Druga po polsku książka autorki „Drobnego szczegółu”
Dziewczynka stoi w słońcu obok zbiornika na wodę i dłonią ściera z niego rdzę, jakby to były płatki złota. Dziewczynka siedzi na pace pikapa, a ojciec wiezie ją na szczyt wzgórza, z którego wyrasta tęcza. Dziewczynka szuka w szafie czarnych ubrań, w których pójdzie na pogrzeb brata.
„Dotyk” to proza złożona z niepozornych obrazów, zza których przeziera groza codziennego życia we współczesnej Palestynie. Główna bohaterka tej noweli, bezimienna mała dziewczynka, mierzy się z dojmującym poczuciem niedopasowania, całe dnie spędzając w milczeniu. Świata doświadcza – a my, czytający, wraz z nią – poprzez szczegół: portret zmarłego brata wiszący nad telewizorem, widok w lusterku wstecznym samochodu, w którym zamyka się na długie godziny, strzępy rozmów dorosłych o masakrze w Sabrze i Szatili. W końcu azylem staje się dla niej literatura, ale ceną, jaką za to płaci, jest dalsza izolacja od najbliższych i pogłębiające się doświadczenie wyobcowania.
*
Fragment:
Dziewczynka przestała spożywać posiłki razem z rodzeństwem, bo więcej przy nich było krzyku niż jedzenia. Jadała sama, potem sama zasypiała w salonie, bo krzyki sióstr niosły się aż do sypialni. Później ojciec zbudował ścianę oddzielającą jej posłanie od kanapy dla gości, ponieważ goście robili jeszcze więcej hałasu niż rodzeństwo.
Lecz dźwięki wciąż do niej podpełzały przez otwory w drzwiach, szczelinę między dolną częścią drzwi a podłogą, między drzwiami a framugą, i ze wszystkich miejsc.Za dnia szła daleko na pola, wieczorem siedziała w ojcowskim samochodzie i wracała do domu dopiero wtedy, kiedy wszyscy usnęli. Kluczyki do samochodu kładła na kominku i szła do swojego pokoju, a kiedy rozlegał się kolejny dźwięk, oddalała się.
Samotność strzegła dla dziewczynki miejsca pośród ciszy.
*
Adania Shibli – urodziła się w 1974 roku w Palestynie. Autorka powieści, m.in. „Drobnego szczegółu” nominowanego do Międzynarodowego Bookera, tekstów scenicznych, opowiadań i esejów, które były publikowane w różnych antologiach, albumach o sztuce i magazynach literackich. Wykładała na Uniwersytecie Nottingham, obecnie pracuje na Uniwersytecie Birzeit w Palestynie.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura piękna obca
W jakim klimacie utrzymana jest książka "Dotyk"?
"Dotyk" to nowela o silnie nastrojowym, introwertycznym i sensorycznym charakterze, skupiona na wewnętrznych przeżyciach dziecka w Palestynie. Autorka posługuje się oszczędnym stylem, budując obraz świata poprzez drobne, codzienne obserwacje i zmysłowe odczucia głównej bohaterki. Tematyka oscyluje wokół traumy, izolacji oraz prób odnalezienia ciszy w obliczu wszechobecnego hałasu i politycznego niepokoju. Lektura wymaga od czytelnika skupienia na detalach, które niosą za sobą głęboki ładunek emocjonalny.
Czy autorka Adania Shibli jest znaną postacią w literaturze światowej?
Adania Shibli to uznana palestyńska pisarka, której twórczość zdobyła międzynarodowe uznanie, w tym nominację do prestiżowej Nagrody Bookera. Jej styl charakteryzuje się precyzją językową i unikaniem dosłowności w opisywaniu trudnych realiów politycznych. Wykładała na uczelniach w Nottingham oraz Birzeit, co potwierdza jej ekspercką pozycję w świecie akademickim i literackim. Wybór tej książki to gwarancja obcowania z prozą najwyższej próby, docenianą przez krytyków na całym świecie.
Jaką perspektywę narracyjną przyjęto w tej opowieści?
Historia opowiedziana jest z perspektywy bezimiennej dziewczynki, która postrzega rzeczywistość poprzez izolację i wyostrzone zmysły. Czytelnik obserwuje świat jej oczami, skupiając się na fragmentach rozmów dorosłych oraz przedmiotach codziennego użytku zamiast na bezpośredniej akcji. Taka forma narracji pozwala głębiej zrozumieć mechanizm wyobcowania i ucieczki w świat literatury. Jest to zabieg celowy, mający na celu oddanie stanu psychicznego osoby żyjącej w cieniu historycznych tragedii.
Dla kogo książka "Dotyk" może okazać się zbyt wymagająca?
Książka nie jest odpowiednia dla czytelników poszukujących wartkiej akcji, linearnych przygód lub lekkiej, rozrywkowej tematyki. Ze względu na poruszane motywy traumy wojennej oraz specyficzną, fragmentaryczną strukturę, lektura wymaga dużego zaangażowania emocjonalnego i cierpliwości. Osoby unikające literatury opartej na niedopowiedzeniach i ciężkiej atmosferze politycznej mogą czuć się przytłoczone jej powolnym tempem. Jest to pozycja skierowana do odbiorców ceniących głęboką analizę psychologiczną i literaturę piękną o wysokim stopniu artyzmu.
Czy nowela łączy się fabularnie z poprzednią książką autorki pt. "Drobny szczegół"?
"Dotyk" stanowi odrębną, samodzielną całość i nie wymaga znajomości innych dzieł Adanii Shibli przed rozpoczęciem lektury. Choć obie książki łączy palestyński kontekst oraz motyw drobnych detali budujących grozę codzienności, są to niezależne historie. Nowela ta skupia się bardziej na procesie dorastania i poszukiwaniu azylu w milczeniu, niż na historycznym śledztwie znanym z jej późniejszej powieści. Można ją czytać jako wprowadzenie do unikalnego stylu autorki lub jako dopełnienie jej literackiego dorobku.
