DC kontra Wampiry

POPKULTUROWY KOCIOŁEK: DC kontra Wampiry to tytuł, który od samego początku gra na bardzo prostych instynktach czytelnika. Mamy znanych bohaterów, mamy wampiry i mamy apokalipsę. Muszę przyznać, że kiedy po raz pierwszy usłyszałem o projekcie, poczułem lekki powiew wtórności. Przecież mieliśmy już genialne „DCeased”, gdzie autor pokazał, jak z klasą zdemolować uniwersum za pomocą wirusa zombie. Obawiałem się więc, czy kolejna apokalipsa, tym razem z wampirami w rolach głównych, ma rację bytu. James Tynion IV oraz Matthew Rosenberg szybko rozwiali jednak moje wątpliwości, udowadniając, że droga krwii i przerażania jaką wybrali jest naprawdę mocno angażująca.

Największą siłą komiksu jest atmosfera niepewności. Moment, w którym zaczynasz zastanawiać się, kto jeszcze jest sobą, a kto skrywa swoją krwiożerczą wampirzą naturę (pod maską zwykłego człowieka), angażuje jak mało co. Scenarzyści nie boją się tu szybkich i brutalnych zmian status quo. Śmierci i przemiany są tu częste, czasem wręcz zbyt częste, ale trudno odmówić im efektu zaskoczenia. To nie jest historia, która pozwala się rozsiąść i spokojnie analizować każdy wątek.

Pierwsze rozdziały to czysty majstersztyk budowania napięcia. Scena, w której Andrew Bennett desperacko próbuje przekazać informację o spisku, a my jako czytelnicy powoli orientujemy się, że jest już za późno, uderza w bardzo czułe struny. Tynion doskonale czuje tu dynamikę Batmana, to on, jako jedyny, zdaje się przygotowany na scenariusz, w którym jego przyjaciele przestają być ludźmi. Sceny z herbatą z wody święconej czy testowanie Bat-rodziny pod kątem wrażliwości na krzyże to momenty, które mocniej wgniatają w fotel.

Jednak, jak to w przypadku tak ambitnych crossoverów bywa, im dalej w las, tym więcej… krwi, ale też i chaosu. Scenariusz w drugiej połowie albumu zaczyna wyraźnie przyspieszać, momentami wręcz gubiąc rytm. Przeskok czasowy, który następuje po upadku starego porządku świata, jest ruchem odważnym, ale pozostawia pewien niedosyt. Nagle dowiadujemy się o wydarzeniach, które miały miejsce „poza kadrem”, a które wydają się kluczowe dla zrozumienia nowej hierarchii sił.

Największy zarzut, jaki mam do tej opowieści, dotyczy mechaniki samej przemiany. Wampiryzm w tym świecie działa jak natychmiastowy przełącznik „dobry/zły”, bez większych niuansów. Brakuje mi tutaj wewnętrznej walki, momentu, w którym moralność Supermana czy Wonder Woman ściera się z nowo nabytym głodem krwi. Wyjątkiem jest kilka postaci, ale większość po prostu zmienia stronę i zaczyna planować eksterminację ludzkości.

Genialnie prezentuje się tu za to warstwa graficzna. Rysunki są mroczne, stylizowane i bardzo klimatyczne. Otto Schmidt świetnie odnajduje się w łączeniu superbohaterskiej estetyki z horrorową deformacją. Postacie wyglądają znajomo, ale jednocześnie niepokojąco inaczej. To ważne, bo właśnie wizualnie ten komiks sprzedaje swoją tożsamość najlepiej. Trzeba jednak uczciwie przyznać, że gościnne występy artystów, jak Simone Di Meo czy Francesco Mortarino, choć warsztatowo sprawne, odróżniają się od rewelacyjnego stylu Schmidta i troszkę wprowadzają pewien wizualny dysonans....

„DC kontra wampiry” to jest dokładnie ten moment, kiedy ktoś w redakcji najwyraźniej powiedział: „A gdyby tak wziąć całe to nasze poważne uniwersum, pełne bogów, herosów i dramatów… i wrzucić w to wampiry?”. I zamiast wyjść z tego coś, co się rozpadnie po trzech zeszytach, dostajemy historię, która bawi się konwencją jak kot laserkiem – czasem trochę za bardzo, ale jednak trudno oderwać wzrok.

Na początku jest nawet niewinnie. Ot, dziwne rzeczy zaczynają się dziać, bohaterowie zachowują się podejrzanie, atmosfera robi się gęstsza niż barszcz na święta. I nagle orientujesz się, że to nie jest kolejna historia o tym, jak Batman coś przewidział pięć ruchów do przodu (chociaż spokojnie, Batman dalej jest Batmanem, nie oszukujmy się). Tu stawka jest zupełnie inna, bo zagrożenie nie polega na wielkim wybuchu czy kosmicznym złoczyńcy, tylko na tym, że ktoś obok ciebie… może już nie być do końca sobą. I to działa zaskakująco dobrze.

Największa frajda z tego komiksu to obserwowanie, jak znane postacie są wywracane do góry nogami. Sojusze się sypią, zaufanie znika szybciej niż dobra wola w internecie, a decyzje, które normalnie byłyby oczywiste, tutaj nagle zaczynają ciążyć. I jest w tym coś przewrotnie przyjemnego – takie „a co jeśli”, ale bez hamulców. Czasem aż za bardzo, bo momentami miałem wrażenie, że scenarzyści losują ofiary z kapelusza, żeby tylko podkręcić napięcie. Ale z drugiej strony… chyba właśnie o to chodziło. To nie miało być bezpieczne.

Humor też się pojawia, choć to raczej ten typ, który wyskakuje znienacka, trochę czarny, trochę złośliwy. Nie jest to komiks, który próbuje być śmieszny na siłę, ale co jakiś czas rzuci czymś, co wywołuje taki półuśmiech w stylu „no dobra, tego się nie spodziewałem”. I dobrze, bo przy całym tym mroku i paranoi przyda się chwila oddechu.

Graficznie jest solidnie, momentami bardzo klimatycznie. Cienie, kontrasty, te wszystkie nocne sceny – czuć, że ktoś wiedział, co robi z tym motywem. Wampiry nie są tu błyszczącymi romantykami, tylko raczej czymś, co faktycznie nie chciałbyś spotkać w ciemnej uliczce. I za to duży plus.

Czy wszystko działa idealnie? No nie. Bywają momenty, gdzie tempo siada albo fabuła robi skrót myślowy większy niż powinno się wybaczyć. Czasem też miałem wrażenie, że niektóre postacie dostają mniej uwagi, niż by zasługiwały, bo historia pędzi dalej, jakby ktoś ją poganiał kijem. Ale mimo tego trudno się od niej oderwać, bo cały czas chcesz wiedzieć, kto jeszcze okaże się… no, kim się okaże.

Podsumowując – „DC kontra wampiry” to nie jest komiks, który bierze jeńców. Trochę szalony, momentami brutalny dla bohaterów (i dla czytelnika też), ale jednocześnie cholernie wciągający. Taka historia, przy której myślisz: „to nie powinno działać”… a potem łapiesz się na tym, że przewracasz kolejną stronę i już cię to wciągnęło na dobre. I chyba właśnie za to lubię takie rzeczy najbardziej.

Już sam tytuł albumu zwiastuje coś pokręconego i to nawet jak na standardy superbohaterskie, ale w tym wszystkim jest metoda i autorzy skutecznie rzucili mnie w świat, gdzie nieufność to wymagany standard, bo w każdym może być coś nieludzkiego.

Początek jest piekielnie prosty i piekielnie druzgocący, ponieważ Liga Sprawiedliwości przegrywa bitwę o własne bezpieczeństwo. Nie da się ukryć, że historia toczy się w atmosferze paranoidalnego snu. Moc superbohaterów, która była synonimem ostoi i pewności traci swoją aurę, a każdą dotychczasową ocenę superbohatera należy zrewidować.

Ten album bezapelacyjnie jest horrorem w wydaniu superbohaterskiem, ponieważ niespodziewana śmierć, zdrada i drastyczne przemiany to chleb powszedni. Autorzy bez skrupułów eliminują kolejne postaci, co szokuje i potęguje napięcie zarazem. 
W tej historii wampiryzm to nic innego jak dominacja, to choroba która po cichu ponoszę się i metodycznie dąży do celu. Czuć w tym wszystkim pewną nieuchronność, która może przerażać, bo nawet ci mający stać w obronie zdają się bezradni.

Wizualnie jest klimatycznie, jest dynamicznie i czuć ten wampiryczny brud, ten ciężar gatunku, operowanie światłem i cieniem przełamywane czerwienią znakomicie budują atmosferę nieustannego zagrożenia. Tutaj odnosi się wrażenie, że na świecie pozostała już noc i nic więcej.

Album pozbawiony sentymentów, brutalny, przytłaczający i intrygujący zarazem. Tutaj na dobre nie ma nawet walki dobra ze złem, to bardziej kronikarskie zapiski upadku i próby ocalenia czegokolwiek co normalne.