Ponadczasowa opowieść o odrodzeniu Królestwa Polskiego.
XII wiek. Czas krucjat, pańszczyzny i bratobójczych walk. Książę Henryk Sandomierski, syn Bolesława Krzywoustego, wyrusza w niebezpieczną podróż przez Europę. Zostawia za sobą rozbitą na dzielnice Polskę targaną konfliktami między pomniejszymi i chorobliwie ambitnymi władcami. Odwiedza przepełnione cichym dostojeństwem klasztory i tętniące życiem zamki. Trafia do Rzymu, do Palermo, a stamtąd do Ziemi Świętej, gdzie wraz templariuszami walczy z ramię w ramię Saracenami. Przez lata towarzyszy mu wizja korony i tego, co symbolizuje – Polski zjednoczonej, silnej, rządzonej żelazną, ale sprawiedliwą ręką jednego władcy.
Kiedy książę wraca do Sandomierza, ma już plan działania i mimo trudności stara się wcielać go w życie. Czy posiada jednak wystarczającą charyzmę? Czy ten nasz polski Hamlet, melancholik i marzyciel potrafi zdobyć się na okrucieństwo i bezwzględność? Na akty barbarzyństwa? Ile zdoła poświęcić ze swojego idealizmu, żeby scentralizować władzę?
Iwaszkiewicz pisał Czerwone tarcze jako remedium na beznadzieję sytuacji politycznej panującej w Europie w latach trzydziestych XX w., przygnębiony obowiązkami dyplomatycznymi na placówce w Kopenhadze.
O autorze
Jarosław Iwaszkiewicz (1894–1980) – pisarz, poeta, eseista i tłumacz wielokrotnie wymieniany wśród kandydatów do literackiej Nagrody Nobla. Razem z m.in. Julianem Tuwimem i Antonim Słonimskim współtworzył grupę poetycką Skamander. Po ślubie z Anną Lilpopówną osiedlił się w domu w Podkowie Leśnej, który nazwał Stawiskiem. Stamtąd podczas okupacji razem z Marią Dąbrowską i Jerzym Andrzejewskim kierował konspiracyjnym życiem artystycznym. Po wojnie publikował w „Odrodzeniu”, „Przekroju” i „Kuźnicy”, aktywnie działał w Związku Literatów Polskich, wchodził w skład zarządu Polskiego PEN Clubu. Od 1955 do śmierci był redaktorem naczelnym „Twórczości”. Jego proza – niezwykle wyrazista, z własną, oryginalną wizją świata – pozostaje na uboczu głównych nurtów.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura piękna polska
W jakim stylu utrzymana jest powieść historyczna "Czerwone tarcze"?
Książka stanowi połączenie rzetelnej powieści historycznej z głębokim studium psychologicznym głównego bohatera. Autor skupia się na wewnętrznych dylematach Henryka Sandomierskiego, unikając powierzchownej akcji na rzecz literackiej refleksji nad naturą władzy. Czytelnik odnajdzie tu bogate opisy XII-wiecznej Europy, od Rzymu po Ziemię Świętą, ukazane z perspektywy wrażliwego marzyciela. To pozycja wymagająca, która zamiast prostych przygód oferuje wielowarstwową analizę mechanizmów historycznych i ludzkich słabości.
Czy "Czerwone tarcze" skupiają się wyłącznie na wydarzeniach historycznych w Polsce?
Powieść wykracza daleko poza granice XII-wiecznej Polski, prowadząc czytelnika przez najważniejsze ośrodki ówczesnego chrześcijaństwa i świata muzułmańskiego. Henryk Sandomierski odwiedza Palermo, Rzym oraz Ziemię Świętą, gdzie bierze udział w walkach u boku templariuszy przeciwko Saracenom. Iwaszkiewicz ukazuje Polskę w szerokim kontekście europejskim, konfrontując rodzime problemy z dostojeństwem zagranicznych dworów i klasztorów. Taka perspektywa pozwala lepiej zrozumieć motywacje księcia dążącego do zjednoczenia kraju na wzór zachodnich potęg.
Jakiego typu bohaterem jest książę Henryk Sandomierski w tej opowieści?
Henryk Sandomierski jest przedstawiony jako postać tragiczna, określana mianem polskiego Hamleta oraz melancholijnego idealisty. Zamiast typowego, nieustraszonego rycerza, otrzymujemy portret intelektualisty zmagającego się z koniecznością stosowania okrucieństwa w imię wyższych celów politycznych. Jego postać ucieleśnia bolesny konflikt między osobistym marzycielstwem a brutalną rzeczywistością sprawowania władzy w rozbitej dzielnicowo Polsce. To studium charyzmy i wewnętrznego rozdarcia, które decyduje o losach całego narodu.
Dlaczego warto sięgnąć po tę konkretną pozycję Jarosława Iwaszkiewicza?
To jedno z najważniejszych dzieł wybitnego polskiego prozaika, które łączy kunszt językowy z uniwersalną refleksją nad historią i polityką. Iwaszkiewicz, wielokrotny kandydat do Literackiej Nagrody Nobla, stworzył tekst o niezwykłej sile wyrazu, będący literacką odpowiedzią na kryzysy polityczne swojej epoki. Lektura pozwala obcować z literaturą piękną najwyższej próby, charakteryzującą się oryginalną wizją świata i dbałością o każdy detal narracji. Książka pozostaje aktualna jako traktat o cenie, jaką jednostka musi zapłacić za realizację wielkich wizji zjednoczeniowych.
Dla kogo ta powieść może okazać się zbyt wymagająca?
"Czerwone tarcze" nie są odpowiednim wyborem dla czytelników poszukujących lekkiej, dynamicznej powieści przygodowej typu płaszcza i szpady. Ze względu na gęsty, eseistyczny styl oraz liczne dygresje psychologiczne, lektura wymaga od odbiorcy dużego skupienia oraz cierpliwości w śledzeniu wewnętrznych monologów. Osoby oczekujące szybkich zwrotów akcji i uproszczonych portretów bohaterów mogą poczuć się przytłoczone melancholijnym tonem i filozoficznym ciężarem narracji. Jest to literatura skierowana do dojrzałego czytelnika, który ceni warstwę artystyczną i historiozoficzną ponad czystą rozrywkę.
