"Czas niesprawiedliwych" to oparta na faktach opowieść o losach grupy przyjaciół z Żoliborza podczas II wojny światowej.
Lata 20-ste XX wieku. Kilka rodzin z różnych zakątków Polski przeprowadza się na warszawski Żoliborz. Poznają się dzięki dzieciom, które spędzają czas na wspólnych zabawach, co sprawia, że więzy między ich rodzicami również zaczynają się zacieśniać. Dziewczynki rozpoczynają naukę w Liceum Sióstr Zmartwychwstanek, a chłopcy w większości w Liceum im. Księcia Józefa Poniatowskiego. Nadchodzi 1 września 1939 roku. Poprzez radio płyną groźne, ale pełne zapału słowa prezydenta Starzyńskiego...
Przyjaciele od wspólnych zabaw na skwerze w Parku Żeromskiego, dzisiaj już ludzie praktycznie dorośli, nie mają zamiaru pogodzić się z okupacyjną rzeczywistością po upadku kampanii wrześniowej. Rozpoczynają działalność w konspiracyjnym podziemiu. Jednak lata wojny to czas niesprawiedliwych: czas nie tylko bohaterów, ale zdrajców i donosicieli. Wkrótce kilkoro z dawnych, beztroskich dzieci z Żoliborza trafi do Oświęcimia. Jedynie nielicznym dane będzie przeżyć wojnę.
"Czas niesprawiedliwych" to pełna dramatycznych wydarzeń i wartkiej akcji powieść z czasów II wojny światowej. Z jej kart poznamy jednak również codzienne życie mieszkańców Żoliborza w latach poprzedzających wojnę oraz po jej zakończeniu. To historie ludzi, którzy byli pierwszymi mieszkańcami nowej dzielnicy Warszawy; tych, którym miejsce to zawdzięcza swój klimat.
Bo książka Elżbiety Jodko-Kuli to powieść w dużym stopniu oparta na prawdziwych wydarzeniach. Podczas jej pisania autorka skorzystała z wielu źródeł historycznych. Były to między innymi dokumenty z archiwum obozu Auschwitz, raporty rotmistrza Witolda Pileckiego, dokumentacja Archiwum Historii Mówionej, Archiwum Miasta Stołecznego Warszawy na Krzywym Kole i w Milanówku, Archiwum Akt Nowych oraz liczne inne dokumenty związane z czasami wojny i okupacji. Ważnym źródłem inspiracji była też historia rodziny samej pisarki.
O autorce
Elżbieta Jodko-Kula tworzy sztuki teatralne oraz powieści i opowiadania dla młodzieży i dla dorosłych. Z zawodu jest pedagożką i socjoterapeutką. W swojej twórczości nierzadko mierzy się z życiorysami postaci historycznych. Przykładem są choćby książki "Maria Piłsudska. Zapomniana żona" oraz "Ostatnia miłość Marszałka. Eugenia Lewicka".
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura piękna polska
Czy "Czas niesprawiedliwych. Zapisane w pamięci" to powieść fikcyjna czy dokument historyczny?
Książka stanowi połączenie literatury pięknej z rzetelną dokumentacją historyczną opartą na relacjach świadków i archiwach. Autorka wykorzystała raporty rotmistrza Pileckiego oraz zasoby Archiwum Historii Mówionej, aby wiernie oddać losy siedmiu żoliborskich rodzin. Czytelnik odnajdzie tu autentyczne postacie, takie jak Jan Rodowicz "Anoda" czy Stanisław Jaster, osadzone w fabularyzowanej opowieści o okupowanej Warszawie. Taka konstrukcja pozwala na głębokie przeżycie emocjonalne przy jednoczesnym poznawaniu faktów z okresu II wojny światowej.
Jakie konkretne miejsca i środowiska w przedwojennej Warszawie opisuje ta książka?
Główna oś wydarzeń koncentruje się na warszawskim Żoliborzu, ukazując życie lokalnej społeczności skupionej wokół parku Żeromskiego. Fabuła szczegółowo przybliża losy uczniów Liceum Sióstr Zmartwychwstanek oraz Liceum im. Księcia Józefa Poniatowskiego, którzy jako pierwsi zaangażowali się w ruch oporu. Dzięki opisom podwórek i dzielnicowej więzi, czytelnik może poczuć unikalny klimat tej części stolicy przed wybuchem konfliktu. To doskonała lektura dla osób zainteresowanych topografią i społeczną historią dawnej Warszawy.
Dla kogo książka Elżbiety Jodko-Kuli może okazać się zbyt trudna w odbiorze?
Ze względu na drastyczne opisy realiów obozowych w Auschwitz, pozycja ta nie jest polecana czytelnikom o bardzo dużej wrażliwości. Autorka nie unika bolesnych tematów, w tym kontrowersyjnych oskarżeń o zdradę i tragicznych losów młodych żołnierzy podziemia. Narracja skupia się na brutalnej niesprawiedliwości wojny, co sprawia, że lektura wywołuje silne, często przygnębiające emocje. Osoby poszukujące lekkiej beletrystyki historycznej mogą poczuć się przytłoczone ciężarem gatunkowym przedstawionych faktów.
Czy w treści poruszany jest wątek kontrowersyjnej historii Stanisława Jastera?
Tak, losy Stanisława Jastera i tragiczne pomówienie go o zdradę stanowią jeden z kluczowych elementów tej opowieści. Książka analizuje dramat uciekiniera z Auschwitz, który mimo bohaterstwa, padł ofiarą niesłusznych oskarżeń ze strony własnego środowiska. Przedstawienie tej postaci opiera się na wnikliwej kwerendzie dokumentów, co rzuca nowe światło na skomplikowane relacje wewnątrz ruchu oporu. Jest to ważny głos w dyskusji o moralnych dylematach i cenie, jaką płacili młodzi ludzie za wolność.
Jakie unikalne materiały źródłowe posłużyły do stworzenia tej wielopokoleniowej sagi?
Fundamentem publikacji są autentyczne raporty rotmistrza Witolda Pileckiego oraz dokumentacja z Archiwum Akt Nowych. Elżbieta Jodko-Kula czerpała wiedzę z zapisów Archiwum Historii Mówionej, co nadało dialogom i sytuacjom wyjątkowej autentyczności. Wykorzystanie materiałów z archiwum obozu w Oświęcimiu pozwala na precyzyjne odtworzenie tragicznych ścieżek, którymi podążali bohaterowie. Dzięki temu książka zyskuje wartość edukacyjną, wykraczającą poza ramy standardowej powieści historycznej.
