„Tatuś wyjechał nad jezioro Bzdrynie w związku z wężem morskim.
Mamusia, jak to mamusia, fruwa.
Lutek i Ludka zostali sami”.
I właśnie wtedy następuje seria tajemniczych zdarzeń. W telefonie odzywa się dziwny głos. Cyryl przepada bez śladu. Ktoś próbuje otruć Olimpiadę.
Kto za tym wszystkim stoi? Lutek i Ludka, dwunastoletnie bliźniaki, postanawiają to sprawdzić. Śledztwo zatacza coraz szersze kręgi, coraz bardziej się komplikuje i nawet autor nie zawsze wie, co będzie dalej. Dokąd ich zaprowadzi? I kim właściwie jest ten Cyryl?
„Cyryl, gdzie jesteś?”, wydany po raz pierwszy w 1962 roku, to książka legenda. Jeden z najoryginalniejszych tytułów polskiej literatury dziecięcej. Wyjątkowy przykład doskonałego połączenia błyskotliwego tekstu i pomysłowej oprawy graficznej. Fenomen literacki i ikona polskiej grafiki książkowej w jednym.
Absurdalne poczucie humoru, trzymająca w napięciu akcja i zaskakujące zabiegi formalne złożyły się na powieść, jakiej jeszcze nie było: eksperymentalny dziecięcy kryminał. Kongenialny projekt graficzny Bohdana Butenki uczynił go jedną z najbardziej rozpoznawalnych polskich książek dla dzieci. Sprawił, że zapisała się w wyobraźni wielu pokoleń i zajęła ważne miejsce w kanonie polskiej ilustracji.
Ta niezwykła książka nie była wznawiana w oryginalnej oprawie graficznej od ponad 30 lat. Teraz powraca w pełnym blasku.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.
Wiktor Woroszylski (1927–1996) – poeta, prozaik, tłumacz i popularyzator literatury rosyjskiej. Laureat Nagrody Kościelskich (1965). Autor literatury dla dzieci i młodzieży, w tym popularnych powieści („I ty zostaniesz Indianinem”, „Cyryl, gdzie jesteś?”, „Mniejszy szuka Dużego”), w których wciągająca fabuła łączy się z błyskotliwym poczuciem humoru i skłonnością do narracyjnych eksperymentów. Większość z nich ukazała się w oprawie graficznej Bohdana Butenki. W historii polskiej książki dziecięcej zapisały się również wiersze Woroszylskiego zilustrowane przez wybitnych twórców polskiej szkoły ilustracji, takich jak Henryk Tomaszewski („Gabryś, nie kapryś”) czy Józef Wilkoń („Dużo śmiechu, trochę smutku, to historia o mamutku”).
Bohdan Butenko (1931–2019) – artysta grafik, uczeń Jana Marcina Szancera. Twórca Gapiszona, Kwapiszona, autor ilustracji i opracowań graficznych do ponad 200 książek. Stworzył własny niepowtarzalny styl – dowcipny i lapidarny. Znany z całościowego podejścia do graficznej pracy nad książką i pomysłowych projektów dopracowanych w najdrobniejszych szczegółach. Wiele z nich – jak „Dong, co miał świecący nos” Edwarda Leara czy „Cyryl, gdzie jesteś?” Wiktora Woroszylskiego – stało się ikonami polskiej grafiki książkowej. Uhonorowany wieloma nagrodami w kraju i za granicą, w tym Medalem Polskiej Sekcji IBBY za całokształt twórczości i Orderem Uśmiechu. Tworzył także plakaty, projekty lalek i scenografii teatralnych oraz telewizyjnych (m.in. do „Kabaretu Starszych Panów”).
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii komiksy dla młodzieży
Dla jakiej grupy wiekowej przeznaczona jest książka "Cyryl, gdzie jesteś?"?
Książka jest dedykowana przede wszystkim dzieciom w wieku od 8 do 12 lat oraz kolekcjonerom polskiej ilustracji. Fabuła skupia się na przygodach dwunastoletnich bliźniaków, co ułatwia identyfikację młodego czytelnika z głównymi bohaterami. Ze względu na specyficzny, absurdalny humor i eksperymentalną formę graficzną, pozycja ta cieszy się również ogromnym uznaniem wśród dorosłych miłośników twórczości Bohdana Butenki. To idealny wybór dla czytelników, którzy potrafią docenić nieszablonowe podejście do narracji kryminalnej.
Czym wyróżnia się oprawa graficzna Bohdana Butenki w tym konkretnym wydaniu?
Oprawa graficzna stanowi integralną część narracji, łącząc tekst z rysunkiem w sposób nierozerwalny i nowatorski. Bohdan Butenko zastosował tu lapidarną, dowcipną kreskę oraz zaskakujące zabiegi formalne, które sprawiają, że książka przypomina eksperymentalny komiks. To wznowienie po ponad 30 latach przywraca oryginalny projekt artysty, oddając pełen blask jego unikalnej wizji artystycznej. Czytelnik obcuje z ikoną polskiej grafiki, gdzie każdy detal na stronie ma znaczenie dla dynamiki prowadzonego śledztwa.
Czy ta powieść to klasyczny kryminał, czy zawiera elementy innych gatunków?
Jest to eksperymentalny kryminał dziecięcy, który łączy trzymającą w napięciu akcję z bardzo dużym ładunkiem absurdu. Autor bawi się konwencją śledztwa, wprowadzając postacie takie jak mama "fruwająca" nad sprawami czy dziwne głosy w telefonie. Narracja często zbacza z utartych szlaków, a sam autor wchodzi w interakcję z odbiorcą, przyznając się do niepewności co do dalszych losów. Taka konstrukcja sprawia, że lektura jest nieprzewidywalna i angażuje intelektualnie bardziej niż standardowe historie detektywistyczne.
Dla kogo ta książka może okazać się zbyt trudna lub nieodpowiednia?
Pozycja ta może być wyzwaniem dla dzieci preferujących wyłącznie realistyczne historie i prostą, linearną strukturę tekstu. Ze względu na specyficzny humor oparty na czystym absurdzie oraz nietypowy układ graficzny, młodsi czytelnicy przyzwyczajeni do klasycznych ilustracji mogą czuć się początkowo zdezorientowani. Książka nie sprawdzi się u osób szukających powagi lub mrocznego klimatu, ponieważ dominuje w niej lekkość i ciągła zabawa formą. Wymaga ona od odbiorcy pewnej elastyczności poznawczej i gotowości na literackie eksperymenty.
Czy obecne wydanie wiernie odwzorowuje kultowy projekt graficzny z 1962 roku?
Tak, prezentowana edycja jest pełnym powrotem do legendarnej oprawy graficznej, która nie była dostępna w tej formie przez dekady. Wydawca zadbał o to, aby unikalne połączenie tekstu Wiktora Woroszylskiego i rysunków Butenki zostało zachowane w swojej pierwotnej, brawurowej formie. Dzięki starannemu opracowaniu, książka odzyskuje jakość, która przed laty ukształtowała wyobraźnię wielu pokoleń polskich czytelników. Jest to zatem nie tylko fascynująca lektura dla dzieci, ale i cenny obiekt kolekcjonerski dla pasjonatów historii polskiej ilustracji.
