Polska Jagiellonów oczami kobiet
Wielki powrót Anny Brzezińskiej – przełomowa książka o historii kreowanej przez mężczyzn, w której jednak najważniejszą rolę odgrywały kobiety
Regina jest prostą chłopką, dla której Kraków to obietnica lepszego bytu i zarobku. Dziewczyna zostaje przyjęta na służbę do mistrza Bartłomieja, uznanego słodownika, który, jak szybko się okazuje, oczekuje od niej oddania i posłuszeństwa nie tylko w kuchni… Wkrótce na świat przychodzi „potworek” – Regina nie umie myśleć inaczej o swojej córce karlicy. A jednak to właśnie Dosia trafia na królewski dwór. To jej oczami – postaci prawdziwej, która rzeczywiście przechadzała się po królewskich krużgankach, opiekunki, świadka wydarzeń, uczt, ślubów, spisków i gwałtów – podglądamy codzienne życie jagiellońskich królewien: Jadwigi, Izabeli, Zofii, Anny i Katarzyny.
Anna Brzezińska, ceniona pisarka i mediewistka, powraca z nową zaskakującą książką. Na przeszło ośmiuset stronach opisuje życie kobiet za czasów ostatnich Jagiellonów. Jej bohaterkami są nie tyko uprzywilejowane – jak mogłoby się zdawać – córki króla Zygmunta I Starego z małżeństw z Barbarą Zápolyą i Boną Sforzą, ale także bękarcice, mieszczki, kobiety z plebsu przyjmowane do pracy jako sługi, a traktowane jak niewolnice.
Córki Wawelu… zadziwiają rozmachem i drobiazgowością, jednocześnie pociągają barwną fabułą i plastycznością opisów. Brzezińska, jako wytrawna historyczka i znawczyni epoki, dba o szczegóły, powołuje się na źródła, a jako pisarka, tak ciekawie snuje opowieść, że jej książkę czytać można na równi jako dzieło historyczne i wciągającą powieść. To właśnie tu toczyła się historia: pomiędzy komnatami, na uliczkach, w spiżarniach i w ciemnych zaułkach Krakowa. Często miały na nią wpływ z pozoru mało znaczące wydarzenia, co Brzezińska potwierdza w dokumentach. Tylko tam, gdzie brakuje źródeł, pisarka wspomaga się wyobraźnią.
Słowem, to książka totalna, jakiej w polskiej literaturze historycznej jeszcze nie było.
O książce
Czegoś takiego jeszcze nie było. Opowieść o renesansowej Polsce, Wawelu i jagiellońskich królewnach - z kobiecego punktu widzenia. A kobiety widzą więcej, bo widzą i kuchnię, i sypialnię, i skarbiec, i stajnię. Słyszą szepty w kuluarach, wyczuwają pismo nosem. To wszystko jest w tej książce, przeczytałem z zapartym tchem.
Wojciech Orliński, „Gazeta Wyborcza”
O autorce
Anna Brzezińska – ceniona pisarka i historyczka, trzykrotna laureatka Nagrody im. Janusza A. Zajdla, prestiżowego polskiego wyróżnienia w dziedzinie fantastyki, autorka powieści i opowiadań, współpracowniczka „Polityki” i felietonistka „Wysokich Obcasów Extra”. Gdy nie pisze, pielęgnuje ogród, w którym hoduje historyczne odmiany róż i jabłoni.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura piękna polska
Czy "Córki Wawelu" to typowy podręcznik historyczny czy powieść fabularna?
Książka stanowi unikalne połączenie rzetelnego opracowania historycznego z barwną narracją beletrystyczną. Autorka wykorzystuje swój warsztat mediewistyczny, aby opierać się na źródłach archiwalnych, jednocześnie wypełniając luki fabularne literacką wyobraźnią. Czytelnik otrzymuje plastyczny obraz epoki renesansu, który czyta się z lekkością właściwą prozie przygodowej. Jest to idealna propozycja dla osób szukających wiedzy merytorycznej podanej w przystępnej i wciągającej formie.
Jakie konkretne postacie przybliża książka "Córki Wawelu. Opowieść o jagiellońskich królewnach"?
Publikacja koncentruje się na losach jagiellońskich królewien: Jadwigi, Izabeli, Zofii, Anny i Katarzyny oraz ich najbliższego otoczenia. Narracja prowadzona jest z perspektywy karlicy Dosi, autentycznej postaci z dworu Zygmunta I Starego i Bony Sforzy. Oprócz monarchów poznajemy losy mieszczek, sług oraz kobiet z nizin społecznych, co tworzy pełny przekrój XVI-wiecznego społeczeństwa. Takie ujęcie pozwala zrozumieć codzienne wyzwania kobiet niezależnie od ich statusu materialnego i urodzenia.
Czy treść książki ogranicza się wyłącznie do wydarzeń politycznych na Wawelu?
Narracja wykracza daleko poza wielką politykę, skupiając się na intymnych szczegółach życia codziennego, od sypialni po królewskie kuchnie. Anna Brzezińska szczegółowo opisuje obyczajowość, higienę, relacje międzyludzkie oraz mroczne aspekty życia w renesansowym Krakowie. Czytelnik zagląda do spiżarni, ciemnych zaułków i kuluarów władzy, gdzie zapadały kluczowe decyzje. Dzięki temu historia staje się namacalna i znacznie bliższa współczesnemu odbiorcy niż suche daty z kronik.
Jakiej objętości jest to wydanie i czy wymaga wcześniejszej znajomości historii?
Książka liczy ponad osiemset stron, jednak jej konstrukcja pozwala na płynną lekturę bez specjalistycznego przygotowania historycznego. Autorka wyjaśnia kontekst wydarzeń w sposób zrozumiały, dbając o drobiazgowość opisów i plastyczność języka. Bogactwo szczegółów sprawia, że pozycja ta jest monumentalnym kompendium wiedzy o epoce Jagiellonów podanym w atrakcyjnej formie. Solidna konstrukcja i obszerna treść gwarantują wiele godzin angażującej lektury dla każdego miłośnika literatury pięknej.
Dla kogo ta książka może okazać się nieodpowiednim wyborem?
Pozycja ta nie jest polecana osobom poszukującym wyłącznie krótkich, skondensowanych faktów historycznych bez rozbudowanej warstwy fabularnej. Ze względu na bardzo dużą objętość oraz wielowątkowość, lektura wymaga skupienia i dłuższego zaangażowania czasowego od czytelnika. Osoby unikające drastycznych opisów brutalnej rzeczywistości najniższych warstw społecznych mogą czuć się przytłoczone realizmem niektórych fragmentów. Jest to wybór dla czytelnika ceniącego rozbudowane sagi historyczne o dużej głębi psychologicznej i społecznej.
