Chemia śmierci. Zbrodnie w najtajniejszym obozie III Rzeszy

Dużym szacunkiem darzę autorów, którym chce się grzebać w starych, archiwalnych dokumentach w poszukiwaniu prawdy historycznej. II Wojna Światowa wciąż nie jest tematem wyeksploatowanym do końca, wciąż wiele faktów zaskakuje. Tomasz Bonek w swoim najnowszym reportażu odsłania najściślej strzeżoną tajemnicę III Rzeszy, fabrykę chemiczną w Dyhernfurth (Brzeg Dolny), która miała zagwarantować wygraną fanatycznemu przywódcy NSDAP.

Zadziwiające, jak mało mówi się o Elfenhain (jak nazywał ją dyrektor Otto Ambros, fan mitologii germańskiej). Nie sposób sobie wyobrazić, jak straszne to było miejsce, skoro więźniowie przyjeżdżający tam z Auschwitz mówili, że do tej pory mieli rajskie warunki. Praca przy środkach chemicznych konsekwentnie uśmiercała kolejne ludzkie istnienia. Nie było mowy o zabezpieczeniach.

Jednak w Dyhernfurth nie zabijała tylko sama chemia. Mordowali zwykli ludzie, którzy po wojnie zasłaniali się wypełnianiem obowiązków służbowych (sic!) Wszystko opierało się tu na kłamstwach. III Rzesza nie wysyłała w świat wagonów z bronią chemiczną (notabene zakazaną już w roku 1675), ona przesyłała jedynie "środki chemiczno-piorące". Niewiarygodne.

Tyle cierpienia w jednym miejscu, że nie sposób o tym pisać. Reportaż "Chemia śmierci. Zbrodnie w najtajniejszym obozie III Rzeszy" w sposób przystępny dla czytelnika pokazuje świat, o którym każda ze stron wolałaby zapomnieć. Życie codzienne, walka o przetrwanie, ból ludzi, który przelewa się w serce czytającego. Zachęcam do lektury.

Swoją drogą zobaczcie, jak Los czy jak to tam nazwać, bywa okrutnie złośliwy. Gaz, którym wymordowano miliony Żydów stworzył - Żyd. Fabryka, w której żywot skończyło tysiące ludzi wciąż działa i należy do - firmy niemieckiej. Czytajcie po prostu.

IG @angelkubrick

Ja bardzo rzadko sięgam po tego typu książki ze względu na to jak źle się po nich czuję.

,, W Dachau co chwilę mi powtarzali, żebym robiła wszystko, by nie trafić do pracy w tej fabryce, bo z niej już się nie wraca. Tylko przez komin można wyjść na wolność. Gendorf oznaczało śmierć".

Osoby, które wypowiadają się w książce nie bardzo chcą wspominać tamten czas. Są zdania, że wielu rzeczy już nie pamiętają, a całą resztę chcą po prostu zapomnieć. Jednak z tego, co czytamy dalej wychodzi na to, że tamten czas pamiętają nad wyraz dokładnie. Dzielą się z nami nie tylko swoimi myślami, ale i nutą nie wypełnionego cierpienia. Ich słowa choć proste, to zawierają więcej bólu i rozpaczy, niż matka płacząca nad skrzywdzonym dzieckiem. Co jakiś czas przerywałam swoje czytanie, bo łzy zasłaniały mi książkę.

Poznałam prawdę o zakładzie produkcyjnym w którym Niemcy produkowali broń chemiczną. Niemal wszystko od podszewki, od udanych eksperymentów, po te wybuchowe. Znajdziemy się w chwili, kiedy je zaczynali, jakby na potrzeby tej historii była zdana relacja z tu i teraz. Ta broń miała być najlepszą i najskuteczniejszą w walce z ludzkim życiem, którego Hitler chciał pozbawić ogromu ludzi.

Cała pozycja składa się z trzech etapów, które mają na celu nas zaniepokoić, zbulwersować i sprowadzić na ziemię. W pierwszej przeczytamy o trującej substancji i historii powstania całej fabryki. Wszystko od a do zet. W drugiej będą już opowieści samych więźniów, które zbrukają wasze serca. Przeczytacie o ich głodzie, morderczej pracy i kawałku chleba, który był dzielony na wielu. Zawczasu przygotujcie sobie chusteczki, bo nie ma nic gorszego niż bolesna prawda tych ludzi.

W części trzeciej poznacie liczbę procesów za okrutne zbrodnie i chwile, kiedy byli oni poszukiwani. Wtedy łatwiej było kogoś skazać niż go w ogóle odnaleźć. To chyba najtrudniejsza lektura z którą miałam doczynienia. Chciałam ją wziąć na raz, ale się nie dało. Zbyt mocno to przeżywałam. Targały mną okropne nerwy i strach, którego nie potrafiłam wyjaśnić. Wiem, że takie książki są potrzebne, by wiedzieć co się wtedy działo, a nie akceptować ten zły czas. Każdy z nas ma nadzieję, że ON nigdy nie wróci, jednak dokonać tego możemy tylko poprzez fakt pamięci o nich. O osobach, które straciły bliskich, swoją godność, człowieczeństwo i w końcowej fazie własne życie. Przetrwali tylko ci, którzy są w stanie o tym opowiedzieć. I choć tak bardzo nie chcą o tym pamiętać, to jednak ilekroć zapadają w niespokojny sen, ta tragedia do nich powraca.

Pewnego rodzaju ciekawość poznania tematu obozów pracy i innych obudziła się we mnie w wieku szkolnym. Najpierw za sprawą "Opowiadań Borowskiego", a później "Innego świata" Herlinga-Grudzińskiego. Tych dwóch tytułów nie zapomnę nigdy. Właśnie tak zaczęła się moja "przygoda" z tą straszną i ciężką tematyką. Z każdą kolejną pozycją wmawiam sobie, że chyba czytałam już wszystko, co mogło mnie zszokować i teraz będę co najwyżej powielać tę wiedzę. Jakże się mylę za każdym razem, gdy w moje ręce trafia kolejny tytuł... "Treblinka '43. Bunt w fabryce śmierci", "Kobiety z bloku 10. Eksperymenty medyczne w Auschwitz", "Kukiełki doktora Mengele" to tylko część tego, co za mną, a lista przede mną wciąż otwarta i ogromna.

Dyhernfurth na Dolnym Śląsku to dzisiejszy Brzeg Dolny. To tam III Rzesza zbudowała jeden z najtajniejszych obozów, który zajmował się powstawaniem broni chemicznej. Broni, która miała zapewnić Hitlerowi szybkie zwycięstwo.

Autor, czyli Tomasz Bonek podzielił książkę na trzy części.

Pierwsza opowiada, jak doszło do odkrycia jednej z najbardziej śmiercionośnych substancji, która pierwotnie miała zwiększać wydajność uprawianego zboża oraz je chronić. Dowiadujemy się też, jak powstawała sama fabryka. Spółkę odpowiedzialną za nią nazwano Anorgana od nawozów organicznych, które rzekomo miały być tam produkowane.

Druga część to poznawanie samych więźniów. Autor przedstawił ich chwytające za serce historie przepełnione cierpieniem, mękami i tęsknotą za bliskimi, a nawet za ciepłym ubraniem czy gorącą strawą. Poniżani, gnębieni i wyzyskiwani do cna liczyli się z tym, że stamtąd nie ma powrotu. Tam umrą z głodu, z przepracowania, z zimna lub zabici przez Niemców. Jakby tego było, mało dzień w dzień musieli zmagać się ze skutkami ubocznymi substancji, przy których pracowali. Niejednokrotnie służąc za testerów, jak wygląda zatrucie, ile czasu potrzeba by umrzeć, czy da się podać odtrutką i jak duża musi być dawka...

Trzecia część to opisy procesów, poszukiwania zbiegłych zbrodniarzy, wymierzanie kar.

Książka niezwykle ciężka jak praktycznie każda w tej tematyce. Nie da się przejść obojętnie obok cierpienia innych ludzi. Cierpienia bezsensownego i niewyobrażalnie wielkiego. Czytanie wspomnień tych, co przeżyli, powoduje, że niejednokrotnie człowiek zastanawia się, czemu narzeka na własne życie... Może nie jest lekko, ale co oni mieli powiedzieć? Choć każda kolejna pozycja o wszelkiego rodzaju obozach czy eksperymentach będzie dla mnie za każdym razem równie bolesna, to wiem, że nie zaniecham czytania tej tematyki. "Chemia śmierci. Zbrodnie w najtajniejszym obozie III Rzeszy" poleciłabym każdemu, ale czy każdy da radę przez nią przejść, to już sprawa osobista.

P.S. Ocena poglądowa - dla mnie tego typu książki nie podlegają ocenie.

Książka jest rezultatem śledztwa historycznego na temat niemieckiego zakładu na Dolnym Śląsku produkującego broń chemiczną. Do pracy wykorzystywano więźniów, a opracowywane tam trucizny miały w założeniu stanowić słynne Wunderwaffe, czyli cudowną broń mającą odmienić losy wojny. "Chemia śmierci" to bardzo ciekawa pozycja - jej autorowi udało się faktycznie dojść do kilku ciekawych odkryć. Książka jest napisana dość poprawnie i jest przystępna dla czytelników niezaznajomionych z historią II wojny światowej. Ja, jako miłośnik tematu ze sporą wiedzą o niemieckich badaniach technologicznych, też dowiedziałem się wielu nowych rzeczy.

Kiedy wydaje mi się, że słyszałam o II wojnie światowej już wszystko - zawsze musi pojawić się książka, która pokazuje mi, że się mylę. Książka Tomasza Bonka pokazuje najbardziej przerażającą stronę wojny, czyli życie obozowe. W dodatku najbardziej jego ekstremalny przypadek. Nie jest to z pewnością książka dla ludzi o słabych nerwach. 'Chemia śmierci. Zbrodnie w najtajniejszym obozie III Rzeszy' nie opisują jednak wyłącznie tortur i kolejnych strasznych eksperymentów obozowych 'lekarzy'. To także dokładna analiza tego, jak do takiej sytuacji w ogóle doszło. Zamiast szokować na siłę, książka stara się po prostu zrozumieć to straszne zjawisko.