21 czerwca 2013 roku na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO pojawiło się szesnaście niezwykłych budowli. "Drewniane cerkwie w polskim i ukraińskim regionie Karpat", bo pod takim tytułem świątynie te trafiły na listę, stanowią ewenement na skalę europejską. Drewniana architektura cerkiewna Galicji Wschodniej jest ogromnie zróżnicowana. Niezwykłe jest również to, że do budowy tych architektonicznych cacek używano materiału tak bardzo nietrwałego. Zdumiewa to przede wszystkim turystów, w których rodzinnych stronach od wieków budowało się raczej z kamienia, a drewno służyło co najwyżej jako opał.
Na liście UNESCO znalazło się osiem cerkwi z terytorium Polski i tyle samo z Ukrainy. Reprezentują one kilka podstawowych stylów: huculski, halicki, bojkowski i łemkowski. Oczywiście było ich niegdyś o wiele więcej. Drewniane cerkwie były siłą rzeczy narażone na zniszczenia, choćby na skutek pożarów, które były niegdyś prawdziwą plagą Galicji Wschodniej.
Mimo to jednak jeszcze na początku XX wieku na terenie tym wznosiły się setki drewnianych cerkwi. Najstarsze z nich powstały na początku XVI stulecia. To właśnie wiek XX był dla drewnianej architektury cerkiewnej najbardziej tragicznym czasem. Najpierw wiele drewnianych budowli rozebrano, zastępując je murowanymi. Kolejne zniszczono w trakcie działań wojennych podczas obu wojen światowych i wojny polsko-bolszewickiej. Gdy zaś terenami Galicji Wschodniej zawładnęli Sowieci, cerkwie, które przetrwały wojenną zawieruchę, niszczały pozbawione opieki.
Świat drewnianych cerkwi przepadł niemal doszczętnie. Niektóre ocalały, o czym wspominaliśmy wyżej, inne przetrwały jedynie na fotografiach. Zdjęcia, które składają się na ten album, zgromadził Paweł Kusal, niestrudzony kolekcjoner z Leska. Wykonano je na przestrzeni wielu lat: od ostatniej ćwierci XIX stulecia aż do końca wieku XX. Zbiór przedstawia też równie wspaniałe cerkwie murowane. Całość stanowi coś niezaprzeczalnie wyjątkowego dla miłośników architektury sakralnej.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii albumy krajoznawcze
