Książka Kolej Transandyjska – Callao – Lima – La Oroya, dzieło polskiego inżyniera Ernesta Malinowskiego autorstwa Przemysława Dominasa jest opowieścią o jednej z najbardziej zaawansowanych, w momencie budowy, technicznie i najwyżej położonych kolei na świecie. W publikacji została opisana historia budowy tej kolei, zaprojektowanej przez polskiego inżyniera Ernesta Malinowskiego. Na linii zastosowano unikatowe rozwiązania trasowania szlaku w postaci zakosów (zygzaków), umożliwiających wznoszenie szlaku wzdłuż stromych ścian skalnych Andów, w terenie, gdzie brakowało miejsca na poprowadzenie torowiska w łuku. Wybudowano ponad 60 tuneli kolejowych, z których tunel szczytowy Galera jest najwyżej położonym tunelem na świecie (4774 m n.p.m.) oraz zrealizowano kilkanaście dużych mostów, z których most Verrugas po wybudowaniu był najwyższym tego typu obiektem na świecie (76 m wysokości).
Wybrany do opisania odcinek linii Callao – Lima – La Oroya o długości 222 km jest najtrudniejszym technicznie odcinkiem kolei w Peru – w 2019 roku peruwiański rząd stworzył wniosek o wpisanie go na listę światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO.
Książka jest efektem wyjazdu autora do Peru i przeprowadzenia kwerendy źródłowej w instytucjach archiwalnych w Limie oraz wykonania inwentaryzacji terenowej szlaku kolejowego, polegającej na dokonaniu dokumentacji fotograficznej wybranych najważniejszych obiektów inżynierskich i architektonicznych oraz rozwiązań technicznych (np. zakosy). Publikacja jest wzbogacona o mapę, ukazującą przebieg szlaku kolejowego i rozmieszczenie głównych obiektów linii, a ponadto zawiera sporo ilustracji archiwalnych.
Współwydawcą książki jest Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA.
Jakie konkretne rozwiązania techniczne opisuje ta książka?
Publikacja szczegółowo analizuje unikatowe rozwiązania inżynieryjne, takie jak system zakosów umożliwiający pociągom pokonywanie stromych andyjskich zboczy. Autor opisuje konstrukcję ponad 60 tuneli, w tym najwyżej położonego na świecie tunelu Galera, oraz monumentalne mosty, jak rekordowy pod względem wysokości obiekt Verrugas. Treść skupia się na pionierskich metodach trasowania szlaku w ekstremalnie trudnym terenie górskim, gdzie brakowało miejsca na klasyczne łuki. Czytelnik znajdzie tu precyzyjne dane techniczne dotyczące odcinka o długości 222 km między Callao a La Oroya.
Czy książka "Centralna Kolej Transandyjska" to reportaż podróżniczy?
Książka stanowi merytoryczną monografię komunikacyjną, łączącą historię techniki z analizą architektoniczną dzieła polskiego inżyniera Ernesta Malinowskiego. Choć autor bazuje na własnej wyprawie do Peru, tekst koncentruje się na rzetelnym dokumentowaniu obiektów inżynieryjnych i przebiegu szlaku, a nie na osobistych wrażeniach z podróży. Publikacja ma charakter naukowo-badawczy, co potwierdza współpraca z Narodowym Instytutem Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA. Jest to idealna pozycja dla pasjonatów historii kolei oraz profesjonalnych inżynierów poszukujących konkretnej wiedzy historycznej.
Na jakich źródłach opierał się Przemysław Dominas podczas pisania tej monografii?
Treść publikacji jest wynikiem rzetelnej kwerendy archiwalnej przeprowadzonej bezpośrednio w instytucjach w Limie oraz inwentaryzacji terenowej szlaku. Autor osobiście udokumentował fotograficznie najważniejsze obiekty inżynieryjne, co zapewnia wysoką wiarygodność przedstawionych faktów i opisów technicznych. Dzięki dostępowi do peruwiańskich źródeł archiwalnych, książka rzuca nowe światło na proces budowy tej jednej z najbardziej zaawansowanych kolei świata. Takie podejście badawcze gwarantuje unikatowość informacji, których próżno szukać w ogólnodostępnych przewodnikach turystycznych.
Czy wewnątrz publikacji znajdę materiały graficzne ułatwiające zrozumienie przebiegu trasy?
Tak, książka została wzbogacona o szczegółową mapę ukazującą przebieg szlaku kolejowego oraz liczne ilustracje archiwalne. Materiały wizualne pozwalają na precyzyjne zlokalizowanie głównych obiektów linii i zrozumienie skomplikowanych rozwiązań technicznych zastosowanych w wysokich partiach Andów. Dokumentacja fotograficzna wykonana przez autora ukazuje obecny stan infrastruktury, co stanowi cenne uzupełnienie dla rycin historycznych zamieszczonych w tekście. Dzięki temu czytelnik może łatwiej prześledzić trasę wspinającą się od poziomu morza aż na wysokość ponad 4700 metrów.
Dla jakiej grupy odbiorców ta pozycja może okazać się zbyt szczegółowa?
Publikacja może być zbyt techniczna dla osób szukających lekkiej literatury przygodowej lub beletrystyki o Ameryce Południowej. Ze względu na swój monograficzny charakter, autor kładzie duży nacisk na parametry konstrukcyjne, daty oraz konkretne rozwiązania inżynieryjne, co wymaga od czytelnika dużego skupienia. Nie jest to pozycja dla turystów planujących krótką wycieczkę, lecz dla wnikliwych badaczy historii transportu i architektury przemysłowej. Osoby niezainteresowane detalami technicznymi mogą poczuć się przytłoczone ilością fachowej terminologii i szczegółowych opisów obiektów.
