Bracia Karamazow

Czy granice dobra i zła nie powinny zostać wyraźnie zaznaczone? Znacznie łatwiej można by było wówczas balansować na krawędzi. Wiele popełnionych czynów, nigdy nie miałoby miejsca. Niestety konstrukcja świata ma wobec ludzkości zupełnie inny plan i wystawia społeczeństwo na próby, których unikniecie okazuje się niemal niemożliwe. W jednej z podobnych sytuacji zostali postawieni trzej bracia Karamazow, którzy w bezwzględny sposób dopuścili się morderstwa własnego ojca. Jednak to nie wszystko, ponieważ każdy z nich w wydarzeniu pełnił zupełnie inną rolę. I chociaż to mogłoby z góry sugerować mniejsze bądź większe zaangażowanie, wcale tak nie jest. Granice jednak łatwo się zacierają, a kara zawsze stoi na sprawiedliwej pozycji. Przed braćmi Karamazow otwiera się droga przepełniona walką o odnalezienie własnego miejsca w świecie i wybrukowana poczuciem winy. Jak zakończy się ich wędrówka?

Styl Fiodora Dostojewskiego nie należy do łatwych i początkowo może wzbudzać poczucie zagubienia w opisywanych przez niego wydarzeniach. Jednak w gruncie rzeczy to tylko pozory, które rozwiewają się równie szybko jak przychodzą. Wraz z biegiem akcji czytelnik czuje się oczarowany opowiadaną historią i mile dowartościowany dopracowanym każdym, nawet najmniejszym szczegółem. Tematyka ojcobójstwa budzi wiele emocji, niezależnie od tego w jaki sposób poprowadzona jest fabuła. Dlatego w rękach mistrza powieść ta nabrała jeszcze większego znaczenia. Opisując życie trzech braci po dopuszczeniu się okrutnego czynu pokusił się o zaangażowanie w tematykę odwiecznych dylematów ludzkości na temat istnienia wolnej woli, Boga, zła i miłości. Z kolei sama książka stała się dla mnie wielką księgą życiowych mądrości, o których nie można zapomnieć.

Twórczość Dostojewskiego nie jest mi obca, chociaż za każdym razem zaskakuje mnie jego zaangażowanie w portretach psychologicznych postaci. W przypadku "Braci Karamazow", gdzie na plan pierwszy wysuwa się aż trzech braci, ta kreacja bohaterów wydaje się jeszcze bardziej precyzyjna. Dogłębna analiza poczynań stoi na równi z targającymi bohaterów emocjami, przepełniającymi książkę po brzegi. Autor poprowadził mnie długą drogą mrocznych zakątków ludzkiej duszy i otworzył przede mną wiele możliwości. Postawy bohaterów wzbudzają ciekawość poprzez swoją niecodzienną formę - choć skrajnie różną, to w wielu przypadkach nie tylko oczywistą, ale i w pewien sposób postawioną do wspólnej konfrontacji.

Książka "Bracia Karamazow" okazała się lekturą, która trafiła w mój gust czytelniczy szybciej niż się spodziewałam. Słowo "klasyka" często wywołuje u mnie sprzeczne emocje - obawiam się trudnej tematyki, ale w głębi wiem, że mi się spodoba to o czym będę czytać. Nie ulega wątpliwości fakt, że ostatnia powieść autora została słusznie okrzyknięta najdojrzalszą i najważniejszą w jego dorobku. Cieszę się, że tak wspaniała książka nie tylko zagościła na mojej półce, ale okazała się nieocenioną skarbnicą.

"Bracia Karamazow" jest ostatnią powieścią w dorobku Fiodora Dostojewskiego i jednocześnie jedną z najpopularniejszych, najmądrzejszych książek literatury światowej. Jestem kolejny raz zachwycona geniuszem Dostojewskiego, który doceniają czytelnicy na całym świecie. Twórczość tego autora zachwyciła takie osoby jak np. Bułhakow, Freud czy Einstein. Już sam ten fakt świadczy o tym, z jak wyjątkowym pisarzem mamy do czynienia. Nie przedłużając wstępu, przejdźmy do konkretów...

Głównymi bohaterami są trzej bracia - Dymitr, Iwan i Alosza. Każdy z nich posiada dość wybuchowy charakter (wyjątkiem jest Alosza, który najlepiej z nich opanował sztukę panowania nad emocjami). Bracia Karamazow są tykającą emocjonalną bombą, która w końcu wybucha. Dochodzi do morderstwa...

Dostojewski, jak zawsze, rozwija fabułę we wszystkie możliwe strony, na wszelkie możliwe sposoby. Uwielbiam ten zabieg, ponieważ stosuje go bardzo niewielu autorów, a szkoda! Bo to właśnie dzięki wszechstronnemu rozwijaniu nawet najmniejszych wątków, powieść staje się o wiele atrakcyjniejsza dla czytelnika. To jest jeden z najmocniejszych powodów, dla których ciągle wracam do twórczości Dostojewskiego. Autor znowu przedstawia czytelnikom psychologiczny portret zbrodniarza i znowu zmusza do refleksji. Nie zabrakło tu tematyki dobra i zła, wiary, miłości, ateizmu, moralności... Miłośnicy Dostojewskiego dobrze wiedzą, że autor ten w swoich powieściach przedstawił mnóstwo perspektyw, z których można obserwować i oceniać zachowanie poszczególnych bohaterów. Chylę czoła przed literackim mistrzem, jakim jest Dostojewski. Brawo!

Być może niektórzy z Was pomyślą, że ciągłe powtarzanie tych samych motywów staje się dla odbiorcy nudne. Nic bardziej mylnego! Faktem jest, że Dostojewski stale wraca do oklepanych tematów, ale przedstawia je z kilkunastu różnych stron. Nie wiem jak można nudzić się twórczością Dostojewskiego, bowiem są to dzieła, które pamięta się przez całe życie. Uniwersalne, niesamowite arcydzieła, które otworzą Wam oczy na wiele kwestii, o których być może nigdy wcześniej nie pomyśleliście. Naprawdę warto sięgnąć po "Braci Karamazow", ponieważ jest to jedna z najbardziej wartościowych książek, jakie w ogóle powstały.

"Bracia Karamazow" Fiodor Dostojewski.

„Bracia Karamazow” Fiodora Dostojewskiego, to pierwsza powieść tego znanego na całym świecie pisarza, którą przeczytałam i którą w dodatku recenzuję. Już samo nazwisko autora onieśmiela. A napisanie recenzji jego książki jest tym bardziej stresujące. Zwłaszcza, że same szacowne autorytety, takie jak Albert Einstein i Zygmunt Freud uznali tę powieść „za jedno z najwybitniejszych dzieł literatury światowej”. A gdzie ja do nich, marny żuczek?

Dlaczego jeszcze nigdy nie przeczytałam żadnej książki Fiodora Dostojewskiego? No właśnie, dlaczego? Przyznam się, że po cichu myślałam, że tak znamienity pisarz, jak Fiodor Dostojewski pisze tak mądre książki, że z pewnością ich nie zrozumiem, a co za tym idzie bardzo się wynudzę. I to mnie trochę przerażało i równocześnie odstręczało od jego twórczości. W końcu się odważyłam… i nie żałuję. A właściwie żałuję, że nie czytałam do tej pory Dostojewskiego.

I teraz spróbuję wyrazić swoją skromną opinię na temat jednej z jego powieści.

Fiodor Pawłowicz Karamazow był dwukrotnym wdowcem i ojcem trzech synów: Dymitra, z pierwszego małżeństwa z Adelajdą Miasow pochodzącą z zamożnej szlacheckiej rodziny oraz Iwana i Aleksego, z drugiego małżeństwa z Zofią Iwanowną, biedną sierotą, wychowanką wdowy po generale Worochow. Nie można tu również nie wspomnieć o czwartym, nieślubnym synie Fiodora Pawłowicza Karamazowa, czyli Smierdiakowie, występującym trochę w tle, niezbyt wyeksponowanym w powieści, a jednak bardzo ważnym ze względu na to, co uczynił.

Według biografki Fiodora Dostojewskiego, Sylwi Frołow, pierwowzorem ojca rodziny Karamazowów, imiennika autora, czyli Fiodora Pawłowicza Karamazowa był w rzeczywistości ojciec Fiodora Dostojewskiego – Michaił Dostojewski. Podobieństwa dotyczą charakteru obu ojców, ich lubieżności, chciwości, skąpstwa, rozpustnego stylu życia oraz okrucieństwa w traktowaniu swoich bliskich, ich statusu cywilnego – obydwaj byli wdowcami z kilkorgiem dzieci, a także rodzaju gwałtownej śmierci, jaką ponieśli. Obydwaj zostali zamordowani.

„Bracia Karamazow” Fiodora Dostojewskiego, to powieść wielowątkowa. W tej jednej powieści zmieszanych jest także kilka gatunków literackich, a więc jest tu kryminał, powieść psychologiczna i filozoficzna. Główny motyw obejmuje życie toczące się wokół wszystkich aktualnych członków rodziny Karamazowów w gronie ich znajomych bliższych i dalszych, a więc tych, których namiętnie kochali, tych, których szanowali, czy tych, których nienawidzili.

Powieść „Bracia Karamazow” powstawała w okresie rodzącego się komunizmu, przemian społecznych w dziewiętnastowiecznej Rosji, gdy na salony zaczęły wkraczać idee Karola Marksa. Czasami czuć tu na plecach oddech komunistycznej walki klas, walki z poniżeniem i biedą, nierówności klas społecznych, czyli generalnie - krytyki społeczeństwa klasowego. Czy jednak Dostojewski był zwolennikiem przemian w Rosji według komunistycznych założeń? Niekoniecznie wszystkich, moich zdaniem. Zapewne niektóre te idee doceniał, a zwłaszcza takie, które mogły ulżyć w życiu ludziom biednym, a w szczególności dzieciom, którym poświęcił trochę miejsca w swojej powieści opisując nie raz bardzo drastyczne przypadki okrutnego znęcania się nad dziećmi przez ludzi uprzywilejowanych, a nawet przez ich własnych rodziców. Dostojewskiego bolał również los zwierząt, niejednokrotnie nie mniej okrutnie traktowanych przez swoich właścicieli. „Czy wytłumaczysz mi teraz, bracie ty mój, pokorny i słodki sługo Boży, na co i po co potrzebne są takie potworności? Czy w istocie po to, aby się człowiek nauczył odróżnić zło od dobra?”

Dużo miejsca w powieści zajmuje również sprawa religii i wiary w Boga, którą Dostojewski uważa za warunek konieczny i niezbędny w życiu każdego człowieka. „I tak, uznaję z całego serca, uznaję potęgę, mądrość i wielkość Bożą. Wierzę także w cel, jakkolwiek zupełnie dla nas niepojęty, istnienia wszechrzeczy, w porządek, ład i wieczystą harmonię, w którą zlejemy się kiedyś wszyscy i w rozmaite inne pewniki…” A jednak Dostojewski bardzo krytykuje ciemnotę, zabobony, dewocję oraz fanatyzm związane z wypaczonym pojmowaniem religijności.

Według mnie powieść „Bracia Karamazow” Fiodora Dostojewskiego poświęcona jest głównie miłości. Miłości niekoniecznie pięknej, sentymentalnej, czy romantycznej, ale pełnej zazdrości, chorobliwej, wpędzającej w opętańczą potrzebę posiadania kochanej osoby kosztem wszystkiego i wszystkich. Miłości ludzkiej, ułomnej, żądającej ofiar i łez. I również miłości do Boga, chociaż nie bezkrytycznej, tylko rozumnej, pełnej rozważań, wątpliwości i sceptycyzmu. „Ale wahania, ale niepokój, ale walka wewnętrzna wiary z niewiarą to taka męka dla człowieka uświadomionego, jakim ty jesteś, że nieraz wolałby się powiesić”.

Niemniej najbardziej dotkliwie dosięga czytelnika realizm przedstawiony przez Fiodora Dostojewskiego w tej książce. Jego znajomość ludzkiej psychiki, spostrzegawczość i odtwórcze przedstawienie brudu, smrodu i nędzy ludzkiej porusza najgłębsze pokłady naszej duszy. Nie da się tej książki przeczytać szybko, pobieżnie, bez wgłębienia się w filozofię Dostojewskiego, jego postrzegania otaczającej go za jego życia rzeczywistości i przeżywania jej wraz z autorem na bieżąco. Autor zadaje nam tu wiele pytań, na które sami musimy znaleźć odpowiedzi. A powieść „Bracia Karamazow” Fiodora Dostojewskiego wymaga naszego pełnego skupienia i wstrząsa dogłębnie naszymi sumieniami.

Książkę otrzymałam z serwisu Sztukater