„W mojej muzyce dużo się dzieje, jest ona drapieżna, a jednocześnie liryczna” – wyznała kiedyś Grażyna Bacewicz. Ta wybitna kompozytorka i skrzypaczka twierdziła również: „Muzyka musi być dobrze skonstruowana, dlatego dbam w swoich kompozycjach o formę”. W latach, gdy właśnie owa „dobrze skonstruowana” forma wydawała się przeżytkiem, to podejście uznano za tradycjonalistyczne. Dlatego muzykę Grażyny Bacewicz odstawiono do lamusa. Aż nagle przyszedł prawdziwy boom – w koncertach, sonatach, symfoniach, nawet drobnych utworach polskiej kompozytorki dostrzeżono wiele fascynujących rozwiązań brzmieniowych. Do dziś mnożą się nagrania, liczne utwory pojawiają się na estradach koncertowych całego świata. Ta muzyka jest częścią swojej epoki – odwrotu od wybujałego romantyzmu, poszukiwania piękna w równowadze klasycznej formy, ale też niezasklepiania się w sidłach utartych schematów. Sidła odnajdziemy jedynie w tytule błyskotliwego kryminału Grażyny Bacewicz (bo przecież była także pisarką). W muzyce zaś, mimo narzuconej dyscypliny, poszukiwała wciąż nowych środków wyrazu.
O autorce
Małgorzata Gąsiorowska – absolwentka Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Warszawie (obecnie: Uniwersytet Muzyczny Fryderyka Chopina). Po studiach została zatrudniona w Polskim Radiu, z którym współpracuje do dziś. Na zaproszenie profesora Mieczysława Tomaszewskiego podjęła współpracę z Zespołem ds. Analizy i Interpretacji Muzyki działającym w Akademii Muzycznej w Krakowie, w ramach której wzięła udział w licznych sympozjach i seminariach. Na zaproszenie Krzysztofa Droby uczestniczyła w kilku konferencjach polsko-litewskich w Łodzi i Wilnie. Aktywnie działa w Związku Kompozytorów Polskich. Otrzymała Doroczną Nagrodę ZKP (2008). Jest autorką monografii Grażyny Bacewicz (1999; 2025 – wyd. II zaktualizowane i uzupełnione) i Stefana Kisielewskiego (2011; 2024 – seria Małe Monografie), które ukazały się nakładem Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, a także artykułów publikowanych w różnych pismach, m.in. w „Ruchu Muzycznym”, oraz komentarzy koncertowych i płytowych.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii biografie i autobiografie lub z serii Kompozytorzy Polscy XX Wieku
Jakie aspekty życia i twórczości Grażyny Bacewicz są głównym tematem tej biografii?
Ta biografia koncentruje się na wszechstronnej postaci Grażyny Bacewicz, przedstawiając ją nie tylko jako wybitną kompozytorkę i skrzypaczkę, ale także jako osobę o głębokiej filozofii muzycznej. Książka szczegółowo analizuje jej podejście do formy i poszukiwanie nowych środków wyrazu, które łączyły klasyczną równowagę z drapieżnością i liryzmem. Czytelnik dowie się, jak Bacewicz balansowała między tradycją a innowacją, tworząc dzieła, które początkowo niezrozumiane, z czasem zdobyły światowe uznanie. Biografia ukazuje również jej inne talenty, takie jak pisarstwo, co czyni portret artystki jeszcze pełniejszym. To kompleksowe spojrzenie pozwala zrozumieć jej wyjątkowe miejsce w historii muzyki.
Co wyróżnia autorkę, Małgorzatę Gąsiorowską, jako biografkę Grażyny Bacewicz?
Małgorzata Gąsiorowska jest wybitną znawczynią muzyki polskiej, absolwentką Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Warszawie, co zapewnia jej głębokie zrozumienie tematu. Jej wieloletnia współpraca z Polskim Radiem oraz aktywna działalność w Związku Kompozytorów Polskich świadczą o bogatym doświadczeniu i uznaniu w środowisku muzycznym. Fakt, że jest również autorką wcześniejszych monografii Bacewicz oraz Stefana Kisielewskiego, pokazuje jej gruntowne przygotowanie i pasję do dokumentowania życia i twórczości polskich kompozytorów. Dzięki temu czytelnik może liczyć na rzetelną, szczegółową i przenikliwą analizę życia i dorobku Grażyny Bacewicz. Jej perspektywa jest szczególnie wartościowa ze względu na głęboką znajomość kontekstu muzycznego.
W jaki sposób książka przedstawia ewolucję odbioru twórczości Grażyny Bacewicz na przestrzeni lat?
Książka Małgorzaty Gąsiorowskiej szczegółowo opisuje, jak twórczość Grażyny Bacewicz przeszła od początkowego uznania za "tradycjonalistyczną" i odstawienia do "lamusa", do współczesnego "boomu". Pokazuje, że jej dbałość o "dobrze skonstruowaną" formę, która kiedyś wydawała się przeżytkiem, dziś jest doceniana za fascynujące rozwiązania brzmieniowe. Biografia analizuje ten proces, wyjaśniając, dlaczego muzyka Bacewicz odzyskuje popularność i pojawia się na estradach koncertowych na całym świecie. Czytelnik dowie się, jak jej utwory, które są częścią epoki odwrotu od romantyzmu i poszukiwania piękna w równowadze, zostały na nowo odkryte i zinterpretowane. Książka przedstawia to jako dowód na ponadczasową wartość jej dzieł.
Czy biografia odnosi się do Grażyny Bacewicz jako pisarki, oprócz jej kariery muzycznej?
Tak, biografia Małgorzaty Gąsiorowskiej nie ogranicza się wyłącznie do kariery muzycznej Grażyny Bacewicz. Wskazuje, że Bacewicz była również pisarką, czego dowodem jest tytuł błyskotliwego kryminału "Sidła", który wyszedł spod jej pióra. Ten aspekt jej życia podkreśla wszechstronność artystki i pokazuje, że jej twórcza ekspresja nie ograniczała się tylko do muzyki. Daje to czytelnikom pełniejszy obraz Bacewicz jako osoby o wielu talentach i zainteresowaniach, co wzbogaca jej portret jako artystki XX wieku. Ujawnia to mniej znane oblicze wybitnej kompozytorki.
Dla kogo jest przeznaczona ta monografia Grażyny Bacewicz?
Ta monografia jest idealna dla miłośników muzyki klasycznej, studentów muzykologii, a także dla każdego, kto interesuje się historią polskiej kultury i sztuki XX wieku. Będzie szczególnie wartościowa dla tych, którzy chcą zgłębić życie i twórczość jednej z najbardziej wpływowych polskich kompozytorek. Dzięki szczegółowej analizie muzyki i wszechstronnemu przedstawieniu postaci Bacewicz, książka dostarczy głębokiej wiedzy zarówno ekspertom, jak i początkującym entuzjastom. Osoby poszukujące inspirujących historii o kobietach w sztuce również znajdą w niej wiele wartościowych treści. To pozycja obowiązkowa dla poszerzenia wiedzy o wybitnej polskiej artystce.
