Czy da się żyć w najdłużej działającej komunie na świecie? Jak Mussolini osuszał mokradła, budując wsie idealne? Co trzeba zrobić, by skutecznie przekształcić współczesne slumsy w osiedla – na przykładzie Quinta Monroy w Peru i Aranyi w hinduskim Ahmadabadzie? I kim są queerowe Radical Faeries, a kim brazylijscy Robin Hoodowie (i Robin Hoodki)?
Nowa książka Jakuba Szczęsnego – autora Witaj w świecie bez architektów – to subiektywny katalog małych utopii, projektów i przykładów tego, jak w różnych miejscach i epokach, na wiele sposobów, ludzie budowali wokół ważnych dla nich tematów wciąż nowe wizje przyszłości. Autor przekonuje, że idee niejednokrotnie uznawane za utopijne udawało się z sukcesem wprowadzać w życie, choć często w innej formie i skali, niż to było zakładane.
Architektura odgrywa tu ważną rolę, ale sam autor występuje w roli znacznie wykraczającej poza zawód architekta. Analizuje, wspomina, relacjonuje swoje doświadczenia, a przede wszystkim daje nadzieję i „przewodnik po dobrych praktykach” na lepsze jutro.
Autor tą książką i swoją pracą edukatora otwiera przed nami nieprzebrane pokłady wiary w człowieka i jego pomysły, i robi to w reporterski, zachwycający sposób.
Magda Mołek
To opowieść o kilkudziesięciu projektach, które – szalone, nieracjonalne, dziwne – były przede wszystkim emanacją ludzkiej siły przetrwania, wielkiego poczucia wspólnoty i wiary, że wciąż umiemy budować lepsze światy.
Anna Cymer
Katalog utopii w architekturze opisanych ze swadą i poczuciem humoru. W każdej z opowieści autor portretuje radykalny budynek lub osiedle. Jedne z nich to szczęśliwe spółdzielnie mieszkaniowe, artystyczne komuny, inne to organizacje chcące wydać na świat nadczłowieka. I właśnie na tej dwuznaczności zbudowana jest ta intrygująca książka.
Tomasz Fudala
O AUTORZE
Jakub Szczęsny jest architektem, projektantem najwęższego domu świata (Domu Kereta, w kolekcji nowojorskiego Muzeum Sztuki Nowoczesnej), licznych instalacji w przestrzeniach publicznych i serii prefabrykowanych domów Simple House i FreeDOM. Studiował architekturę w Warszawie, Paryżu i Barcelonie, pracował w branży reklamowej i w grupie projektowej Centrala. Od 2016 roku prowadzi własną pracownię SZCZ w Warszawie. Uczy na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej i w School of Form. Prowadzi popularyzatorskie programy telewizyjne na temat architektury i projektowania wnętrz. Publikuje felietony w „Autoportrecie”, „Architekturze i Biznesie” i „Salonie”, dodatku do „Polityki” o architekturze i wnętrzach. Dyrektor artystyczny firmy Paged Meble. Autor książki “Witaj w świecie bez architektów” (Wydawnictwo Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, 2021)
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii architektura
Jakie konkretne projekty architektoniczne opisuje książka Azyle, nisze i enklawy, czyli katalog małych utopii?
Książka prezentuje kilkadziesiąt zróżnicowanych projektów, od najstarszych komun po współczesne osiedla socjalne w Peru i Indiach. Autor szczegółowo analizuje takie miejsca jak Quinta Monroy czy Aranya, pokazując ich realny wpływ na życie mieszkańców. Czytelnik poznaje historie radykalnych budynków, artystycznych komun oraz eksperymentalnych organizacji dążących do stworzenia idealnego społeczeństwa. To zestawienie udowadnia, że utopijne idee można skutecznie wdrażać w życie, zmieniając realną tkankę miejską. Każdy rozdział stanowi oddzielną opowieść o ludzkiej determinacji w budowaniu lepszego jutra.
Kim jest autor Jakub Szczęsny i jakie ma doświadczenie w dziedzinie architektury?
Jakub Szczęsny to uznany polski architekt, znany przede wszystkim jako projektant najwęższego domu świata, czyli Domu Kereta. Jako doświadczony dydaktyk i popularyzator architektury, potrafi on przekazywać skomplikowaną wiedzę w sposób przystępny i niezwykle angażujący. Jego dorobek obejmuje zarówno instalacje w przestrzeniach publicznych, jak i innowacyjne systemy domów prefabrykowanych. W swojej twórczości literackiej łączy perspektywę praktyka z wnikliwą obserwacją socjologiczną i reporterskim zacięciem. Dzięki temu czytelnik otrzymuje rzetelne informacje poparte latami pracy zawodowej w kraju i za granicą.
Czy ta publikacja jest trudnym podręcznikiem akademickim, czy raczej lekturą popularnonaukową?
Publikacja ta ma charakter reporterski i popularnonaukowy, co czyni ją w pełni przystępną dla osób bez wykształcenia architektonicznego. Autor posługuje się swadą i poczuciem humoru, unikając przy tym hermetycznego, technicznego żargonu branżowego. Treść jest bogata w anegdoty oraz osobiste refleksje architekta, co ułatwia zrozumienie prezentowanych wizji przyszłości. Mimo lekkości stylu, książka zachowuje wysoką wartość merytoryczną i skłania do głębokich przemyśleń nad sposobem organizacji przestrzeni. Jest to idealna propozycja dla każdego, kto interesuje się tym, jak otoczenie wpływa na nasze codzienne życie.
Czy autor skupia się wyłącznie na budynkach, czy analizuje też aspekty społeczne wspólnot?
Autor wykracza daleko poza samą architekturę, koncentrując się na relacjach międzyludzkich i sile wspólnoty wewnątrz opisywanych enklaw. Budynki są tu traktowane jako narzędzia do realizacji idei społecznych, a nie tylko jako obiekty estetyczne czy techniczne. Czytelnik dowie się, jak mieszkańcy różnych zakątków świata radzą sobie z wyzwaniami takimi jak bieda czy wykluczenie poprzez innowacyjne budownictwo. Książka bada mechanizmy przetrwania i wiary w możliwość stworzenia lepszego, bardziej solidarnego świata. Analiza projektów takich jak brazylijskie osiedla czy queerowe Radical Faeries rzuca nowe światło na funkcję społeczną projektanta.
Dla kogo ta książka może okazać się nieodpowiednim wyborem podczas zakupów?
Książka ta nie jest odpowiednim wyborem dla osób poszukujących wyłącznie technicznych rysunków budowlanych lub suchych danych inżynieryjnych. Skupia się ona na ideach i socjologicznym wymiarze architektury, więc zwolennicy czysto technicznych monografii mogą czuć się zawiedzeni. Publikacja nie spodoba się również czytelnikom oczekującym obiektywnego, chłodnego wykładu historycznego, ponieważ jest to subiektywny katalog pełen osobistych opinii autora. Jeśli szukasz gotowych instrukcji budowy domu, ta pozycja nie dostarczy Ci takich informacji. Jest to lektura przeznaczona dla osób otwartych na filozoficzne i społeczne aspekty kształtowania przestrzeni.
