Przez wiele lat wiedza o polskim podziemiu niepodległościowym, o żołnierzach, których nazywamy dzisiaj żołnierzami wyklętymi czy niezłomnymi, spychana była na margines. Nie można było o nich nauczać, a jeśli już poruszano temat, padały rozmaite epitety. "Bandy leśne", "faszyści", "zaplute karły reakcji" - to tylko niektóre z nich.
Propaganda PRL forsowała jedyną słuszną wersję historii, w której to gros polskiego społeczeństwa w 1944 roku poparło nową komunistyczną władzę. W rzeczywistości tych, którzy usiłowali się tej władzy przeciwstawić, którzy nie zgadzali się na komunizm w Polsce i na zależność od Związku Radzieckiego, bezlitośnie tępiono. Ich sylwetki ukazuje "Atlas polskiego podziemia niepodległościowego 1944-1956".
Autorzy atlasu zdecydowali się na następujące ramy czasowe: za moment początkowy uznali styczeń 1944 roku, kiedy to Armia Czerwona rozpoczęła ofensywę, wkraczając w przedwojenne granice II Rzeczpospolitej. Moment końcowy to grudzień 1956 roku. Wtedy to wiele oddziałów i działaczy niepodległościowego podziemia zdecydowało się na symboliczne "wyjście z lasu" pod wpływem tak zwanej odwilży październikowej.
Atlas oddaje jednak hołd także i tym, którzy na ten krok nie chcieli się zdecydować. Poznamy więc sylwetki tych żołnierzy, którzy pozostawali w ukryciu jeszcze w latach 60., nieustannie ściganych przez funkcjonariuszy bezpieczeństwa PRL.
"Atlas polskiego podziemia niepodległościowego 1944-1956" opracowany został w Oddziałowym Biurze Edukacji Publicznej IPN w Lublinie. Skierowany jest do wszystkich zainteresowanych powojenną historią Polski. Fakt, że książka ma formę atlasu, w którym zdecydowano się na kartograficzną formę prezentacji, pozwala przekazać wiedzę o polskim podziemiu niepodległościowym w sposób niezwykle czytelny i przejrzysty. Publikacja śmiało może więc służyć pomocą uczniom i studentom przygotowującym się do egzaminów z historii najnowszej.
