Araf

"książka jest drabiną, którą trzeba odrzucić, gdy już zdołamy się na nią wspiąć" (s. 409)

Multikulturowość

Poznajemy piątkę studentów, którzy przybywają do "lepszego świata", do Ameryki, aby zdobyć nie tylko wykształcenie, ale też pewność siebie i dowartościowanie kulturowe. Omer pochodzi z Istambułu, robi doktorat z nauk politycznych, szybko adaptuje się w nowym miejscu i zakochuje się w Gail - biseksualnej intelektualistce o skłonnościach samobójczych. Gail jest Amerykanką, która we własnym kraju i we własnej skórze czuje się nie na miejscu. Abed jest biotechnologiem, którego martwi sposób prowadzenia się Omera. Piyu to Hiszpan, który ma zostać dentystą wbrew lękowi przed ostrymi narzędziami aktualnie jest w związku z niestabilną emocjonalnie dziewczyną - Alegre.

" Tak więc ostatniego dnia czerwca 2002 Omer zasnął zadowolony, że znalazł fajny dom w fajnej dzielnicy z trzema współlokatorami, z których każdy pilnuje własnego nosa. I gdy mijały kolejne dni i noce, stopniowo budził się w innej rzeczywistości, gdzie był cudzoziemcem w Ameryce, który mieszka z wyjątkowo gadatliwym Marokańczykiem i wyjątkowo obsesyjnym Hiszpanem, a nie wspominając o wyjątkowo wygłodniałym psie w mocno ruderowatym domu w Somerville co rano obtłukiwanym pobijakami i młotkami. A wszystko za siedemset pięćdziesiąt dolarów miesięcznie plus opłaty." (s. 116)

Przynależność

Przez pozornie prostą opowieść o garstce studentów, autorka pokazuje problem emigrantów. Książka tym samym świetnie wpisuje się w aktualny dyskurs polityczny Europy, bo mamy aktualnie kolejną falę emigrantów z krajów egzotycznych. Choć opowieść stworzona została w 2014 roku, polskiego przekładu doczekała się dopiero teraz, ale jak widać jest na tyle uniwersalna, że pasuje tematycznie do kręgów zainteresowań psychologiczno-społecznych.

Wyobcowanie

Problem przynależności kulturowej nie jest tematem łatwym. Na przykładzie studentów, tego jak każdy z nich jest osobną jednostką noszącą inny potencjał kulturowy, pokazuje co to znaczy dla człowieka wykorzenienie, przynależność, potrzeba wspólnoty, a także pielęgnacja zwyczajów i tradycji. Tutaj nie mamy ostrego ścierania się na tle rasowym, ale widać wyraźnie jakie różnice w zachowaniu, wychowaniu i przyzwyczajeniach niesie za sobą wychowanie w danej kulturze. Żaden bohater tak naprawdę nie jest "u siebie". Nawet amerykanka Gail nie czuje się dobrze wśród rodaków, woli towarzystwo chłopaków z innych krajów, czuje się zagubiona i wreszcie nie wytrzymuje...

" Żeby się dowiedzieć po turecku, która jest godzina, trzeba kogoś zapytać, czy ma zegarek" (s. 93)

Miejsce na ziemi

Spodziewałam się po tej książce łatwej, płynącej opowieści, a dostałam przytłaczającą, dającą do myślenia, zwłaszcza w obliczu kryzysu migracyjnego, lekturę. Muszę szczerze przyznać, że przez pierwszą część książki, tą poznawczą, gdy przedstawiani są w poszczególnych sekwencjach tekstu bohaterowie ciężko było mi się przebić. Ale gdy wszystko zmieniło się w fabularną opowieść i losy wszystkich się splotły, wszystko obróciło się o 180 stopni. Książka pokazuje, że tak naprawdę każdy człowiek na ziemi potrzebuje zakorzenienia czy to mentalnego, kulturowego, czy lokalnego.

Polecam książkę wszystkim, którzy szukają w lekturze drugiego dna. Którzy chcą przyjrzeć się problemom od środka. To idealna książka dla wszystkich, którzy choć raz zastanawiali się o emigracji, bo kwestie finansowe jakie kierują ludźmi to jedna strona medalu, a zderzenie z obcą kulturą to druga strona.

Każdy z nas miał chyba takie chwile, kiedy czuł się samotny. Każdy ma takie chwile, że czuje się nie na miejscu, odnosi wrażenie, że czegoś mu brakuje, żeby być w pełni sobą i szczęśliwym.

Powieść Araf to zebrane i opisane losy trzech przyjaciół Omer, Abed i Piyu. Każdy z mężczyzn przyjechał do Stanów Zjednoczonych na studia. Omer pochodzi z Turcji, jest na studiach doktoranckich związanych z naukami politycznymi. Omer bardzo szybko adoptuje się w warunkach bostońskich, jest bardzo wyluzowany i bardzo lubi kobiety. Niestety szybko się nimi nudzi, więc przez jego pokój przewijają się ich tabuny. Tak dzieje się, dopóki Omer nie zna Gali, ekscentrycznej biseksualnej kobiety ze skłonnościami do samobójstw. Gali to intelektualistka, Amerykanka, która niezbyt dobrze czuje się w swojej skórze i w swoim kraju.

Kolejny bohater Abed biotechnolog, który martwi się bardzo prowadzeniem Omera. Abed jest też zawiedziony stereotypowym postrzeganiem Arabów w Ameryce.

Piyu to Hiszpan, ma zostać dentystą. Zadziwiające jest to, że boi się ON ostrych przedmiotów. Niepokoją go również latynoscy krewni jego dziewczyny Algre, która jest bulimiczką.

Autorka porusza w książce wiele tematów, które powinny zainteresować czytelnika. Problem emigrantów, którzy chcą studiować i uczyć się, a traktowani są jak obcy, przez kolor skory, religię.

Bohaterowie powieści bardzo się od siebie różnią, bo przecież tak jest w życiu – każdy z nas jest inny, różnimy się charakterem, wyglądem.

Nie możemy tu określić, który z nich jest głównym bohaterem powieści. Mamy tu okazję poznać każdego bohatera z osobna, dzięki zmieniającej się narracji. Bohaterowie są jednak na tyle prawdziwi, że wydawać by się mogło, iż istnieją gdzieś naprawdę. Nie są wyidealizowani, posiadają wiele wad, co pozwala nam na ich urzeczywistnienie.

Książka Araf, może nie jest lekką lekturą, trzeba się tu troszkę zatrzymać, zastanowić, pomyśleć i przemyśleć pewne sprawy. To książka, której nie czyta się szybko, bo zmusza nas do refleksji. Myślę jednak, że każdy znajdzie tu coś dla siebie. Każdy znajdzie takiego bohatera, który pozwoli mu na zatrzymanie się. Autorka mówi tu o problemach, których nie wolno przemilczeć. Jest tu tez refleksja nad własnym poszukiwanie siebie, swojego „ja”. O znalezieniu swojego miejsca na świecie, o relacjach międzyludzkich, które czasami są bardzo trudne.

Książkę polecam serdecznie, jest to lektura, która długo pozostaje w naszej pamięć, nie da się zbyt łatwo wymazać z naszej podświadomości.

"Araf" jest jedną z historii, które wymagają od nas więcej zaangażowania, aby ostatecznie nagrodzić wieloma tematami do przemyśleń. Ciekawi i nietuzinkowi bohaterowie, z licznymi problemami i poszukiwaniem własnego "ja". Trudne i piękne relacje, które z czasem ewoluują w coś zupełnie innego. Warto zdać sobie trochę trudu i sięgnąć po ten tytuł. Ostatecznie jest to historia, która może pomóc zrozumieć współczesny świat.