„W swojej ostatniej książce René Girard postawił tezę prawdziwie obrazoburczą: nieuchronnie, choć jednak na własne życzenie, zmierzamy do apokalipsy. Uzasadnienia szuka zarówno w Nowym Testamencie, jak i w traktacie O wojnie Clausewitza, który postanawia „dokończyć”. Apokalipsa tu i teraz zdecydowanie dowodzi, że teoria Girarda to jedna z najgłębszych diagnoz ludzkiej kultury, jakie postawiono. W ostatnim czasie przekonujemy się o tym coraz bardziej...”
Tomasz Stawiszyński
Koniec jest bliski. Historia przyspiesza, prowadząc nas do ostatecznej katastrofy. Musimy to zrozumieć, jeśli chcemy uniknąć całkowitego zniszczenia – taką tezę stawia René Girard, jeden z największych europejskich myślicieli, twórca koncepcji „kozła ofiarnego”. Dyskutując z Benoîtem Chantre`em nad dziełem Clausewitza O wojnie, Girard pokazuje, jak realna jest „możliwość końca Europy, świata Zachodu i świata jako całości”. To apokaliptyczna opowieść o narastającej ludzkiej przemocy, która wyrwała się spod kontroli i stanowi zagrożenie dla całej planety.
Od chwili wydania ta książka wciąż wzbudza zainteresowanie – zarówno w kręgach humanistów, jak też strategów i wojskowych. Apokalipsa tu i teraz nie tylko nie zestarzała się ani trochę, ale po inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 roku i ponownym wyborze Donalda Trumpa na prezydenta USA okazuje się bardziej aktualna niż kiedykolwiek.
Opinie o książce
To najbardziej przejmująca, najbardziej bolesna z książek Girarda. Taka, która nie pozostawia żadnych złudzeń co do natury człowieczeństwa i kształtowanego przez nas świata. Świata opartego na naśladowczej przemocy, spętanego przez zło. Słowa Girarda, pochylonego z całą możliwą interpretacyjną – więc moralną – czujnością nad dziełem Clausewitza, są kamienne, są twarde.
prof. Zbigniew Mikołejko
„Po Koźle ofiarnym najważniejsza dla mnie książka René Girarda”.
Edwin Bendyk
„Może jeszcze porozmawiajmy, zanim czas się skończy? Na razie warto poczytać”.
ze wstępu o. Jana Andrzeja Kłoczowskiego OP
O autorze
René Girard (1923–2015) – wybitny francuski uczony, antropolog kultury, twórca teorii mimetycznej. Autor wielu głośnych książek, . Sacrum i przemoc, Kozioł ofiarny, Początki kultury.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii socjologia
Czy książka "Apokalipsa tu i teraz" jest klasyczną rozprawą naukową?
"Apokalipsa tu i teraz" to głęboki dialog filozoficzno-historyczny, a nie beletrystyka czy prosty poradnik. Autorzy analizują w niej mechanizmy przemocy i eskalacji konfliktów w oparciu o traktat Clausewitza. Publikacja łączy elementy antropologii kultury, socjologii oraz strategii wojskowej w spójną diagnozę współczesności. Jest to lektura obowiązkowa dla osób szukających intelektualnego wyjaśnienia narastających napięć globalnych.
Czy przed lekturą wymagana jest znajomość wcześniejszych teorii René Girarda?
Lektura nie wymaga wcześniejszego studiowania dzieł Girarda, choć podstawowa orientacja w jego myśli ułatwia odbiór. Autorzy na bieżąco wyjaśniają kluczowe pojęcia, takie jak mechanizm kozła ofiarnego czy pragnienie mimetyczne. Treść jest prowadzona w sposób logiczny, co pozwala czytelnikowi stopniowo zagłębiać się w skomplikowaną teorię przemocy. Książka stanowi doskonały punkt wyjścia do poznania dorobku tego francuskiego myśliciela.
Jak autorzy interpretują współczesne zagrożenia wojenne w kontekście historycznym?
Publikacja analizuje mechanizm eskalacji przemocy, który bezpośrednio tłumaczy dynamikę współczesnych wojen i kryzysów politycznych. Girard wskazuje, że dzisiejsze konflikty dążą do skrajności z powodu zaniku tradycyjnych barier kulturowych i religijnych. Autorzy ostrzegają przed totalnym zniszczeniem wynikającym z naśladowczej rywalizacji między mocarstwami. Analiza ta zachowuje pełną aktualność w obliczu wydarzeń na Ukrainie czy zmian w polityce USA.
Jaką formę literacką przyjmuje ten konkretny tekst o apokalipsie?
Tekst ma formę ożywionej rozmowy między René Girardem a Benoîtem Chantre'em. Taka struktura dialogu sprawia, że trudne zagadnienia filozoficzne stają się bardziej przystępne i dynamiczne. Rozmówcy wspólnie interpretują dzieło "O wojnie" Clausewitza, rzucając nowe światło na pojęcie apokalipsy. Dzięki tej formule czytelnik ma wrażenie uczestnictwa w intelektualnym sporze na najwyższym poziomie.
Dla jakiego typu czytelnika ta publikacja nie będzie odpowiednim wyborem?
Książka nie jest odpowiednia dla osób szukających lekkiej lektury lub optymistycznych wizji przyszłości. Publikacja wymaga od odbiorcy dużego skupienia oraz gotowości do zmierzenia się z pesymistyczną diagnozą ludzkiej natury. Osoby nieprzepadające za gęstym stylem naukowym i rozważaniami teologicznymi mogą poczuć się przytłoczone ciężarem tematyki. Jest to dzieło skierowane do czytelników oczekujących bezkompromisowej analizy mechanizmów zła i przemocy.
