Amerykańska afera

Rok 1890

Po wydarzeniach opisanych w tomie „Carska afera” sir Richard Barwood rzucił palenie opium, jednak nadal pomaga londyńskiej policji i spędza czas w klubie dla gentlemanów. Do czasu, gdy ktoś dostarcza przesyłkę z bombą, bombą, której celem jest nie kto inny, jak sam Barwood, który tylko dzięki przypadkowi uchodzi z życiem. Wkrótce otrzymuje tajemniczy list z zaproszeniem do Paryża.

W tym samym czasie w Warszawie Stanisław Liszewski podejmuje coraz bardziej ryzykowne akcje. Kiedy niemal ginie, tylko po, to by wygrać zakład, jego przełożony w organizacji niepodległościowej kapitan Skrzetuski ma dość. Liszewski podobnie jak Barwood otrzymuje zaproszenie do Paryża. Jest to dobra okazja, aby zejść z oczy Moskalom i spotkać się z przyjacielem.

W Paryżu czeka ich nie tylko spotkanie, które wiele zmieni w ich życiu, ale i początek kolejnej przygody, od której być może zależą losy Europy.

„Amerykańska afera” Piotra Żymełki to bezpośrednia kontynuacja powieści „Carska afera” i moim zdaniem, aby w pełni cieszyć się lekturą i rozumieć powiązania między bohaterami, dobrze znać tom pierwszy. Ten tom, podobnie jak pierwszy, scharakteryzowałabym jako połączenie powieści przygodowej, z lekkim kryminałem i powieścią obyczajową, z dobrze skrojonym tłem historycznym.

Po raz kolejny spotykamy angielskiego arystokratę sir Richarda Barwooda, który jest do szpiku kości stereotypowym angielskim gentlemanem. Sztywno trzymający się konwenansów, nieulegający emocjom, honorowy. Jego całkowitym przeciwieństwem jest polski szlachcic Stanisław Liszewski, którego ojciec został zesłany na Sybir za działalność narodowościową. Liszewski jest gorącogłowy, często wręcz skrajnie niefrasobliwy, jak to się mówi „z ułańską fantazją”, która często wpędza go w kłopoty. Wątek jednego z kłopotów, oczywiście można uznać za wątek obyczajowy. Niestety lekarstwo, które będzie potrzebne Liszewskiemu, jeszcze nie zostało wynalezione w czasie, w którym toczy się akcja powieści.

W powieści pojawią się również kobiety, młode i niezależne i choć mają całkowicie różne życiorysy, łączy je bystrość umysłu i praca „w męskim” zawodzie. Jedną z tych kobiet jest detektywka Raily, Angielka od lat mieszkająca w Stanach Zjednoczonych, zorganizowana i błyskotliwa. Raily dużo zmieni w życiu Richarda, ale ciii, to na razie tajemnica. Druga kobieta, piękna, uwodzicielska i również błyskotliwa zbliży się do Liszewskiego, ale kim jest, tego dowiecie się z lektury.

W warstwie obyczajowej powieści znajdziemy sporo wątków dotyczących roli kobiet i ich postrzegania w różnych społeczeństwach. Pojawi się również wątek „francuskiej choroby”, która jak się okazuje, nosi różne nazwy w różnych krajach, a powszechnie jest znana, jako syfilis.

Jeśli chodzi o warstwę historyczną, to Żymełka umiejętnie łączy fakty historyczne z fikcją literacką. Pojawiają się znane budowle, takie jak Wieża Eiffla, Statua Wolności, czy kościół w Salt Lake City (w tamtych czasach jeszcze nie tak okazały, jak współcześnie).

W warstwie przygodowej, akcja powieści zabiera czytelników do spowitego mgłą Londynu, warszawskich salonów, paryskich restauracji i palarni opium, słynnego Moulin Rouge, przez Nowy Jork i amerykańskie bezdroża, do saloonów i słynnego Salt Lake City, a stamtąd z powrotem do Europy, gdzie czytelnicy, wraz z bohaterami, będą mogli ujrzeć przepiękną Wenecję i udać się na słynne bale maskowe.

Przy tej powieści nie sposób się nudzić – akcja cały czas posuwa się naprzód, przenosząc bohaterów z miejsca na miejsce i wpakowując w często niebezpieczne sytuacje. Główni bohaterowie, czyli Barwood i Liszewski kilkukrotnie otrą się o śmierć, podobnie jak ich towarzyszki, Żymełka zdecydowanie ich nie oszczędza. Zakończenie powieści, sugeruje, że będzie kontynuacja, na którą czekam z niecierpliwością.

Ta powieść to taki komfort read idealny dla wielbicieli powieści przygodowych z dobrym tłem historycznym w stylu „80 dni dookoła świata”.

Jeśli lubicie takie klimaty, to „Amerykańska afera”, podobnie jak „Carska afera” jest dla Was.

Serdecznie polecam!

Ach jak ta książka oddaje wszystko to co lubię :)

Po pierwsze przenosi nas do drugiej połowy XIX wieku i to w taki sposób, że wręcz czujemy klimat zarówno Paryża, Włoch, jak i Dzikiego Zachodu.

Opisy nie są nazbyt długie, ale cudownie przedstawiają dane miejsce, czytając wręcz słyszy się buchającą parę z samochodu parowego, muzykę w Moulin Rouge, czy kurz i wyboje Noweg Świata.

Po drugie bohaterzy, których wręcz nie da się nie lubić, a dzięki temu, że są skrajnie różni dają absolutnie cudowną mieszankę. Wszak połączenie angielskiego nienagannego dżentelmena, z polskim narwanym arystokratą oraz byłą kurtyzaną może być naprawdę interesujące. Smaczku dodawał subtelny humor w dialogach, po prostu przedni.

"-Szaleństwo dzieli od geniuszu tylko cieniutka granica.

- A pan porusza się po niej jak pijany akrobata - wtrącił Barwood."

To książka którą nazwałabym przygodą w eleganckim stylu, fabuła pełna jest zwrotów akcji, dramatyzmu i niesamowitej energii. Trochę jakby Indiana Jones postanowił rozprawić się ze złoczyńcami. Zdecydowanie ta książka pozostawia po sobie dobry humor.

Mówi się, że kontynuacje rzadko dorównują pierwowzorom. Ale „Amerykańska afera” Piotra Żymełki łamie tę zasadę, w niczym nie ustępując tomowi pierwszemu. Zachowuje jego dynamiczny, szpiegowsko-awanturniczy charakter, będąc jednocześnie bezpośrednim pokłosiem wydarzeń z „Carskiej afery”.

Czy można czytać tę część bez znajomości pierwszej? Autor zadbał o wprowadzenie, więc tak. Ale uwierzcie mi, że ze względu na niuanse fabularne, dużo przyjemniej jest śledzić losy angielskiego dżentelmena Richarda Barwooda i polskiego arystokraty Stanisława Liszewskiego od samego początku.

Akcja, zapoczątkowana zamachami na życie bohaterów, pędzi tu tak szybko, jak postęp technologiczny pod koniec XIX wieku. Dzięki kolei żelaznej i transatlantykom świat staje się mniejszy, a my ruszamy wraz z bohaterami w podróż od mglistego Londynu i Paryża, przez najprawdziwszy Dziki Zachód po klimatyczną Wenecję.

To właśnie przygody w Salt Lake City porwały mnie najbardziej. Emocje rosną wraz z zagrożeniem, gdy bohaterowie wchodzą w paszczę lwa. A ich dopełnieniem jest klimat saloonów, turnieje szulerów, pojedynki rewolwerowców, kopalnie srebra i gigantyczne fortuny w tle. To również tu dla Barwooda, któremu kibicuję z całego serca, zaczyna się nowy, ważny etap w życiu.

W tej części zmienia się też dynamika między głównymi bohaterami. Stanisław nie jest już tym samym człowiekiem. Jego zmagania z własnym organizmem i dramatyczny wyścig z czasem sprawiają, że ta historia to coś znacznie więcej niż tylko łapanie złoczyńców.

Na brawa zasługują też postacie kobiece. Autor nie czyni ich ozdobami w męskiej butonierce. To kobiety z krwi i kości, wykraczające poza swoją epokę, mające realny wpływ na fabułę, ale zarazem pełne piękna i wrażliwości. Tej ostatniej nie brakuje też mężczyznom, a w niektórych momentach łza może zakręcić się w oku każdemu.

Szczególnie porusza zakończenie, które zostawiło mnie z rozbitym sercem. Jest tak boleśnie prawdziwe i dramatyczne, że czułam wewnętrzny przymus sięgnięcia po kolejny tom. Wiem jednak, że na to, co dobre, warto czasem trochę poczekać.

Piotr Żymełka akcję swoich powieści awanturniczo-przygodowych osadził w bardzo ciekawych latach - to końcówka XIX wieku, moment historii, w której codzienność człowieka zmieniała się tak szybko, jak jeszcze nigdy wcześniej. To w tym czasie angielski dżentelmen sir Barwood i polski arystokrata Liszewski łączą siły, by rozwikłać kolejne afery - “Amerykańska afera” to druga z nich, znajomość pierwszej jednak nie jest konieczna, by po ten tytuł sięgnąć, autor dokładnie wszystkie potencjalnie niejasne sytuacje wyjaśnia, a tym, co czytali “Carską aferę” przypomina. Tym razem wspólna historia tych dwóch bohaterów rozpoczyna się w Paryżu, by zaraz przenieść się do Nowego Świata, a później jeszcze dalej… A choć intryga jest tym, co powoduje zmianę miejsc postaci, to mam wrażenie, że to ona jest raczej tłem, a czytelnik przede wszystkim może rozkoszować się literackim przedstawieniem kolejnych odwiedzanych miejsc, ważnych, charakterystycznych punktów z nimi związanych i ciekawostek, które dobrze łączą się z tym, co już z popkultury znamy (jak np. Titanic). W ogóle część historyczna powieści, choć nie przytłacza szczegółowością, jest bardzo dobrze opracowana, przejawia się w każdym jej aspekcie - nie tylko odwiedzanych miejsc, ale i wszystkim, co z głównymi postaciami związane. Postaciom męskim oczywiście towarzyszą postacie kobiece, które jednak nie są przedstawione typowo, jak na tamten czas przystało, a wręcz odwrotnie - to kobiety wykonujące zawody uznawane jeszcze niedawno za męskie. Subtelnie dopasowane słownictwo i od czasu do czasu pojawiające się wzmianki o postaciach prawdziwych są dopełnieniem tej przyjemnej, świetnie nadającej się na relaks powieści. Nie żałuję, że po “Amerykańską aferę” sięgnęłam i z pewnością będę śledzić dalsze poczynania literackie Piotra Żymełki! Ten tytuł polecam tym czytelnikom, którzy lubią powieści dobrze osadzone w historii i z umiarkowanym tempem akcji.