Wstrząsające listy ofiary do kata.
Karmił nas pan dwa razy dziennie. O osiemnastej dawano nam trzy czwarte litra brukwi lub marchwi. Ile tam było tłuszczu i mięsa, wiedział tylko kucharz i pan. O dziewiętnastej zaczynała się godzina śpiewania. Kto miał trudności z nauką, wędrował do karceru. Pan sam urządzał owo pomieszczenie. Takich szczurów nie widziałem nigdy. Z zepsutej rury wodociągowej sączyła się woda. Kiedy zamykał pan drzwi obite gumą, woda sięgała kolan. Bywał też pobyt w karcerze zaostrzony. Na przykład cztery dni bez jedzenia i bez koca. Płakaliśmy z głodu.
Dwunastoletni Czesław Czubak trafił jako jeden z pierwszych więźniów do dziecięcego obozu w Lubawie. Zaraz po przybyciu do obozu dziecko było bite gumową pałką przez komendanta, który potem zadawał mu pytanie: Alles in Ordnung? (Wszystko w porządku?). Należało odpowiedzieć: Jawohl, Herr Lagerkommandant. Alles in Ordnung. (Tak, panie komendancie obozu. Wszystko w porządku). Ale ponieważ nowicjusz nie mógł tego wiedzieć - milczał. I tak zaczynało się piekło torturowania i mordowania polskich dzieci. Czesław Czubak przeżył tam pięć lat. Po dwudziestu czterech latach od zakończenia wojny zdecydował się pisać listy do swojego oprawcy, żeby zapytać o zło, którego nawet jako dorosły człowiek nie potrafił zrozumieć.
Jego opowieść to jedno z najbardziej poruszających świadectw dziecka więzionego, głodzonego, bitego i bestialsko torturowanego - za kradzież kromki chleba, śpiewanie polskich piosenek albo za to, że jego rodzice byli aresztowani.
O autorze
Czesław Czubak (1927-1994) - muzykolog, dziennikarz, pisarz. Urodził się w Zblewie koło Starogardu Gdańskiego. Zmarł 24 listopada 1994 roku w Warszawie. W czasie wojny jako dwunastoletni chłopak trafił do gdańskiego więzienia, skąd w 1941 roku został przeniesiony do obozu karnego dla dzieci w Lubawie. Po zakończeniu wojny założył i prowadził Teatr Harcerski w Toruniu. Autor dziewięciu sztuk teatralnych oraz dwóch książek: "Alles in Ordnung" (1970) i "9 listopada w sobotę" (1975). Odznaczony Krzyżem Oświęcimskim oraz Złotym Krzyżem Zasługi, Zasłużony Działacz Kultury.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii listy, wspomnienia
Jaki charakter ma publikacja "Alles in Ordnung? Listy do Lagerkommandanta"?
Książka stanowi autentyczne, wstrząsające świadectwo byłego więźnia dziecięcego obozu koncentracyjnego w Lubawie. Autor po latach kieruje bezpośrednie listy do swojego oprawcy, analizując traumatyczne doświadczenia i naturę zła. Publikacja łączy formę epistolarną z brutalnym opisem realiów obozowych widzianych oczami dwunastoletniego dziecka. To lektura o wysokim ładunku emocjonalnym, skupiona na dokumentowaniu zbrodni popełnianych na polskich dzieciach.
Czy książka szczegółowo opisuje warunki panujące w obozie dla dzieci w Lubawie?
Tak, autor precyzyjnie dokumentuje codzienne życie więźniów, w tym kary, głodowe racje żywnościowe oraz tortury. Czytelnik poznaje drastyczne szczegóły dotyczące pobytów w karcerze, bicia gumową pałką oraz psychicznego znęcania się nad nieletnimi. Relacja Czesława Czubaka jest jednym z nielicznych tak bezpośrednich zapisów cierpienia dzieci w tym konkretnym miejscu kaźni. Tekst rzuca światło na systemową przemoc, której ofiarą padł autor jako jeden z pierwszych więźniów.
Kiedy powstały te listy i jaki jest główny cel ich napisania?
Czesław Czubak zaczął pisać te listy dwadzieścia cztery lata po wojnie, szukając odpowiedzi na niezrozumiałe okrucieństwo. Korespondencja nie jest próbą dialogu, lecz formą autoterapii i oskarżenia skierowanego prosto do dawnego komendanta obozu. Autor konfrontuje swoje dorosłe przemyślenia z dziecięcą traumą, starając się zrozumieć motywacje kata. Publikacja służy jako trwałe upamiętnienie ofiar oraz przestroga przed dehumanizacją drugiego człowieka.
Kim był autor i czy jego relacja jest uznawana za wiarygodne źródło?
Czesław Czubak był muzykiem i dziennikarzem, który osobiście spędził pięć lat w hitlerowskim więzieniu i obozie. Za swoją działalność i świadectwo historyczne został odznaczony Krzyżem Oświęcimskim oraz Złotym Krzyżem Zasługi. Jego wspomnienia są traktowane jako kluczowy dokument historyczny dotyczący losów polskich dzieci w czasie II wojny światowej. Doświadczenie zawodowe autora jako pisarza wpływa na klarowność i precyzję przedstawianej relacji.
Czy książka "Alles in Ordnung?" jest odpowiednia dla młodszych czytelników?
Ze względu na drastyczne opisy przemocy wobec dzieci, publikacja nie jest odpowiednia dla osób niepełnoletnich. Autor bez cenzury przedstawia sceny maltretowania, głodzenia i bestialskiego traktowania więźniów, co może być traumatyzujące. Lektura wymaga dojrzałości emocjonalnej i przygotowania na konfrontację z najmroczniejszymi aspektami historii. Nie jest to pozycja o charakterze edukacyjnym dla dzieci, lecz surowe studium relacji ofiary i kata.
