999. Nadzwyczajne dziewczyny z pierwszego transportu kobiecego do Auschwitz

Są takie książki, po lekturze których brakuje słów…

Są takie książki podczas czytania których nie wystarcza łez…

W końcu są takie książki, które powinien przeczytać każdy…

Ogromny szacunek dla autorki, która bardzo wnikliwie przedstawiała historię pierwszego kobiecego transportu do Auschwitz. Przekopując się przez stosy zeznań, zdjęć i  filmów dotarła do żyjących jeszcze świadków i ich rodzin, aż w końcu zdołała namówić ich na zwierzenia. Dokładnie i szczegółowo zaprezentowała nam to co działo się z młodymi kobietami, a niejednokrotnie jeszcze  nastolatkami.  Zabrane z domów rodzinnych,  wyrwane spod rodzicielskiej opieki, przekonane o tym, że jadą do pracy w fabryce butów stały się przedmiotem transakcji dokonanej między nazistowskimi Niemcami, a rządem Słowacji.  Tak na prawdę jechały do niewolniczej pracy, do koszmaru o istnieniu którego nikt nie miał jeszcze wtedy pojęcia…

Przeczytałam już niejedną książkę o tematyce obozowej, jednak to świadectwo wstrząsnęło mną ogromnie. Tutaj nie ma zbędnych słów czy zdań, są emocje, które wzrastają z każdą przeczytaną kartką. Na przytoczoną przez autorkę historię o tym jak  ojciec, który dowiedziawszy się o tym co ma stać się z jego córką,  wyposażony w  odpowiednie  dokumenty,  pędził by ją uwolnić z bydlęcego wagonu  łzy same napływają do oczu.   

Autorka  w samej  liczbie  999 doszukiwała się też ukrytego sensu. Wskazała, że sam Himmler posiadał fobię na punkcie okultystycznego mistycyzmu, numerologii i przepowiedni… Dlatego tych młodych, niezamężnych, żydowskich dziewcząt na samym początku miało  być właśnie tyle…  Jednak jak pokazała historia to  był dopiero początek. Początek ludzkiej tragedii, głodu, łez i okrucieństwa…

„O katastrofie nazywanej Holokaustem można napisać tysiące książek, a i tak nie zostanie w pełni oddana. Nigdy. Ja tam byłam. I żyłam z tym przez ponad siedemdziesiąt osiem lat. Przeżyłam to.”

Przejmująca, szczera ukazująca przerażający obraz, jaki los może zgotować człowiek, drugiemu człowiekowi. To była dla mnie dość trudna lektura, nie potrafiłam sobie znaleźć sobie miejsca po przeczytaniu kilku rozdziałów. Bardzo mnie poruszyła, myślę, że to za sprawą pióra autorki. Która w bardzo realistyczny sposób prowadzi fabułę tej lektury. Czułam jakbym tam była, z tymi wszystkimi kobietami. Przerażające, ale niestety prawdziwe to wszystko, co tam się wydarzyło. Daje do myślenia.

Książka opowiada o losach 999 kobiet, żydówek mieszkających na Słowacji. Niewinne, bezbronne myślały, że jadą do pracy. Czasami z ulgą, że pomogą rodzinnie, przyślą trochę pieniędzy. Niestety cały wyjazd okazał się farsą. Jechały po to, aby nigdy nie zobaczyć swoich rodzin, by umrzeć.

Młode dziewczyny, które trafiły do obozu, wykorzystywane były do prac ponad ich siły. Wycieńczone, chore, głodne umierały w sposób niegodny dla człowieka. Niewiele z nich przeżyło, a jeśli przeżyły, stary psychiczne były tak duże, że nie potrafiły odnaleźć się już na wolności.

Trudna, a zarazem bardzo przejmująca lektura.

Dzisiaj przychodzę do Was z książką trudną, ale ważną. A mianowicie “999. Nadzwyczajne dziewczyny z pierwszego transportu kobiecego do Auschwitz”. Na rynku jest już dużo publikacji o wojnie, o obozie, ale chyba jest to pierwsza poruszająca ten temat.

Słowackie Żydówki, 25 marca 1942, wsiadły do pociągu ze świadomością, że jadą do pracy. Były przerażone, po raz pierwszy miały opuścić swoje rodziny. Jednak nie miały pojęcia, co je tak naprawdę czeka, że trafią do piekła na ziemi.

Książka bardzo porusza. Pokazuje co musiały robić, jak były karane, poniżane. Czytając historię tych kobiet, miałam łzy w oczach.

Zawsze czytając takie książki lub oglądając filmy jestem przerażona. Zastanawiam się jak można być tak bardzo złym człowiekiem, któremu sprawia przyjemność zabijanie oraz znęcanie się nad ludźmi.

Książka oprócz tego, że przedstawia jak ciężkie było życie w obozie, pokazuje również w jaki sposób więźniarki pomagały sobie, narażając swoje życie.

Co bardzo mi się spodobało to to, że opisany jest powrót do domu oraz jak wyglądało dalsze życie kobiet, którym udało się przeżyć. A niestety nie było to proste, często nie pozostał im już nikt bliski.

Jednak mam drobne zastrzeżenia do książki. Niestety książka jest napisana trochę chaotycznie, zwłaszcza początek, gdzie były przedstawiane bohaterki. Opisywana była jedna osoba a za chwilę było przeskoczone do innej. Strasznie się gubiłam o kogo chodzi. Ciężko było mi zapamiętać imiona, numery, ponieważ pojawia się dużo takich danych. Jednak samy styl autorki jest dość prosty w odbiorze.

Bardzo mi się spodobało samo wydanie książki. Jest ona w twardej oprawie, a w środku znajdują się zdjęcia oraz kartki jakie wysyłała jedna z kobiet z Auschwitz.

Ja Wam tę książkę bardzo polecam chociaż nie będzie ona dla każdego.

A na samym końcu chciałam powiedzieć, że naprawdę podziwiam wszystkie osoby, które przetrwały to piekło i były w stanie założyć rodziny, wychować dzieci i dzielić się swoimi przeżyciami z innymi.

@onaczytanoca

Na temat Holocaustu napisano już bardzo wiele. Każda nowa pozycja, która pojawia się na rynku wywołuje emocje, trudne i traumatyczne. Tym bardziej, że opisują czasy, które znamy tylko z opowieści i przekazów innych. Powinniśmy być pokorni wobec ludzi, którzy byli więźniami obozów zagłady, którzy przeżywali to piekło na ziemi, które fundował im drugi człowiek. Zawsze z trudnością przychodzi mi pisanie recenzji tak trudnych pozycji, muszę się przełamać i dać wyraz swoim odczuciom …

W marcu 1942 roku 999 młodych dziewcząt, rozkazem władz, miało jechać na trzy miesiące do pracy. Zadowolone i pełne nadziei spakowały się, ubrały odświętnie i pożegnane przez najbliższych wsiadły do pociągu. Do pociągu w jedną stronę, ku śmierci … Zostały przewiezione do obozu koncentracyjnego w Auschwitz. Na miejscu przez krótki czas żyły jeszcze nadzieją, że to tylko praca, zarobią i wrócą do swoich rodzin. Jednak z każdą chwilą ich nadzieja umierała i wiedziały, że są w miejscu, z którego będzie im trudno wrócić do normalnej rzeczywistości. Ile z nich przeżyło i wróciło do domu? Kilka, kilkanaście, a może kilkadziesiąt …

Ta powieść wbiła mnie w fotel. Nie mogę powiedzieć, że mnie zaskoczyła, ale długo po jej skończeniu nie mogłam się otrząsnąć i dojść do siebie. Łzy płynęły strumieniem, wzruszenie spłycało mój oddech, żal odebrał mi mowę. Smutek i rozpacz. Chociaż wielokrotnie brałam do ręki powieści o tej tematyce, to jednak ta wstrząsnęła mną dogłębnie. Historia niemożliwa i niewyobrażalna. Trudna do ogarnięcia. Nadal do dzisiaj nie jestem w stanie zrozumieć, dlaczego świat dał przyzwolenie na takie bestialstwo? Gdzie były władze innych krajów? Jak można było mordować tysiące ludzi w imię oczyszczania świata z zarazy? Wyrafinowane sposoby morderstw. Palenie zwłok przez innych więźniów.

Śmierć w tej powieści jest wszechobecna. Stracić życie można bez powodu, w każdej chwili. Wystarczy, że SS-man ma zły nastrój, wyciąga pistolet, i jednej kobiety mniej. Jak te młode kobiety musiały być silne psychicznie, aby wytrwać w takim miejscu? Codziennie patrząc na śmierć współwięźniów i zadając sobie pytanie: czy ja będę następna, trwały dalej. Głód, choroby, wycieńczenie organizmu ciężką pracą nie pomagały im w przetrwaniu. Wręcz przeciwnie, przybliżały je o krok do zagłady. I właśnie o to chodziło Niemcom. Zniszczyć ludzkość, oczyścić rasę aryjską ze złej krwi.

Autorka wiele czasu poświęciła na przygotowania materiałów, przejrzenie zasobów archiwalnych, liczne podróże po świecie, aby zamienić chociaż kilka słów z tymi, które opuściły krainę śmierci. Ale przedstawiła nam wiarygodne informacje, pełne faktów, często zapomnianych. Smutne obrazy, o których chce się jak najszybciej zapomnieć. Ukazała nam heroizm tych młodych i niepokonanych kobiet, codzienną walkę o przetrwanie, o kromkę chleba, o miejsce na sienniku, o kroplę wody ...

Ta powieść to intymna i bezkresna podróż po zakamarkach ludzkiej duszy. Prawdziwa perełka. Pozostawia nas w świecie refleksji i zadumania. Ją trzeba dopuścić do swojej świadomości – nie jest to łatwe i zdecydowanie, na spokojnie przemyśleć. Pozostawia wiele pytań, ale jeszcze więcej niewypowiedzianych odpowiedzi …

Polecam, sięgnijcie po nią. To lektura, która zmieni wasze spojrzenie na ten świat. Po jej lekturze będziecie dziękować, że żyjecie w dzisiejszych czasach. Ona umiejętnie wpływa na zmianę systemu wartości. Czy zasadne jest zamartwianie się, jaka będzie jutro pogoda w obliczu pytań, które stawiali sobie mieszkańcy obozu w Auschwitz ... Odpowiedź pozostawiam wam.

„Wszystkie niezamężne żydowskie dziewczyny i kobiety w wieku od szesnastu do trzydziestu sześciu lat muszą się zgłosić … 20 marca na badania lekarskie w celu skierowania na trzymiesięczne roboty rządowe. Żadna nie może zabrać do punktu rejestracji więcej niż czterdzieści kilogramów rzeczy osobistych”.

O tym właśnie traktuje ta niezwykła książka. O deportacji słowackich Żydówek. Dobrze ubranych, zdrowych, schludnych, miłych, prawych, lubiących kontakty społeczne, marzących o świetlanej przyszłości, wychuchanym przez rodziców. Niektóre po tym feralnym obwieszczeniu były smutne, inne przerażone a kilkanaście z nich cieszyło się wręcz, że „dorosłą” pracą zasłużą na szacunek, podreperują domowe budżety, nabędą doświadczenia i będą pracowały dla dobra swojego kraju.

Niewinność i naiwność cechowała wszystkie 999 dziewcząt. Nie wiedziały, że zacznie się gehenna, koszmar, z którego się nie wybudzą, a tylko garstka z nich przeżyje. Nie wiedziały, wsiadając do pociągu, że to początek nie podróży do fabryki obuwia, ale początek ich końca. Te z bogatszych rodzin miały szansę na ratunek, jednak machina biurokracji była za bardzo opieszała i dokumenty zwalniające z pracy były dostarczone zbyt późno. Płakałam, gdy czytałam, jak ojciec jednej z dziewcząt ze stosownym dokumentem gnał samochodem na złamanie karku po swoją ukochaną córeczkę, jednak pociąg ciągnący wagony bydlęce, w których dziewczyny podróżowały, przekroczył już granice Polski…

Czym zawiniły? Tylko tym, że urodziły się w złym miejscu i czasie…

Często przy czytaniu miałam ściśnięte gardło, a chusteczka trzymana blisko oczu powoli wilgotniała. Z każdą kolejną stroną, z każdym kolejnym podanym świadectwem byłam coraz bardziej wstrząśnięta, smutna i rozgoryczona. Tym bardziej że to nie była literacka fikcja, tylko niestety - samo życie. Zdjęcia, które Autorka znalazła i zamieściła w książce, dodatkowo potęgowały emocje. Kobiety opisywane w historii nagle nabrały realnych kształtów, zyskały twarze i przestały być dla mnie całkowicie anonimowe. To było jeszcze bardziej dołujące.

Chylę czoła przed Autorką, za profesjonalizm, za zagłębienie faktów, przekopywanie się przez archiwalne dokumenty, filmy, zeznania znajdujące się w USC Shoah Archive, Yad Vashem, Słowackim Archiwum Narodowym. Za odszukanie i namówienie do wywiadu jeszcze żyjących ocalałych i ich rodzin, by w pełni przedstawić świadectwa tego, co się wydarzyło. Z niezwykłą dbałością zagłębiła się w szczegóły i przedstawiła w sposób przejrzysty i obrazowy historię pierwszego transportu kobiecego do Auschwitz w ramach planu „ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej” Adolfa Eichmanna. To była trudna, żmudna i przygnębiająca praca. Uważam, że takie książki muszą powstawać, by przypominać dzisiejszym czytelnikom o wydarzeniach, które nie powinny być zapomniane.

Straszne czasy, oby nigdy nie wróciły. Gdzieś w tyle głowy przy czytaniu książki miałam w pamięci wspaniałe, mądre, wzruszające i niesłychanie ważne przemówienie Mariana Turskiego „Auschwitz nie spadło z nieba”. Z przesłaniem… nie bądźmy obojętni… pamiętajmy…

Za zapoznanie się z treścią książki dziękuję Wydawnictwu Prószyński i S-ka.