Zostaw mnie

Happy end i co dalej?

Twórczość Gayle Forman w ostatnim czasie stała się niezwykle popularna na naszym rynku książki. Po ekranizacji Zostań, jeśli kochasz (szczerze mówiąc, o wiele bardziej trafia do mnie pierwszy tytuł, Jeśli zostanę) w księgarniach można znaleźć także mnóstwo powieści młodzieżowych z okładkami podobnymi do grafiki u góry. Jednak kiedy mowa o tych wszystkich pozycjach spod znaku young adult oraz nowej książce Forman, która zostanie wydana lada moment przez wydawnictwo Prószyński i Ska, różni je niemal wszystko. Amerykańska pisarka postanowiła bowiem zadebiutować w gatunku powieści obyczajowej i zrobiła to w pięknym stylu.

Zostaw mnie to historia Mirabeth Klein, czterdziestoletniej kobiety z dwójką małych dzieci, wspaniałym i kochającym mężem oraz pracą, w której się spełnia. Pewnego dnia bohaterka dostaje zawału serca, trafia do szpitala i przechodzi ciężką operację. Mogłoby się wydawać, że jej pomyślne zakończenie to kolejny happy end na drodze Mirabeth, jednak w niej samej coś się zmienia. Kobieta przez chwilę staje w miejscu, przygląda się swojemu życiu i postanawia, że potrzebuje chwili odpoczynku oraz dystansu. Zostawia rodzinę bez słowa pożegnania i wyjeżdża. Dopiero wtedy zaczyna się jej historia.

Myślę, że motyw bohatera zostawionego przez nieporadnego rodzica jest czytelnikom dobrze znany. Często dostajemy w powieściach protagonistę, który w pewnym momencie konfrontuje się z zaginionym przez lata ojcem czy matką. Ta postać odnalezionego rodzica często jest przedstawiana w niekorzystnym świetle. Jak to tak w końcu można - wyjść po papierosy i nie wracać przez piętnaście lat? Zostawić po sobie pustkę i problemy, samotne dziecko, które jeszcze nie wie, jak radzić sobie z życiem? Gayle Forman wywraca tę sytuację do góry nogami. Dzięki niej obserwujemy, jak Mrabeth powoli zaczyna wątpić w swoją idyllę, szuka zmian, a także w końcu decyduje się na odnalezienie odpowiedzi, których brak powoli zaczyna ją męczyć. Z jednej strony jest tą mamą porzucającą na jakiś czas swoją rodzinę, dzieci, a z drugiej także zaraz po narodzinach oddanym do adopcji dzieckiem. Zostaw mnie zostało napisane w tak ciekawy i zgrabny sposób, że oba te wątki stanowią dwie strony tej samej monety; podstawy, na jakiej opiera się cała historia.

Pisarka także żywo i drobiazgowo zarysowuje czytelnikowi sylwetki przedstawianych postaci, ich upodobania, bolączki, pragnienia i obawy. Chociaż bezapelacyjnie jest to przede wszystkim powieść skupiająca się na Mirabeth, nie brakuje tutaj interesujący postaci drugoplanowych, które idealnie dopełniają obrazu, wciągają czytelnika własnymi historiami, rozgrywanymi gdzieś na tle głównych wydarzeń. Gayle Forman wykreowała mnóstwo barwnych postaci, ale chyba najbardziej przemawia do mnie najlepsza przyjaciółka Mirabeth, Elizabeth. Jest ona bohaterką, którą szybko można skrytykować, osądzić na podstawie kilku pierwszych wydarzeń, a ja się okazuje - błędnie. Gdybym miała wytypować któryś z wątków pobocznych, jako swój ulubiony, wybrałabym właśnie ten dotyczący przyjaźni pomiędzy dwoma kobietami.

Autorka książki w Zostaw mnie pisze nie tylko o tym, że trudno podjąć decyzję o swojej przyszłości, kiedy niewiele się wie o przeszłości, lecz także zgrabnie zarysowuje ramy zwyczajnego życia bohaterów, którzy mieli już swoje happy ever after. Z rozdziału na rozdział bowiem czytelnik może się przekonać, że historia Mirabeth i jej męża mogłaby należeć do tych bajkowych, romantycznych, nastoletnich opowieści, snutych w popularnych teraz książkach młodzieżowych. Gayle Forman postanowiła nam jednak te wydarzenia tylko przybliżyć i pokazać, że po happy endzie wciąż toczy się normalne życie, a razem z nim istnieją zwykłe troski i radości. Zostaw mnie z jednej strony ma mnóstwo wspólnego z wcześniej wydanymi przez autorkę powieściami młodzieżowymi, a jednak także trochę się od nich różni. Myślę, że to doskonała pozycja dla tych, którym motyw pierwszej miłości już odrobinę się znudził, lecz jednak wciąż nie mają dość czytania o żywym uczuciu łączącym dwójkę ludzi, tworzących szczęśliwą rodzinę i cały czas poszukujących kolejnego happy endu.

Nadspodziewanie dobra i mądra powieść.

Bohaterką jest Meredith, matka dwójki przedszkolaków, żona zapracowanego muzycznego archiwisty (obojętnie czym charakteryzuje się ten zawód), kobieta, która cały czas żyje w Nowym Jorku w niewyobrażalnym pędzie. Pewnego dnia to się na niej mści. Organizm daj wyraźny znak, kobieta dostaje zawału, nagle, niespodziewanie. Wszystkie początkowe objawy kładzie na karb zmęczenia lub niestrawności. Kto w wieku 43 lat jest przygotowany na to, iż dopadnie go zawał? Nikt.

Meredith trafia do szpitala, ociera się o śmierć. Po ok. 2 tygodniach wraca do domu, gdzie teoretycznie powinna dochodzić do siebie...w ciszy, spokoju. Tak, dobrze tak powiedzieć. Udziałem Meredith staje się wszystko, tylko nie spokój i odpoczynek.

Gdy czytałam o tym, jak wygląda "rekonwalescencja" Meredith, miałam okazję krzyczeć ze złości. Moim zdaniem i tak długo wytrzymała. Jednak wszystko ma swoje granice. Pewnego dnia Meredith nie wytrzymuje, ucieka. Kobieta robi to na co wiele z nas ma w skrytości ducha ochotę. Dokąd ucieka, co się dalej dzieje, tego nie zdradzę. Zachęcam za to do sięgnięcia po tę niebanalna książkę.

To moje pierwsze spotkanie z twórczością Forman. Początkowo nie wiedziałam czego się spodziewać. Opinie, jakie czytałam o jej wcześniejszych książkach, nastawiały mnie raczej na powieść lekką, może nawet odrobinę młodzieżową. A tu taka, niezwykle pozytywna niespodzianka.

Ponieważ tym razem czytelnik to inna grupa docelowa niż w przypadku wcześniej wydanych książek tej autorki, podejrzewam, że nie wszystkim Zostaw mnie przypadnie do gustu.

Sporo osób sięgnie po tę powieść z rozpędu, skuszone nazwiskiem autorki.

Wielu osobom opowieść o jednej z nas - marce, żonie, kobiecie przypadnie do gustu, wielu jednak będzie rozczarowanych.

Ja jestem bardzo zadowolona z tej lektury. Zostaw mnie to wielowątkowa, mądra, momentami zmuszająca do zadumy, ale i bawiąca świetnymi dialogami opowieść. Warto po nią sięgnąć, warto przeczytać i przemyśleć kilka spraw z własnego życia.

Maribeth jest zwyczajnie zmęczona. Na jej barkach spoczywa trud opieki nad dziećmi, konieczność podołania domowym obowiązkom, a także wymagająca wiele uwagi praca. Szalę przeważa choroba, która popycha kobietę do ucieczki z domu. Czy będzie żałowała swojej decyzji? Czy ten desperacki krok zmieni jej dotychczasowe życie na lepsze?

Do tej pory Gayle Forman kojarzona była z powieściami kierowanymi do młodzieży. Miałam okazję poznać kilka tytułów, a ich lekturę wspominam z wielką przyjemnością. Fakt, że tym razem zdecydowała się napisać książkę przeznaczoną dla dojrzałych kobiet, obłożoną większym ciężarem emocjonalnym, mocno mnie zaintrygował. Jak jej poszło?

Na początku w ogóle nie byłam przekonana. Mimo że od pierwszego rozdziału czytało mi się szybko i lekko, nie mogłam dostrzec w tej powieści nic, co wyróżniłoby ją na tle wydawanych każdego dnia tytułów. Ciężko pracująca matka i żona, przytłoczona codziennymi obowiązkami. Życie walące się jej na głowę i problem ze znalezieniem oparcia w ramionach męża. Brzmi dosyć banalnie i przewidywalnie, prawda? Dosyć szybko okazuje się jednak, że autorka przygotowała prawdziwą bombę.

Rodzice, ich podejście do dziecka, obowiązujące w domu zasady, metody wychowawcze- te czynniki w decydującym stopniu determinują to, jakimi ludźmi się staniemy. Kształtują naszą osobowość i rozwijają w nas wady i zalety. Co jednak zrobić w sytuacji, kiedy nie wiemy skąd pochodzimy? Kiedy nie znamy naszych biologicznych rodziców, a tym samym nie mamy szans poznać tożsamości kulturowej, rodzinnych tradycji czy choćby zdrowotnych zagrożeń? Jednym słowem, nie wiemy, kim tak naprawdę jesteśmy. Bardzo się cieszę, że Forman zdecydowała się zmierzyć z tym tematem i za sprawą historii Maribeth pokazała nam kilka punktów widzenia. Wybór ten uważam za jak najbardziej udany i niebanalny. Mnie bardzo przypadł do gustu.

Autorce udało się wiele przemycić i ukryć w tej historii. Dzięki niej poznajemy smak samotności we dwoje, trudów rodzicielstwa, kryzysów w związku, problem bycia dobrym dla siebie i innych. Przy okazji tych kwestii Forman pokazuje nam, że nie jest łatwo być sobą, a konieczność mierzenia się każdego dnia z życiem może ranić, zaskakiwać, prowadzić do ucieczki. Jej bohaterzy błądzą, często szukają po omacku, proszą o drugie szanse, siłują się z wyzwaniami rzucanymi im przez los. Czasami wychodzą z tych prób zwycięsko, czasami muszą pochylić głowę. Dokładnie tak, jak to bywa w życiu. Lubię w powieściach czuć realizm, a bohaterów porównywać do ludzi z mojego otoczenia. Tym razem znalazłam szczerość, prawdziwość i inne cenne wartości.

Autorka opowiada lekko i prosto, korzystających z niewyszukanych słów. Historia ta jest na tyle trudna sama w sobie, że nie próbuje jej na siłę komplikować za pomocą słownictwa. Co ciekawe, w powieści niewiele tak naprawdę jest dialogów. Lubię taki styl prowadzenia narracji, moim zdaniem przekazywanie historii w ten sposób często jest dla autora trudniejsze niż budowanie rozmów między bohaterami. Forman opowiadając korzysta także z listów i czatów, co urozmaica i wzbogaca historię.

Jak już wspomniałam, na początku nie byłam do tej powieści przekonana. Odczuwałam pewien niedosyt i wielką niepewność, czy próba zmierzenia się z powieściami dla dojrzałych czytelników okaże się w przypadku tej autorki dobrym pomysłem. Po zakończeniu lektury moje wrażenia są jednak pozytywne. Zarówno historia, jak i sposób jej przedstawienia przypadły mi do gustu.

[Adres usunięty]

Myślicie czasami o tym, że chcielibyście porzucić wszytko i uciekać? Gdziekolwiek, byleby dalej od swoich problemów, życia, obowiązków, przytłaczającej rzeczywistości? Myślicie, że to nienormalne mieć czasami dość swojej rodziny, dzieci, męża, samego siebie? Czy można jednocześnie kogoś kochać i chcieć poczuć wolność i kontrolę nad swoim życiem? Czy matce wypada mieć ochotę wyjechać bez oglądania się za siebie? Nie, oczywiście że nie! Matka jest jak robot- ma zawsze tryskać zdrowiem, mieć dobry humor, ochotę na spełnianie zachcianek innych i satysfakcję z tego jakie wiedzie życie. Nie wypada jej mówić na głos, że dzieci ją wkurzają, męża ma ochotę zakopać w ogródku a swoim idealnym życiem czasami ma ochotę zwrócić. Więc ciągnie tą machinę zwaną rodziną. Robi to, co inni uważają za “nic nie robienie” albo “siedzenie w domu”. Podciera tyłki, podstawia pod nos, znosi z uśmiechem (albo i bez niego) zachcianki, zagryza zęby, że jej potrzeby jak zawsze muszą poczekać. Bo przecież nawet siku może zrobić później. Najpierw wysikać się musi dziecko a później jeszcze trzeba mu podać zabawkę, która wpadła pod kanapę i poinstruować męża gdzie leżą worki na śmieci, bo jeszcze sobie tego nie zakodował. Prawie jak w reklamie “mamy nie biorą zwolnienia”- nawet gdy są chore, boli je głowa, cierpią na jelitówkę, zawsze muszą stać na straży.

Matka musi dawać radę. Tego się od niej oczekuje, a co gorsze- ona tego oczekuje sama od siebie! Bo kto jak nie ona? Chyba że ma to szczęście, że posiada babcię, która pomoże. Jednak doskonale wiemy, że to luksus, a nie standard. Najczęściej więc kobieta bierze na siebie wszystko. Dobrze, gdy zajmuje się tylko tym. Ale jeśli dodatkowo pracuje zawodowo i sama zaczyna mieć problemy ze zdrowiem to zaczynają się poważne kłopoty.

Tak właśnie stało się u Maribeth, głównej bohaterki książki “Zostaw mnie” Gayle Forman. Pewnego dnia ta zabiegana i całkowicie oddana swojej rodzinie kobieta dostaje zawału. Mało co, a nie przeoczyłaby nawet tego, bo wszelkie oznaki lekceważyła. Przecież nie miała czasu zastanowić się co ją boli i dlaczego, gdy już była spóźniona a w domu czekały obowiązki. Z zawałem jednak nie ma żartów i nasza bohaterka trafia do szpitala. Oczywiście z całym bagażem wyrzutów sumienia, że nie zdąży przygotować przyjęcia dla dzieci i że będzie musiała tym obarczyć męża. Z całym planem w głowie, zakładającym że zaraz stąd wychodzi, poddała się badaniom i zabiegowi. Niestety pojawiły się komplikacje i Maribeth cudem przeżyła. To był pierwszy krok do zapoczątkowanych zmian w jej życiu. Drugim był powrót do domu. Owszem, wszyscy wiedzieli, że była chora. Ale przecież już jest lepiej, nie ma się co nad sobą użalać i nadmiernie rozczulać. W sensie- “odpoczywaj sobie żono ile chcesz ale swoje obowiązki wypełniaj, bo ja już się dosyć zajmowałem wszystkim jak byłaś w szpitalu”. Tym oto sposobem nasza bohaterka w okresie rekonwalescencji, zamiast zdrowieć to coraz bardziej czuje się oszukana przez życie. Zaczyna się dusić w swoim domu. Czuje, że nikt jej nie rozumie i kompletnie nikt się z nią nie liczy. Kiedy dociera do niej, że nie jest w stanie sprostać wymaganiom jakie stawiają przed nią dzieci i mąż, pakuje się i wyjeżdża. Bez celu, bez planu i bez oczekiwań. W nowym miejscu ma czas, by przemyśleć swoje życie, nabrać dystansu i przepracować swoje sprawy. Z pomocą nowych znajomych udaje jej się zorganizować sobie tymczasową rzeczywistość i ustalić nowe priorytety.

“Zostaw mnie” to bardzo wciągająca i prawdziwa lektura, która z niezwykłą wprawą odkrywa ludzką naturę. To opowieść o lękach, które każdy z nas ma, które próbujemy ukrywać albo zrzucać na innych. To historia o tym co ważne, o szacunku do samego siebie, o konieczności życia w zgodzie przede wszystkim z samym sobą, bo dopiero to warunkuje nam dobre życie z innymi. Dlatego Maribeth zaczyna tą przemianę od siebie i uporządkowania sprawy swoich biologicznych korzeni.

Czytając tą książkę nie sposób nie zastanowić się nad tym gdzie jest nasza indywidualna granica. Czy byłoby nas również stać na taki krok, czy mielibyśmy odwagę a może właśnie taką intensywną chwilę słabości, która kazałaby nam porzucić własne dzieci i wyjechać. W każdym z nas jest taka nić, która pewnego dnia może pęknąć i spowodować całą lawinę nieprzewidywanych zdarzeń. Dlatego warto zastanowić się już dzisiaj, czy nie lepiej przeorganizować swoje życie, by do tego zerwania nie dopuścić? Przecież większość rozwodów nie wynika z tego, że komuś się znudziło, tylko że przekroczono granicę, z której już nie ma odwrotu. Tak samo może stać się ze wszystkim. Myślę, że większość kobiet, tak jak Maribeth, wraca do swoich rodzin. Jeśli oczywiście ta druga strona jest na tyle mądra, by to umożliwić i pomóc pokonać to, co do tej pory stanowiło problem. Jednak nadal większość nie ma w sobie odwagi, by tupnąć nogą, powiedzieć dość, albo uciec, by pokazać, że też tu jestem! Też jestem człowiekiem, też mam swoje potrzeby, też chcę mieć wpływ na to jak żyjemy.

Piszę o kobietach, bo to kobieta jest bohaterką książki. Ale myślę, że taka sytuacja jest bliska każdemu. Mężczyźni również czują w sobie ogromną presję i niejeden z nich ma chęć uciekać. Z tą różnicą, że uciekający od rodziny i problemów facet nie jest zjawiskiem rzadkim i nie wywołuje takiego społecznego poruszenia. Ojciec, który porzucił dzieci po prostu się nie sprawdził. Matka, w takiej sytuacji to wyrodna, pozbawiona serca i duszy istota.

Naprawdę warto przeczytać tą książkę. Przeczytać i przemyśleć. Zadać samemu sobie kilka pytań o sens i istotę swojego poświęcania się w imię kogoś lub czegoś. Można też po prostu przeczytać i spędzić z nią miło czas. Bez wątpienia jest to przyjemna i dobra lektura. Napisana lekkim językiem, czyta się szybko i dobrze. Mi zajęła jeden wieczór i sama byłam zaskoczona, że to już. Gayle Forman jak zwykle w dobrym stylu i na najwyższym poziomie swojego pióra.

"Otworzyła oczy i nie mogła oddychać. Chociaż tak naprawdę oddychała. Tylko jej się wydawało, że nie może oddychać... To było inne uczucie niż sen."

Niekiedy splot różnych okoliczności, intensywna, wymagająca, choć wymarzona praca, nadmiar domowych obowiązków, brak wolnego czasu na solidny odpoczynek i możliwość lepszego zadbania o właściwe relacje z partnerem, piętrzą się przed człowiekiem z wielką siłą, nieustannie nawarstwiając się i wywierając ogromną presję dotrzymania kroku pospiesznej codzienności, pielęgnowania głębokiego przeświadczenia konieczności jak najlepszego spełniania się w idealnym wzorcu matki, żony, kobiety i pracownika. W tym wszystkim zatraca się gdzieś poczucie własnej tożsamości, odnalezienia właściwego miejsca na ziemi, przyjęcia prawidłowej hierarchii wartości. Stopniowo potęguje się efekt wypalenia, nieradzenia sobie z wieloma sprawami, nieodparte wrażenie, że życie przepływa przez palce. A kiedy jeszcze dochodzą do tego problemy zdrowotne, naprawdę można pogubić się w otaczającej rzeczywistości, prześlizgiwać się po jej powierzchni dzień za dniem, odrzucając nasuwające się bolesne rozważania i oddalając się od bliskich sercu osób. Otarcie się o śmierć, stanięcie z nią oko w oko, w naturalny sposób wyzwala spiralę sprzecznych myśli, huragan emocji, wir wyrzucający na dalekie obrzeża życia, tym bardziej jeśli ono tylko pozornie jest satysfakcjonujące i szczęśliwe.

Maribeth Klein, czterdziestoczterolatka, za wszelką cenę próbuje pogodzić życie zawodowe z rodzinnym, nieoczekiwanie przechodzi zawał serca, ciało dopomina się o należną mu uwagę. Kobieta przerażona słabym stanem zdrowia, poważnymi konsekwencjami choroby, z trudem godzi się z faktem, że prowadzony przez nią tryb życia wymaga natychmiastowego zwolnienia, wprowadzenia istotnych zmian, pozbycia się silnie stresogennych źródeł, zaakceptowania własnych słabości i prawa do zadbania o siebie samą. Po powrocie ze szpitala, nie potrafi podtrzymać ciepłych relacji z najbliższymi, oddala się od nich, wie, że nie jest wystarczająco rozumiana i wspierana. Desperacko szuka ucieczki z zaistniałej sytuacji, pod wpływem impulsu decyduje się na porzucenie wszystkiego i wszystkich, wyjeżdża z Nowego Jorku do Pittsburgha. Pomimo, że towarzyszą jej wyrzuty sumienia z powodu opuszczenia męża i czteroletnich dzieci, to jednak ma silne przekonanie, że jest to konieczny przystanek w podróży jej życia, czas na zawalczenie o siebie, dostrzeżenie i przewartościowanie wielu spraw, jak najszybsze odzyskanie zadowolenia i radości z życia. To chwile tylko dla niej, z dala od dotychczasowego zgiełku i napięcia, wykazanie się zdrowym egoizmem. Maribeth odczuwa silne lęki i obawy, gmatwa się w przypuszczeniach i refleksjach, jednak mocno zależy jej na właściwym uporaniu się z ogarniającymi ją wątpliwościami i rozterkami. I jeszcze pojawia się intensywne pragnienie poznania biologicznych korzeni, zmierzenia się z symptomem odtrącenia i odrzucenia.

Śledząc poczynania głównej bohaterki zastanawiamy się, czy byłoby nas stać na tak drastyczny krok, natychmiastowe oderwanie się spod wpływów kręcącego się w zawrotnym tempie życia, postawienie wszystkiego na jedną ryzykowną kartę, tak aby odzyskać spokój ducha, psychiczną stabilizację i wewnętrzną harmonię. Wielokrotnie ludzie pragną upomnieć się o ratunek dla siebie, zostawić za sobą różnorodne sprawy, zmarginalizować te wyniszczające, nadać im podrzędny status, jednakże ostatecznie nie decydują się na według nich pochopne działania. Czyżby mieli mniej odwagi niż Maribeth, więcej pokładów sił na udawanie i maskowanie się, a może przemawia przez nich dbałość i troska o bliskich, niechęć stawiania ich w mocno niekomfortowej sytuacji, nieprzysparzanie dzieciom cierpień wynikających z nagłego zniknięcia jednego z rodziców? Nie jest to łatwa i słodka historia, ale podszyta walką z udręką, strachem, niepewnością, zwątpieniem i zawieszeniem. Interesująco ujęta, odważnie dotykająca bolesnych ran duszy, równocześnie dająca nadzieję i wiarę w ludzką umiejętność właściwego definiowania siebie, celnego określania prawdziwych pragnień i marzeń, trwania w słusznych postanowieniach i zamierzeniach. Czasem trzeba zbaczać z wytyczonych szlaków, łapać nową perspektywę, wsłuchiwać się w swój cichy głos, poddać gwałtownym emocjom, które przez wiele lat były tłamszone, głęboko tkwiące w człowieku, blokujące dostęp do pełniejszego życia. Liczy się styl, jakim przemierzamy meandry ludzkich losów, szczera otwartość na siebie i innych, gotowość do zwrotów i przewartościowań, tak aby nie zmarnować cennego czasu przydzielonego nam przez przeznaczenie.

[Adres usunięty]