Złodziej sztuki. Prawdziwa opowieść o pożądaniu piękna i niebezpiecznej obsesji

Przychodzę do was z recenzją niesamowitej książki, opisującej historię jednego z największych na świecie złodziei sztuki.

Czy można kraść z miłości? Stéphane Breitwieser jest tego czystym dowodem. Na niewielkim poddaszu na francuskim przedmieściu zgromadził kilkaset dzieł sztuki wartych około 2 miliardów dolarów.

,,Skuteczne przestępstwo to nie takie, podczas którego zastosowano przemoc, ale takie, którego nikt nie zauważa.”

Po cichu, bez użycia broni ani siły okradł wiele muzeów i domów aukcyjnych z wielu krajów europejskich.

,,Kradł z miłości, nie dla zysku.”

Kochał sztukę całym sobą, pragnął jej bezgranicznie. Sztuka zawładnęła całym jego życiem. Miał dusze kolekcjonera co sprawiło, że pragnął nieprzerwanie coraz to nowszych przedmiotów. Począwszy od rzeźby ,,Adama i Ewy” wykonanej z Kości Słoniowej, po obrazy, broń palną, srebrne naczynia, a nawet ogromne posągi sakralne. Na tym swoim mało rzucającym się w oczy poddaszu, napawał się widokiem tych wszystkich pięknych dzieł. Dbał o nie, były jego najcenniejszym skarbem. Podczas kradzieży nie miał wyrzutów sumienia. Z miłości popadł w końcu w obłęd, którego już nie dało się zatrzymać.

,,Jego obsesja na punkcie sztuki wykracza poza granice rozsądku, przypomina

nieszczęśliwą miłość, podobną do udręczonej miłości Tristana i Izoldy, której nie da się zaspokoić ani poskromić.”

Ta historia wprost mnie urzekła. Autor w sposób niezwykle interesujący przedstawił historię z życia wydawać by się mogło zwykłego, szarego mieszkańca Francji, który niezauważalnie ukradł każde dzieło, które zapragnął. Nie było dla niego rzeczy niemożliwych. Dostrzegał każdą szansę i możliwość na kradzież. Czytając książkę czułam się tak, jakbym razem z nim okradała te muzea. Oczami wyobraźni widziałam każdy ruch, każdą odkręcaną śrubę z gabloty, każdy ruch scyzoryka.

Bardzo polecam każdemu przeczytać tą niesamowitą opowieść.

Krok. Szaleńcze tętno, krew szumi w uszach. Breitwieser przybiera pozę konesera i zastyga, gdy mija go strażnik. Od kradzieży figurki Adama i Ewy dzielą go centymetry. Sekundy. Strażnik znika w innej sali. Teraz. Nie ma momentu na zawahanie. Wątpliwości zostały przed muzeum. Moje tętno jest równie szybkie. Czy mu się uda? Nawet jeśli otworzy gablotę, czy wyniesie eksponat? Jestem niezdrowo podekscytowana. Czy będąc w jakimkolwiek muzeum, nigdy nie myśleliście o tym, żeby stać się właścicielem Leonarda, Picassa, może Caravaggia? Breitwieser nie wybiera dzieł najdroższych, najbardziej znanych. Celuje w te, na widok których dostaje palpitacji. Michael Finkel przedstawia historię wybitnego złodzieja sztuki w taki sposób, że omal nie idziemy siedzieć za współudział. Obserwujemy spektakularne kradzieże dzieł wartych miliardy. To opowieść o uzależnieniu od sztuki, na które odwyk nie zadziała, a gdy twoja druga połówka jeszcze cię w tym wspiera, już przepadłeś. Gdy obrabiasz ponad 170 muzeów, a krytykujesz innych złodziei, można nazwać cię hipokrytą, ale nie w tym wypadku. Breitwieserowi nie chodzi o pieniądze, a o piękno. Miłość do sztuki jest obezwładniająca.

Polecam wam tę pozycję z kilku powodów. To genialna i wręcz muzealna lekcja wiedzy o sztuce. Historia, którą trudno jednoznacznie skategoryzować. Reportaż, thriller, true crime? Jedno jest pewne, będziecie zachwyceni!

A gdyby tak zostać złodziejem dzieł sztuki?

Czy potrzebna będzie mi kominiarka, latarka, rękawiczki, wygodne buty zwane „cichobiegami” i …może jeszcze jakiś kombinezon, aby nocą dostać się do muzeum i wykraść te obiekty, które mnie najbardziej interesują?

Jak się okazuję niekoniecznie… mogę wejść… cała na biało, albo w innej eleganckiej kreacji, w ciągu dnia, jak zwykły turysta i po przeanalizowaniu pewnych kwestii dostać to, co potrzebuję. Nie wierzysz? 🙂 Poznaj historię jednego z najbardziej skutecznych i najdoskonalszych złodziei… nie, nie złodzieja... koneserów sztuki, który po prostu stworzył swoje prywatne muzeum na poddaszu w domu w Miluzie. Tam każdy przedmiot, obraz, artefakt, rzeźbę można było podziwiać z bliska, można było dotknąć, zachłysnąć się sztuką, która była tuż na wyciągniecie ręki, a nie tak jak w domach sztuki, muzeach gdzieś za szkłem, w gablotach… Co więcej, do każdego dzieła przypisana była teczka, a „każda zawiera fotokopię hasła encyklopedycznego, kartę katalogową z odręcznymi notatkami… oraz szkice uzupełnione szczegółami i wymiarami.”

To wszystko prawda, to się wydarzyło, nie ma w tych słowach ani odrobiny kłamstwa, a za wszystkim stoi Stéphane Breitwieser, maniak sztuki, kolekcjoner, pasjonata, ale nie kleptoman, co zostało potwierdzone przez wykwalifikowane osoby. Człowiek, którego owładnęła chęć posiadania znanych, cenionych i bezapelacyjnie pięknych obiektów. Miał je! Miał ponad 300 dzieł sztuki w swojej prywatnej kolekcji, ale trzeba pamiętać o jednym: zachłanność i działanie bezprawne ma swój kres. I ten jakże wybitny grabieżca „doczekał się” sprawiedliwości.

Jak działał, czy miał wspólników, dlaczego to robił? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w tej książce. To podróż przez miasta Europy, miasta, w których możesz zwiedzić znane muzea i te mniej kultowe, spacerować po galeriach i być świadkiem grabieży, pełnych „uroku”, wyrafinowania i spokoju. Wchodzisz w to? 😉

O włamywaczu-dżentelmenie Arsène Lupin, fikcyjnej postaci stworzonej Maurice’a Leblanca, słyszeli za sprawą książek, filmów i seriali chyba wszyscy. A czy ktoś z was słyszał o Stephane Breitwieserze? Jeśli nie, nie martwcie się, ja też nie słyszałam, jednak za sprawą reportażu Michael Finkela „Złodziej sztuki. Prawdziwa opowieść o pożądaniu piękna i niebezpiecznej obsesji” miałam okazję poznać. „Stephane Breitwieser tak naprawdę nie jest złodziejem dzieł sztuki. Przynajmniej on sam tak właśnie twierdzi, choć prawdopodobnie to najskuteczniejszy i najdoskonalszy złodziej dzieł sztuki, jaki kiedykolwiek żył.” „Kradnąc, nie czuje wyrzutów sumienia, bo muzea – w jego wypaczonym osądzie – są tak naprawdę więzieniem dla dzieł sztuki.” Nierzucający się w oczy Breitwieser ukradł prawie 300 artefaktów z muzeów we Francji, Belgii, Szwajcarii, Niemiec i Holandii. Liczba muzeów, których zbiory zostały uszczuplone, jest jednocześnie imponująca i szokująca, a wartość ukradzionych artefaktów została wyceniona na 1,4 mld dolarów! Nie zawsze działał sam, w części kradzieży pomagała mu jego ukochana dziewczyna Anne-Catherine Kleinklaus. Zapewne teraz zastanawiacie się, komu sprzedali te dzieła sztuki, do których zaliczały się [Adres usunięty]. figurki z kości słoniowej, obrazy, tabakiery, kielichy, wazy, broń biała i broń palna – wszystko, co wywoływało w Breitwieserze emocje mogło stać się jego łupem. Złodziejska para nie pozbywała się skradzionych przedmiotów, tylko… dekorowała nimi swoje malutkie mieszkanko w domu matki Stephane’a. Wyobraźcie to sobie, malutki domek, podobny do innych stojących przy ulicy na przedmieściach Miluzy, w którego wnętrzu zgromadzono [Adres usunięty]. działa George’a Petela, Albrehta Dürera i wielu innych mniej lub bardziej znanych twórców. I lata bezkarnego powiększania kolekcji. Do czasu…

Michael Finkel z wielką dokładnością na podstawie wywiadów z Breitwieserem, jego książki „Wyznania złodzieja dzieł sztuki”, wywiadów z adwokatem broniącym matki Breitwiesera w procesie, wywiadów ze szwajcarskimi policjantami, którzy wydobyli z Breitwiesera zeznania oraz rozmów z innymi osobami, które rozmawiały i/lub pisały o nim, stworzył przejmujący reportaż, w którym pożądanie do piękna miesza się z obsesją. Z reportażu wyłania się obraz mężczyzny głęboko nieszczęśliwego, którego jedyną radością jest obcowanie z pięknem sztuki, a w późniejszym czasie jest to sztuka i jego dziewczyna. To, co jednak najbardziej szokuje, to sposób dokonywania kradzieży. To nie były kradzieże w stylu „Mission: Impossible”, gdy złodziej zawieszony na linach musi balansować, aby nie wzbudzić czujników ruchu, schładza czujniki temperatury. Nic z tych rzeczy. Tu wystarczył śrubokręt, obcinacz do paznokci, trochę sprytu, trochę sprawności fizycznej, współpraca ze wspólniczką i to by było na tyle. A i najważniejsze, to wszystko w świetle dnia, w godzinach pracy muzeum. Choć Breitwieser twierdził, że robił to dla sztuki, że „uwalniał” sztukę z więzienia, jakim jest muzeum, uważam, że był uzależnionym od adrenaliny egoistą pragnącym posiadać piękne przedmioty dla siebie. W książce wielokrotnie przewija się stwierdzenie, że lubił dotykać figurę przed snem, lubił zasypiać, wiedząc, że w pobliżu jest taki czy inny artefakt. A skoro już o książce mowa, to w środku znajdziemy barwne reprodukcje przedstawiające niektóre z łupów złodzieja. Jeśli weźmiecie książkę do ręki, to przypatrzcie się dokładnie okładce, wydawnictwo wpadło na świetny pomysł (więcej wam nie powiem, przypatrzcie się sami.)

Reportaż z nurtu true crime nie epatuje przemocą, przynajmniej nie tą fizyczną. Ta książka emanuje sztuką, buzuje adrenaliną i obezwładnia obsesyjnym pożądaniem piękna.

Moim zdaniem jest to pozycja obowiązkowa dla wszystkich miłośników sztuki i wielbicieli true crime.

Serdecznie polecam!