Zdążyć przed zmrokiem

Duży minus za brak rozwiązania pierwszego przestępstwa. Książka wciąga, czyta się szybko, ale niestety nie pozostawia po sobie żadnego wrażenia.

Bardzo rzadko, zdecydowanie za rzadko sięgam po thrillery bądź kryminały. Powodem na pewno nie jest to, iż nie pałam sympatią do tego typu literatury. Jeżeli już zdarzy mi się zdecydować na powieść z tego gatunku, to albo z polecenia, albo dlatego, że mam akurat ochotę na coś poniekąd mrocznego, intrygującego, podnoszącego poziom adrenaliny i trzymającego w napięciu, a także stanowiącego w jakimś stopniu przerywnik pomiędzy książkami obyczajowymi, których czytam niewątpliwie bardzo dużo. Muszę przyznać, że kiedy otrzymałam wykaz pozycji listopadowych do zrecenzowania, od razu w oczy rzuciła mi się okładka "Zdążyć przed zmrokiem", nie wspominając już o ciekawym i tajemniczym opisie. Zastanawiałam się chwilę, czy podjąć się jej lektury, bowiem chyba trochę obawiałam się, że bedzie zawierać zbyt drastyczne - jak dla mnie - fragmenty (teraz już wiem, że moje obawy był niesłuszne). Jednak zarys historii tak bardzo mnie zaintrygował, że po prostu musiałam poznać tę opowieść. Jakie wrażenia na mnie wywarła powieść? Czy żałuję, że się na nią zdecydowałam? Zapraszam na moją recenzję :)

Tana French - irlandzka pisarka urodzona w USA; wychowywała się w Irlandii, Malawi i we Włoszech. Od 1990 roku mieszka w Dublinie, gdzie ukończyła teatrologię oraz studia aktorskie w Trinity College i pracowała dla teatru, filmu i telewizji. Jest autorką pięciu bestsellerowych powieści: "Zdążyć przed zmrokiem" (nagrody Edgara Allana Poe, Anthony, Macavity oraz Barry za debiut powieściowy), "Lustrzane odbicie", "Bez śladu" (nagroda Irish Crime Fiction), "Kolonia" (nagroda "Los Angeles Times" w kategorii thrilleru) i "Ściana sekretów". (źródło: okładka książki "Zdążyć przed zmrokiem")

W 1984 roku, w małym miasteczku Knocknaree w hrabstwie Dublin, w pobliskim lesie bawiła się trójka zaprzyjaźnionych dwunastolatków: Jamie, Adam i Peter. Dzieci długo nie wracały do domów, dlatego wszczęto ich poszukiwania. Odnaleziono tylko jedno z nich - Adama Ryana - w zakrwawionym ubraniu, nie potrafiącego wydusić z siebie jakiegokolwiek słowa i nie pamiętającego, co tak naprawdę zaszło w lesie. Pozostałej dwójki niestety nie udało się namierzyć. Prowadzone wówczas śledztwo nic nie wykazało, nie wykryto żadnych śladów, nie było świadków, nie było wiadomo, co stało się z dziećmi i sprawę zamknięto. Po dwudziestu latach, w tej samej okolicy, a dokładniej na wykopaliskach archeologicznych zostają znalezione zwłoki zamordowanej dziewczynki - Katy Devlin. Śledztwo prowadzą Rob Ryan (Adam ocalony z lasu sprzed kilkudziesięciu lat, którego po tragicznym wydarzeniu rodzice wysłali do szkoły z internatem i zmienili mu imię) oraz Cassie Madox. Tylko kobieta zna przeszłość Roba, który nikomu wcześniej w policji nie przyznał się do tego, kim tak naprawdę jest. Obawiał się, że jeśli to zrobi, to nie tylko zostanie odsunięty od poprowadzenia sprawy dotyczącej zabójstwa dziewczynki, ale może nawet pożegnać się z pracą detektywa. A do tego nie może doprowadzić, musi poznać prawdę, przypomnieć sobie tamten dzień sprzed dwudziestu lat i znaleźć ewentualny związek przeszłego zdarzenia z aktualnie dokonaną zbrodnią...

Co wykaże śledztwo? Kto będzie podejrzany o dokonane morderstwo? Czy sprawa sprzed dwudziestu lat ma jakiś związek z zabójstwem dziewczynki? Czy Jamie i Peter (przyjaciele Roba z dzieciństwa) zostaną odnalezieni? Co stało się w lesie w 1984 roku? Kto okaże się być zabójcą Katy Devlin?

Głównymi bohaterami powieści są detektywi Rob Ryan i Cassie Madox. Rob pracował w wydziale zabójstw od kilku lat. Mieszkał w bloku położonym blisko morza ze współlokatorką Heather - urzędniczką służby cywilnej. Dzieciństwo spędził w Knocknaree, gdzie wraz z Jamie i Peterem stanowili grupkę bliskich przyjaciół, uwielbiali spędzać ze sobą czas, rozmawiać, a także bawić się w pobliskim lesie, który okazał się być dla nich piekłem, miejscem, które rozdzieliło ich na zawsze. Z całej trójki tylko Rob ocalał, co wówczas wzbudzało podejrzenia, poniekąd wysnuwano wobec niego oskarżenia, a jego rodzicom zwyczajnie zazdroszczono, że to ich syn przeżył, że został znaleziony i że mogą cieszyć się sobą. Dla chłopaka to była bardzo trudna sytuacja, tym bardziej, że później rodzice w trosce o niego odesłali go do szkoły z internatem i zmienili mu imię, aby nikt nie łączył go z tamtą sprawą, aby żyło mu się łatwiej i lepiej. Ale jemu przez wszystkie lata było ciężko, bowiem nie mógł sobie przypomnieć, co wydarzyło się wtedy w lesie, gdzie są jego przyjaciele i co się z nimi stało. To dlatego między innymi zgłosił się do policji, chciał prowadzić tego typu sprawy. Myślał, że może to mu pomoże w jakimś stopniu. Gdy zatem po dwudziestu latach, w tym samym miejscu odnaleziono martwą dziewczynkę, wróciły do niego tragiczne wspomnienia. Wiedział, że to ON musi przeprowadzić śledztwo, podjąć się znalezienia sprawcy, przypomnieć sobie wydarzenia z przeszłości i połączyć te dwie sprawy. Jednak z czasem to wszytko zaczęło go przytłaczać, niszczyć. Ponadto nieustannie odczuwał lęk przed tym, że w końcu wyjdzie na jaw jego przeszłość. Jak poradzi sobie ze śledztwem? Czy przypomni sobie, co wydarzyło się w lesie dwadzieścia lat temu? Czy jego prawdziwa tożsamość wyjdzie na jaw?

Natomiast zawodowa partnerka Roba - Cassie Madox to była tajna agentka. Praktycznie od początku, kiedy tylko zostali do siebie przydzieleni, złapali bardzo dobry kontakt. Zaprzyjaźnili się, zachowywali się, jakby byli rodzeństwem. Spędzali wspólnie czas poza pracą, co wzbudzało wśród współpracowników różne plotki. Wszyscy uważali, że są parą i tylko udają, że łączą ich relacje koleżeńskie. Wiedzieli o sobie prawie wszystko. Jak się jednak później okazało Cassie skrywała pewne tajemnice z przeszłości, które stopniowo wyjawiała Robowi. Co takiego wydarzyło się w jej życiu? Dlaczego dopiero przy okazji śledztwa podzieliła się tajemnicami z przyjacielem?

Detektywom w dochodzeniu pomagał Sam - człowiek ambitny, rzetelny i serdeczny. Bardzo często spotykali się we trójkę po pracy, nie tylko aby omawiać postępy w śledztwie, ale przede wszystkim, aby miło spędzić ze sobą czas.

W powieści pojawia się też mnóstwo postaci drugoplanowych, odgrywających również istotne role, a może nawet najważniejsze. Wszyscy zostali bardzo wyraziście wykreowani, perfekcyjnie ukazano ich portrety psychologiczne, dokładnie, lecz stopniowo przedstawiano ich życie, słabości, problemy, wzajemne relacje, pewne sytuacje, które miały ogromny wpływ na ich dalsze losy. Jestem naprawdę pod ogromnym wrażeniem.

Fabuła jest niesamowicie intrygująca i fascynująca. Już sam prolog wywołał we mnie niezwykłe emocje i sprawił, że z ogromnym zainteresowaniem kontynuowałam lekturę. Każdy kolejny rozdział wyzwalał we mnie coraz większą ciekawość tego, co wydarzy się dalej, jak rozwiążą się wszystkie sprawy, co stanie się z bohaterami, czy wydarzenie z przeszłości łączy się z zabójstwem dziewczynki. Czytałam z wielkim napięciem, wnikliwością i zaangażowaniem. Towarzyszyłam detektywom w wielu czynnościach, wraz z nimi analizowałam istniejące fakty, znalezione ślady, uczestniczyłam w przesłuchaniach, które były świetnie prowadzone, a nawet w sekcji zwłok (o dziwo nie musiałam omijać tegoż fragmentu), wysnuwałam z nimi wnioski, trzymałam się procedur. Po prostu czułam, jakbym była częścią zespołu śledczego.

Akcja toczy się powoli, stopniowo ujawniane i odkrywane są kolejne fakty, niekiedy tym samym zmieniając przebieg śledztwa i wyprowadzając je na inny tor. Jest mnóstwo opisów, stanowiących zarówno przemyślenia Roba, jego próby odzyskania wspomnień z przeszłości, a także będących nieustannym roztrząsaniem poszczególnych informacji, ponownym rozważaniem i oglądem zaistniałych incydentów czy zajść oraz szczegółowym zgłębianiem się w zeznania mieszkańców miasteczka. Po upływie połowy powieści, kompletnie nie wiedziałam, a nawet nie snułam zbytnich podejrzeń, kto mógłby być zabójcą. Prawda jest taka, że bardziej skupiłam się na tym, co łączy sprawę z przeszłości z zaistniałym morderstwem. Tak bardzo chciałam dostrzec jakikolwiek związek, że wytypowanie sprawcy zabójstwa zepchnęłam na dalszy plan. Natomiast później zaczęłam bardziej rozważać pewne fakty, co sprawiło, iż - jak mi się wydawało - odkryłam zabójcę. No cóż. Pomyliłam się. Byłam kilkakrotnie zaskakiwana, a czasami zaszokowana - głównie zachowaniami ludzi (ale nie zdradzę, o co chodzi dokładnie, bo mogłabym za dużo powiedzieć i odebrać Wam przyjemność z lektury). Zakończenie mnie po prostu, krótko mówiąc zaskoczyło. Byłam przekonana, że cała ta historia będzie miała inne rozwiązanie (i nie mam na myśli tylko wątku dotyczącego śledztwa w sprawie zabójstwa) i jak się potem okazało - ponownie byłam w błędzie.

Autorka zastosowała w powieści narrację pierwszoosobową, co było według mnie świetnym pomysłem. Ponadto opowieść została przedstawiona tylko i wyłącznie (od początku do końca) z perspektywy detektywa - Roba Ryana, co uważam, że było naprawdę bardzo dobrym posunięciem. Dzięki temu dokładnie można się przyjrzeć jego postaci, poznać jego myśli i problemy, przeżycia, słabości, wady i zalety, relacje z rodziną i współpracownikami, jego podejrzenia, obawy i lęki, a przede wszystkim wraz z nim odkrywać bolesne obrazy z przeszłości.

Powieść napisana jest lekkim, bogatym i płynnym językiem, a jednocześnie przyjemnym i łatwym w odbiorze stylem. Książka wciąga od pierwszej strony, pochłonęłam ją dosłownie w kilka godzin. Całkowicie przepadłam. Jedynym - bynajmniej dla mnie - minusem jest mała czcionka. Poza tym, gdybym miała wskazać jakiekolwiek wady tej powieści, to ewentualnie mogłyby być nimi tylko drobne błędy literowe dostrzegalne na jednej ze stron.

Podsumowując, jestem zachwycona powieścią "Zdążyć przed zmrokiem". Każdy element książki, a mam na myśli jej okładkę, oryginalną i rewelacyjną fabułę, perfekcyjnie skonstruowane postacie, mądre spostrzeżenia, formę i sposób narracji oraz zauważalne przygotowanie się autorki do przedstawienia pracy detektywów i prowadzonych przez nich dochodzeń oraz znajomość psychologii, wykorzystanych w ukazanej historii wywołuje naprawdę wielkie wrażenie. Gorąco polecam i zachęcam do lektury! Ja na pewno sięgnę po pozostałe powieści autorki, tym bardziej, że ponoć są jeszcze lepsze niż "Zdążyć przed zmrokiem".

Co się wydarzyło dwadzieścia lat temu w podmiejskim osiedlu domów zamieszkanych przez niczym nie wyróżniające się rodziny? Dzieci jak zawsze bawiły się na okolicznych łąkach i w pobliskim lesie, każdy z mieszkańców zajmował się swoimi sprawami, nikt nie przypuszczał, że podczas tego letniego popołudnia będzie miało miejsce coś nadzwyczajnego. Po prostu wakacyjny dzień jakich wiele, aż do momentu gdy spokojną atmosferę burzy zaginięcie trójki dwunastolatków. Zaniepokojenie przeradza się w strach o dzieci gdy tylko jedno z nich odnajduje się. A gdzie pozostała dwójka?

Pamięć ludzka czasem chroni człowieka przed tym tym co może go zbyt głęboko zranić, jednak brak niektórych wspomnień nie zawsze przynosi ulgę i nie pozwala pogodzić się z przeszłością. Detektyw Rob Ryan wie o tym doskonale, często stawia czoła pytaniu czego był świadkiem lub w czym uczestniczył kiedyś. Od tamtego momentu utracił nie tylko najlepszych przyjaciół, ale także swoje dzieciństwo. Banalne, lecz aż zanadto prawdziwe - od pewnego dnia nikt i nic nie było takie same, Ryan także zmienił się. Dwie dekady później nadal nie wiadomo co właściwie zdarzyło się wtedy, zagadka pozostała nierozwiązana, zabezpieczone ślady wskazywały na zbrodnię, chociaż czy to właśnie spotkało tę dwójkę? Aktualne śledztwo, które prowadzi Rob przypomina mu tamte lato, to samo osiedle, te same łąki gdzie bawił się z Jamie i Peterem oraz pole, będące wówczas lasem, na skraju którego po raz ostatni widziano ich. Tym razem zaginięcie przekształciło się w morderstwo, przynajmniej to jedno wiadomo w tej sprawie, reszta pozostaje tajemnicą, a rozwikłanie jej to właśnie zadanie detektywa Ryana i jego partnerki. Od samego początku pamięć podsuwa fragmenty wspomnień, co nie pomaga w prowadzeniu dochodzenia i postawi w niekorzystnym świetle śledczych jeżeli ta informacja wycieknie do opinii publicznej. Czy teraźniejsze zabójstwo ma związek z dramatem sprzed lat? Przypadek czy celowe działanie? A może to zbrodnia rytualna, bo dawny las jest miejscem wykopalisk archeologicznych? Wiele pytań wymagających odpowiedzi stoi przed Ryanem oraz jego partnerką, no i wciąż nachodzą go myśli związane z przeszłością. Śmierć dziewczynki nie przechodzi bez echa, kolejny dramat w tym samym miejscu bulwersuje opinię publiczną. Podejrzanych nie ma zbyt wielu, ci, którzy są, nie mieli motywów, dlaczego więc Katy została zamordowana? Wątpliwości i przypuszczeń jest dużo, wśród wielu tropów trzeba odnaleźć ten właściwy, lecz czy uda się to? Dodatkowo Ryan musi uważać by jego sekret nie wyszedł na jaw, lecz czy nie ma ON związku z tym co wydarzyło się?

Co się wydarzyło dwadzieścia lat temu, a co teraz? Te dwie sprawy mają na pewno jeden punkt wspólny, jest nim Rob Ryan i to wystarczy by został odsunięty od śledztwa, wydaje się, że jest kluczem do wydarzeń z przeszłości. Ale ten argument może okazać się niewystarczający dla zwierzchników detektywa.

Niepokój i tajemnica, te słowa najlepiej oddają klimat "Zdążyć przed zmrokiem". Tana French stawia przed czytelnikami dwie zagadki kryminalne połączone osobą jednego z bohaterów, jednak nie wiadomo czy to nie tylko iluzja. Autorka do sensacyjnej treści włączyła elementy grozy, gdzieś w tle czai się ogromny lęk przed tym co wydarzyło się, lecz zostało wyparte z pamięci. Niejasna przeszłość powraca, w fragmentach dawnych wydarzeń, równolegle prowadzony jest wątek teraźniejszy, jedno z drugim wydaje się mieć związek, ale czy tak jest faktycznie wciąż nie wiadomo. "Zdążyć przed zmrokiem" nie jest jedynie historią sensacyjną, zawiera również elementy powieści psychologicznej, postacie zmagają się z sobą, wspomnieniami i ich brakiem oraz poczuciem winy. Z kolejnymi rozdziałami dochodzenie nabiera całkiem nowego znaczenia, Tana French sięgnęła głęboko w znaczenie relacji rodzinnych dla bohaterów, czyniąc z nich tło dla rozgrywającego się dramatu. "Zdążyć przed zmrokiem" to lektura, w której niezwykle trudno odróżnić fakty od kłamstw, a prawda wciąż wymyka się przed odkryciem. Czasem brak wspomnień wcale nie jest wybawieniem, wprost przeciwnie - skazuje człowieka na domysły i ciągłą walkę z samym sobą.

Książka mega wciąga! Jest rewelacyjna, czytam teraz dalsze części. Z całego serca polecam kazdemu!

„Zdążyć przed zmrokiem” to wznowienie debiutanckiej powieści Tany French i zarazem pierwszy tom serii kryminalnej o przygodach detektywów pracujących w dublińskim wydziale zabójstw. Powieść okazała się trzymającym w napięciu thrillerem o rewelacyjnie dopracowanej fabule. Historia wykreowana przez irlandzką autorkę całkowicie zaobserwowała moją uwagę. French po mistrzowsku budowała napięcie i podsycała atmosferę niepokoju - aż trudno uwierzyć, że „Zdążyć przed zmrokiem” była debiutancką powieścią pisarki.

Akcja książki koncentruje się na sprawie zabójstwa dwunastoletniej Katy Devlin. Ciało dziewczynki zostaje odnalezione na terenie wykopalisk archeologicznych prowadzonych na przedmieściach Dublina. Śledztwo przejmują detektywi Robert Ryan i Cassie Maddox.

Policjanci drepczą w miejscu – nie wiadomo kto chciałby zabić i zbezcześcić ciało miejscowej ulubienicy. Brak podejrzanego, narzędzia zbrodni i motywu. Prasa i policja mnożą kolejne spekulacje. Atmosferę wokół śledztwa podgrzewa fakt, że Knocknaree już kiedyś stało się sceną niewyjaśnionej sprawy kryminalnej. W latach osiemdziesiątych, w tajemniczych okolicznościach w lesie zaginęła dwójka dzieci. Czy słusznym jest jednak powiązanie zabójstwa młodziutkiej baleriny z zaginięciem, do którego doszło dwadzieścia lat wcześniej? Czy podszyte osobistymi motywami pragnienie rozwiązania sprawy sprzed lat nie zapędzi Roba i jego partnerki w kozi róg?

„Zdążyć przed zmrokiem” to genialnie napisany thriller, w którym czytelnik uświadczy wszystkiego, co w tego typie literatury najlepsze: mrocznej atmosfery, skomplikowanej zagadki, nieustannego napięcia i poczucia zbliżającego się nieszczęścia. Bardzo mocną stroną tego tytułu jest narracja. Choć historię poznajemy z teraźniejszego punktu widzenia, to tak naprawdę jest ona opowieścią/wspomnieniem snutym przez głównego bohatera. Wydarzenia obserwujemy oczami detektywa wydziału zabójstw, który co jakiś czas zwraca się bezpośrednio do czytelników, przypominając nam, że przedstawiona historia należy do przeszłości, że śledztwo zostało już przeprowadzone i zamknięte, ale konsekwencje podjętych przez Roba i Cassie działań ciągle pobrzmiewają. Utwór dzięki narracji nabiera niezwykłego, gawędziarskiego charakteru. Atmosferę podkręcają rzucane jakby od niechcenia komentarze detektywa ujawniające skąpe informacje odnoszące się do finału prowadzonej przez bohaterów sprawy – podtrzymują one zainteresowanie i uwagę czytelnika lekturą, budują napięcie.

„Zdążyć przed zmrokiem” to gratka dla wszystkich miłośników dobrze napisanych, dopracowanych thrillerów. Nie mogłam się oderwać!