Zbiór reportaży, które ukazywały się w szczecińskiej „Gazecie Wyborczej” od listopada 2001 r. do czerwca 2004 r. pod wspólnym tytułemZ archiwum Sz.Śladem szczecińskich historii niezwykłych
Są ludzie, organizacje, a nawet całe państwa, którzy w imię wyznawanych przez siebie wartości, zamiast mówić prawdę, zmyślają, zmieniają historię albo w najlepszym przypadku milczą. Np. służby specjalne – dyskretne ze swej natury – mogą skrywać informacje ważne dla bezpieczeństwa państwa, ale także te, które świadczą o ich niecnych zamiarach albo niekompetencji. Popularny kiedyś w naszej TVP serial amerykańskiZ Archiwum Xoparty był na takim właśnie założeniu.
Historia Szczecina, szerzej Ziem Odzyskanych, przez lata była zniekształcona albo przemilczana z innych powodów. Między prawdą a opinią publiczną stał parawan propagandy tylko gdzieniegdzie przezroczysty. Wszystko, o czym z gazet dowiadywał się Kowalski, było filtrowane przez tzw. pryncypia. Na straży socjalistycznych wartości stali zawodowi cenzorzy. Prasa nie mogła godzić w sojusz polsko-radziecki, chwalić Niemców albo pisać o błędach władzy ludowej. Nie mogła też dociekać, dlaczego doszło do tej czy innej tragedii.
Szczecin ciągle poszukuje swej tożsamości. Żeby ją zrozumieć, musimy poznać prawdę o naszej przeszłości. AleZ archiwum Sz. Szczecińskie historie niezwykłeto nie tylko próba odkłamania PRL-owskiej mitologii. To także powrót do zdarzeń i emocji zwyczajnie zapomnianych.
Wojciech Jachim
były redaktor naczelny „Gazety Wyborczej” w Szczecinie
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii historia polski lub z serii Z archiwum Sz.
Czego konkretnie dotyczą reportaże zawarte w książce "Z archiwum Sz. Tom 1. szczecińskie historie niezwykłe"?
Książka zawiera zbiór tekstów dziennikarskich publikowanych w szczecińskiej "Gazecie Wyborczej" w latach 2001-2004. Autorzy odkrywają w nich zapomniane fakty z okresu PRL oraz prostują propagandowe mity dotyczące regionu Ziem Odzyskanych. Czytelnik odnajdzie tu relacje o niewyjaśnionych tragediach, działaniach służb specjalnych oraz codziennym życiu mieszkańców Szczecina. Publikacja stanowi cenne źródło wiedzy dla osób poszukujących prawdy o powojennej tożsamości miasta.
Czy publikacja ma charakter naukowego opracowania historycznego?
Pozycja ta nie jest podręcznikiem akademickim, lecz dynamicznym zbiorem reportaży śledczych i historycznych. Narracja prowadzona jest w sposób przystępny i angażujący, charakterystyczny dla wysokiej jakości dziennikarstwa prasowego. Zamiast suchych dat, autorzy skupiają się na emocjach, ludzkich historiach i kulisach wydarzeń, które przez lata były objęte cenzurą. To idealna lektura dla pasjonatów lokalnych tajemnic, którzy cenią wartką akcję i autentyczne relacje świadków.
Jakie ramy czasowe obejmują opisywane w tomie wydarzenia?
Opisywane historie koncentrują się głównie na okresie powojennym oraz czasach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Reportaże analizują mechanizmy działania ówczesnej władzy, wpływ propagandy na życie społeczne oraz wydarzenia, o których milczały oficjalne media. Autorzy docierają do dokumentów i świadków, aby naświetlić realia Szczecina z drugiej połowy XX wieku. Dzięki temu czytelnik może lepiej zrozumieć ewolucję miasta od 1945 roku aż do przełomu wieków.
Czy ta książka będzie odpowiednia dla osób szukających kompletnej monografii Szczecina?
Publikacja nie stanowi pełnego, chronologicznego kompendium wiedzy o historii Szczecina, lecz skupia się na wybranych, często sensacyjnych epizodach. Osoby oczekujące systematycznego wykładu historycznego od średniowiecza po współczesność mogą czuć niedosyt ze względu na reportażowy charakter dzieła. Treść koncentruje się na sprawach kontrowersyjnych i "niewygodnych", co czyni ją lekturą uzupełniającą, a nie podstawowym podręcznikiem historii. Wybór tematów jest subiektywny i wynika z dziennikarskiego klucza poszukiwania niezwykłości.
Dlaczego warto sięgnąć po te reportaże mimo upływu lat od ich pierwszej publikacji?
Teksty te zachowują aktualność jako unikalny zapis procesu odkrywania lokalnej tożsamości po dekadach systemowego milczenia. Wiele z opisanych spraw doczekało się tutaj pierwszego rzetelnego opracowania, które rzuca światło na mroczne zakamarki lokalnej historii. Lektura pozwala skonfrontować dzisiejszą wiedzę o mieście z emocjami i odkryciami, które towarzyszyły mieszkańcom na początku XXI wieku. To pozycja obowiązkowa dla każdego, kto chce zrozumieć, jak kształtowała się współczesna świadomość szczecinian.
