Wytrzyszczka, czyli tajemnice nazw miejscowości

Michał Rusinek wydał książkę z dziedziny onomastyki, czyli nauki dotyczącej nazw własnych. Swoim młodym czytelnikom zdradza tajniki toponimii w książce „Wytrzyszczka, czyli tajemnice nazw miejscowości”.

Razem z Michałem Rusinkiem tropiłam nazwy miejscowości i miałam nie lada rozrywkę. Bawiłam się w detektywa. Zabawa była wyborna, choć krótka. Krótka dla mnie. Książka niepozorna objętościowo, choć dużo treści w sobie mieści. Kolorowa okładka ze znakami drogowymi przyciąga uwagę mimowolnie. Pomysłowa i intrygująca, co też znajduje się w środku. A tam prawdziwa skarbnica wiedzy i legend, co mnie osobiście w pewien sposób zafascynowało, jak to ludzie po swojemu, za pomocą podań interpretują powstanie nazw miejscowości. Warszawa tylko w legendzie powstała z połączenia imion Wars i Sawa. Autor nie zawsze odkrywa tajemnicę nazwy, nie zawsze daje odpowiedź. Czasami podsuwa różne teorie mniej lub bardziej prawdopodobne i zachęca do rozwikłania zagadki. To tym bardziej skłoni małego czytelnika, do zainteresowania się toponimią w okolicy, w czasie wakacyjnych wyjazdów oraz zabawy z mapą.

Co się ukrywa w nazwach miejscowości? Ano wszystko. Mamy tu ludzi, zwierzęta, części ciała, jedzenie, ukształtowanie terenu, chlupot wody, rozkazy, rekordzistów wszelakich, nazwy najtrudniejsze do wymówienia oraz najśmieszniejsze, coś niepolskiego i całkiem polskie stolice kraju. Autor przyjął klucz uporządkowania swoich ulubionych nazw miejscowości w Polsce. To pytania, które nasuwają się, kiedy zastanawiamy się nad pochodzeniem nazwy. Uwierzcie mi, nazwy na pierwszy rzut oka są bardzo mylące, jak chociażby wspomniane przeze mnie Srokowo. Trzeba znać znaczenie słów, wyrazy staropolskie, obcojęzyczne. Olsztyn z niemieckiego brzmi Allestein – „kamień nad Łyną”. Wyobraźnię rozpalają Uherce Mineralne, Swornegacie, Tupadły, Niemyje-Ząbki, Zawichost, Przeginia Narodowa. Zaskoczyły mnie… Katowice i etymologia słowa „całowanie”! Młodsi czytelnicy na pewno ucieszą się z wizyty w znanym im Pacanowie.

Michał Rusinek pisze w charakterystyczny sposób. Krótko, rzeczowo, przystępnie, czasami zabawnie. Na pewno dociekliwie, jak również intrygująco. W prostych słowach przemyca ogrom wiedzy i zachęca czytelnika do zabawy w detektywa tajemnic nazw miejscowości i do własnych poszukiwań. W książce znajduje się miejsce, by dziecko zapisało odkrytą historię własnej miejscowości. Jednak książka dla dzieci przyciąga nie tylko tekstem. Także ilustracjami, które bardziej przemawiających do jego wyobraźni. Każda strona w tej publikacji to kolorowa i pomysłowa ilustracja, historia opowiedziana obrazem pędzla młodszej siostry autora, Joanny Rusinek.

„Wytrzyszczka, czyli tajemnice nazw miejscowości” to publikacja odkrywająca sekrety języka polskiego dotyczące toponimii, skierowana do młodszych dzieci. Zaciekawi także młodzież i dorosłych. Frapująca lektura nie tylko na letni czas i wakacyjne wojaże. Nauka poprzez zabawę zawsze się sprawdza.

Jest! W samą porę, bo w okresie urlopów i podroży, doczekaliśmy się od Michała (tekst) i Joanny (Ilustracje) teamu Rusinków kolejnego pięknego wydawnictwa o języku polskim.

Tym razem Michał Rusinek wytropił tajemnice ciekawych nazw polskich miejscowości, a Joanna Rusinek uroczo nazwy te zilustrowała.

Językowy detektyw to bardzo ciekawe zajęcie, a efekty takiego śledztwa prowadzą w wielu przypadkach do niezwykłych odkryć.

Warto rozwiązać te zagadki razem z autorem, a przy okazji sporo się nauczyć.

Kto wie, może dzięki "Wytrzyszczce" uda się jeszcze w czasie tegorocznych wakacji błysnąć wiedzą na temat odwiedzanej właśnie miejscowości :)

Czy nazwy polskich miejscowości zawsze są oczywiste, a ich znaczenie można prosto wyjaśnić?

Nieskomplikowana na pozór nazwa może wywodzić się z zupełnie innego źródła niż mogłoby się wydawać.

Na przykład miejscowość o nazwie "TUPADŁY" Czy wiadomo gdzie się znajduje i czy oznacza ona, że ktoś zakończył w tej miejscowości swoje życie? :)

O tej i kilkudziesięciu innych miejscowościach opowiada ze swadą i humorem na stronach "Wytrzyszczki" Michał Rusinek.

A może ta książka zastąpi w tym roku waszą wakacyjną mapę?

Czy Częstochowa przed kimś się chowa a w Całowaniu trzeba się całować? Czy w Pszczynie mieszkają pszczoły a w Żabojadach jadają żaby? A może w Niemyje – Ząbkach nie myją ząbków a w Swornychgaciach nie lubią chodzić w gaciach? Na te i inne pytania z pewnością odpowie Michał Rusinek w swojej najnowszej książce „Wytrzyszczka, czyli tajemnice nazw miejscowości”. W przystępny i zabawny sposób autor wyjaśnia w niej skąd wzięły się nazwy wybranych miejscowości. Przy okazji niejednego zaskoczy podając najdłuższe nazwy miejscowości w Polsce i na świecie, wyjaśniając ile właściwie mieliśmy stolic (jak się okazuje więcej niż trzy), oraz ile Ameryk i Brazylii mamy w naszym kraju. Dodatkowo całość wzbogacają piękne ilustracje Joanny Rusinek. Książka warta polecenia, nie tylko dla młodych czytelników, ale i dla dorosłych. Mnie w każdym razie wiele razy zaskoczyła.