Wielki powrót serii zawierającej wykłady Michela Foucaulta w College de France (1970–1984).
Wykłady o woli wiedzy to I tom wykładów Michela Foucaulta w Coll?ge de France. Choć badania nad antykiem wysuną się na pierwszy plan dopiero w późniejszej twórczości filozofa, już w tych wykładach, wygłoszonych zaraz po objęciu katedry „Historii systemów myśli”, Foucault przedstawia dogłębne studium starożytnej filozofii greckiej, a konkretnie: problemu prawdy. O ile później autor Nadzorować i karać będzie łączył prawdę przede wszystkim z figurą parezji, prawdo-mówności, tu interesuje go zmienny system relacji między prawdą, poznaniem, wiedzą i pragnieniem. Swój wywód Foucault buduje na napięciu między Arystotelesem, wiążącym pragnienie i poznanie z poszukiwaniem prawdy, a Nietzschem i jego dwudziestowiecznymi kontynuatorami, rozrywającymi tę więź i obnażającymi kryjącą się za wolą wiedzy i prawdy grę woli mocy i pozoru. Wszelako aby powiązanie między prawdą i poznaniem mogło ukonstytuować się w klasycznej myśli greckiej, musiało dojść do wykluczenia sofistów i sofizmatu. Foucault drobiazgowo rekonstruuje logikę tego wykluczenia, ukazując wywrotowy charakter sofistyki, która bazuje na materialności dyskursu i jego wydarzeniowym charakterze. Owe przeobrażenia, zachodzące w obrębie myśli filozoficznej, omawia przy tym w ich powiązaniu z przemianami dyskursu prawnego i instytucji prawnych (dotyczącymi m.in. statusu świadectwa i przysięgi) oraz reorganizacją relacji władzy i stosunków ekonomicznych w społeczeństwie greckim w VII i VI wieku p.n.e.
Tom zawiera także wykład Wiedza Edypa, wygłoszony przez Foucaulta po raz pierwszy na Uniwersytecie Stanowym Nowego Jorku w Buffalo w 1972 roku. Inaczej niż w odczytaniu Freudowskim, Edyp jawi się tu nie jako figura niewiedzy i nieświadomości, lecz jako depozytariusz innej wiedzy i innej władzy. Aktualność dramatu Sofoklesa nie bierze się z głębokiej struktury pragnienia, którą miałby odsłaniać, lecz jest historycznie wytworzoną aktualnością określonego dyskursu prawdy, powstającego wraz z wprowadzeniem nowych procedur śledztwa.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii filozofia lub z serii Wykłady w Coll?ge de France
Czy książka "Wykłady o woli wiedzy" to zapis autentycznych wystąpień Michela Foucaulta?
Tak, publikacja stanowi wierną rekonstrukcję pierwszego kursu wykładów wygłoszonych przez filozofa w Coll?ge de France w latach 1970-1971. Tekst pozwala prześledzić żywy proces myślowy autora oraz sposób, w jaki formułował on swoje tezy przed słuchaczami. Edycja zawiera krytyczne opracowanie, które pomaga zrozumieć kontekst akademicki tamtego okresu. Jest to niezbędna lektura dla osób badających ewolucję metodologii Foucaulta od archeologii ku genealogii.
Jaką tematykę porusza Michel Foucault w tym konkretnym tomie wykładów?
Autor koncentruje się na analizie starożytnej filozofii greckiej przez pryzmat relacji między pragnieniem, wiedzą a prawdą. Analizuje on mechanizmy wykluczenia sofistów z głównego nurtu myślowego oraz wpływ przemian prawnych na kształtowanie się dyskursu. Wywód opiera się na konfrontacji arystotelesowskiego dążenia do poznania z nietzscheańską wolą mocy. Publikacja rzuca nowe światło na to, jak w VII i VI wieku p.n.e. formowały się fundamenty zachodniej racjonalności.
Co wyróżnia wykład "Wiedza Edypa" zawarty w tej publikacji?
Michel Foucault przedstawia w nim polemikę z freudowską interpretacją mitu o Edypie, ukazując go jako postać dysponującą specyficznym rodzajem władzy. Zamiast skupiać się na nieświadomych popędach, filozof analizuje procedury śledcze i mechanizmy dochodzenia do prawdy w dramacie Sofoklesa. Tekst ten pierwotnie wygłoszony został w 1972 roku na Uniwersytecie w Buffalo i stanowi istotne dopełnienie głównego kursu. Pozwala to czytelnikowi zrozumieć, jak antyczne wzorce prawne wpłynęły na nowoczesne systemy nadzoru i prawdy.
Jaki jest poziom trudności tekstów zawartych w "Wykładach o woli wiedzy"?
Publikacja ma charakter ściśle akademicki i wymaga od czytelnika podstawowej znajomości terminologii filozoficznej oraz historii myśli antycznej. Foucault operuje złożonymi kategoriami pojęciowymi, analizując drobiazgowo teksty źródłowe i konteksty historyczne. Styl wypowiedzi zachowuje formę wykładu uniwersyteckiego, co wiąże się z gęstą strukturą argumentacji i licznymi odniesieniami do klasyków. Jest to pozycja skierowana przede wszystkim do studentów, badaczy oraz zaawansowanych pasjonatów humanistyki.
Dla kogo ta książka Michela Foucaulta może okazać się nieodpowiednim wyborem?
Pozycja ta nie jest polecana osobom poszukującym przystępnego, ogólnego wprowadzenia do biografii autora lub uproszczonego streszczenia jego teorii. Ze względu na specyficzną formę zapisu wykładów, treść skupia się na bardzo wąskim wycinku badań nad antykiem i wczesnym prawem greckim. Czytelnicy oczekujący analizy współczesnych problemów społecznych, znanych z późniejszych dzieł filozofa, mogą poczuć się przytłoczeni szczegółowością filologiczną. Nie jest to lektura o charakterze popularnonaukowym do czytania bez pełnego skupienia.
