Wróbel w getcie

"Wróbel w getcie" to kolejna książka Kristy Cambron. Spotykamy tu ponownie bohaterów znanych czytelnikom z "Motyla i skrzypiec". Jednakże powieść, którą dziś recenzuję, można czytać niezależnie od pierwszej powieści autorki.

"Wróbel w getcie" to opowieść o losach młodej Żydówki, Kai Makovsky, w czasie II wojny światowej, od jej ucieczki z okupowanej przez Niemców Pragi, przez pobyt w bombardowanym Londynie, po powrót do rodzinnego miasta i wywózki do getta w Terezinie.

A także dalsze losy wspomnianych przeze mnie na początku bohaterów "Motyla i skrzypiec" - Sery James i Williama Hanovera. Kilka minut po zawarciu związku małżeńskiego, William zostaje aresztowany i oskarżony o przestępstwo, którego nie popełnił. Zdesperowana Sera wierząca w niewinność męża postanawia mu pomóc za wszelką cenę.

Losy Sery i Kai niespodziewanie połączy historia pewnej dziewczynki ocalonej z Holokaustu.

Jakie mam odczucia po lekturze tejże powieści? No cóż... Ambiwalentne. Dlaczego? Już tłumaczę.

Po pierwsze wątek Sery i Williama jest po prostu nudny. Nie rozumiem włączenia go do tej powieści, być może chodziło o ciągłość z poprzednią książką autorki i kontynuacją losów jej głównych bohaterów, ale ja tego nie rozumiem, a ich historia mnie nie porwała ani bohaterowie. Płytcy, nijacy, mdli. No niestety.

Po drugie o tym co łączy historie bohaterów z "Motyla i skrzypiec" i Kai dowiadujemy się dopiero pod koniec książki i wbrew temu co sugeruje nam opis na okładce nie jest to tak do końca tylko postać dziewczynki, a raczej pewien łańcuszek z krzyżykiem. Być może znając pierwszą powieść ma się cały obraz i we "Wróblu w getcie" jest ON uzupełniony właśnie o losy Kai i tej dziewczynki, która jest ważną osobą w życiu Sery.

Po trzecie autorka zawiodła mnie tym jak pobieżnie i bezemocjonalnie przedstawiła życie czy to w getcie czy w obozie koncentracyjnym, w paru aspektach poniosła ją wyobraźnia( esesman Samarytanin - taa, jasne), no i jedna ze scen końcowych, która co prawda działa na emocje i wzrusza, tak oczywiście, ale z rzeczywistymi losami więźniów obozów ma niewiele wspólnego niestety. Niby w posłowiu autorka przywołuje fakt z historii, który prawdziwie miał miejsce, ale nie skończył się ON dość pozytywnie, i jest zbliżony do tej sceny z książki, z tą jedną różnicą, kto te akcję przeprowadzał i kto brał w niej udział.

Na plus jedynie zapunktował w mojej ocenie wątek romantyczny Kai. Gdyby autorka skupiła się tylko na jej historii i pogłębiła obraz życia w obozie, to może ta powieść wstrząsnęłaby moim sercem. Ale po lekturze "Dymów nad Birkenau" i "Kobiet z Ravensbrück", które złamały mi serca i poruszyły mnie dogłębnie, wątpię czy jest to możliwe.

Albo gdyby nie dotykała tematyki obozów w ogóle to nie miałabym takich ale do autorki. Rozumiem, że chciała przywołać twórczość dzieci z obozu w Terezinie, że to była jej główna motywacja do napisania tej książki, ale tym wątkiem jestem po prostu rozczarowana.

Podsumowując, ani nie polecam, ani nie odradzam tej powieści. Każdy sam powinien decydować co czyta i co chce czytać. Chociaż powinniście sami osądzić czy okrutny i bolesny temat obozów koncentracyjnych i Holokaustu nie powinien być bardziej szanowany ze względu na ich niewinne ofiary i przestać być wykorzystywany jako tło dla ckliwych opowieści obyczajowych, bo jest to bardzo krzywdzące i oburzające. Jeśli już pisać o obozach, o życiu tam, o przeżyciach, to tak jak w przywoływanych przeze mnie tytułach i rzetelnie. A nie tak, że jak grzyby po deszczu wyrastają nam opowieści w klimacie "Tatuażysty z Auschwitz".

Za egzemplarz do recenzji dziękuję portalowi L[Adres usunięty] i wydawnictwu Znak.

Wzruszająca historia o trudnej miłości w niebezpiecznych czasach, gdzie marzenia o uczuciu są odległe i niemożliwe do zrealizowania. Gdy kule świstają nad głową człowiek walczy o przetrwanie, stara się uchronić siebie i bliskich od śmierci. Czy wtedy myśli o własnych przyjemnościach? Wtedy hierarchia wartości diametralnie się zmienia, następuję przewartościowanie życia …

Kaja Makovsky walczy z niemieckim terrorem i za wszelką cenę chce uratować swoją żydowską rodzinę przed zagładą. Czy ma jakiekolwiek szanse, gdy nazistowski oprawca jest wszechobecny i stara się za wszelką cenę oczyścić świat z rasy podludzi? W starciu z potężną machiną władzy jest przegrana, bez szans. Niewielu dotychczas udało się przechytrzyć zbrodniarzy, czy do takich osób należy bohaterka? Bardzo chciałabym, aby się jej udało. Kaja poznaje mężczyznę, który nieustannie ją wspiera w jej zamiarach. Ale czy ON jest z nią do końca szczery? Przecież tak naprawdę ona go nie zna. Będzie się starał jej pomóc, tylko odkryjmy jego prawdziwe zamiary. Nie jest łatwo samotnej kobiecie w brutalnym świecie rządzonym przez mężczyzn. Życie kobiety nie jest usłane różami, wkrótce trafia do getta w Terezinie. Widzi śmierć, strach, ból i przerażenie. Wkoło umierają ludzie, jej nadzieja na przetrwanie opuściła ją bezpowrotnie. Poznaje tam niemieckiego żołnierza, który ją zaskakuje, jest zszokowana jego postępowaniem wobec niej. Jej życie zmienia się diametralnie, gdy poznaje w obozie małą dziewczynkę. Jak jedna mała istotka potrafi zmienić bieg wydarzeń, jak może zmienić spojrzenie na życie, system wartości i przekonań. Znajdujemy się w czasach obecnych, gdzie poznajemy nowożeńców Serę James i Williama Hanovera. Mężczyzna zostaje oskarżony o przestępstwa gospodarcze i aresztowany. Młodzi zostają nagle rozdzieleni. Kobieta stara się zrobić wszystko, aby uchronić męża przed wieloletnim więzieniem. Jednak jaki jest związek Sery z historią z czasów wojennych? Te dwie opowieści połączy jedna osoba, kobieta, której podarowano nowe życie … Przekonajcie się sami, jak przeszłość wpływa na przyszłość, nawet często nie zdajemy sobie sprawy jak pewne wydarzenia determinują bieg wydarzeń ...

Wróbel w getcie to znakomita i wzruszająca historia trudnej miłości w ekstremalnie trudnych warunkach. Niesie ze sobą nadzieję i wiarę w ludzi, wydobywa z ludzi dobro, o którym nawet nie wiedzą, że gości w ich sercach. Pokazuje, że warto ufać ludziom, nawet jak okoliczności wskazują, że nie są po naszej stronie. To również historia, który uczy nas przebaczania, widzimy, jak człowiek potrafi się zmieniać na lepsze, jak więzi rodzinne potrafią przełamywać największe bariery.

Zachęcam do sięgnięcia po tę wielce satysfakcjonującą, ale i trudną lekturę. Wrażenia zostają w nas na długo, tym bardziej, że ocieramy się o śmierć, ból i rozpacz. Dotykamy ludzkiej krzywdy, utożsamiamy się z bohaterami, zżywamy się z nimi. Ich ból jest naszym bólem. Ich cierpienie jest naszym cierpieniem ...

Godna uwagi, refleksja po jej skończeniu pojawia się bardzo szybko. I stawia przed nami wiele trudnych pytań, na które nie zawsze potrafimy udzielić odpowiedzi.

Rozpocznę od tego, że „Wróbel w getcie” to kontynuacja książki „Motyl i skrzypce” , którą miałam okazję czytać w marcu ubiegłego roku. Autorka fabułę książki prowadzi dwutorowo opisując dalsze losy bohaterów - Sery James i Wiliama Hanovera i przeplatając je z losami Kai Makovsky.

Sera i William podczas ślubu, zaraz po złożeniu przysięgi małżeńskiej zostają rozdzieleni. Williama oskarża się o przestępstwo finansowe, za które grozi kara dziesięciu lat pozbawienia wolności. Sera podejmuje się wszelkich prób ratowania męża, a przy okazji staje przed możliwością rozwikłania rodzinnej tajemnicy.

Kaja Makovsky w momencie dotarcia niemieckich żołnierzy do Pragi, zostawia rodziców i rozpoczyna swoją tułaczkę po świecie. Znajduje pracę w Wielkiej Brytanii lecz gdy i tam docierają wojska niemieckie postanawia wrócić po rodziców i wspólnie z nimi uciec do Palestyny. Jej ukrywane żydowskie korzenie niestety stają się początkiem dotkliwej i bolesnej codzienności.

Losy wszystkich w niezwykły sposób połączy ocalona z Holokausty dziewczynka.

Kristy Cambron w tej fikcyjnej opowieści inspirowanej prawdziwymi wydarzeniami przybliża nam to, co miało miejsce w getcie Terezinie. Przytacza sytuację kiedy to w 1943 roku belgijscy partyzanci otworzyli wagony towarowe pociągu zmierzającego do Auschwitz i pomogli więźniom w ucieczce. Bohaterowie książki są postaciami fikcyjnymi jednak opisy getta niestety już nie. Pełne okrucieństwa miejsce, wypełnione strachem o siebie i o bliskich stało się też miejscem nadziei. Nadziei na to, że Bóg szuka człowieka nawet tam gdzie szerzy się zło. A tytułowe wróbelki to dzieci, które znalazły się w Terezinie. „Z ponad piętnastu tysięcy dzieci, które przekroczyły bramy Terezina, Holokaust przeżyło mniej niż sto. Podobnie jak wielu z was, modlę się, byśmy nigdy o tym nie zapomnieli. Dla wszystkich tych Bożych wróbelków znalazło się miejsce w niebie”.”

Niesamowita historia, którą polecam szczególnie tym, którzy lubią książki z historią w tle.

Premiera książki – 21 stycznia 2021

Nowy Rok dobrze rozpocząć od dobrej książki, a już szczególnie teraz kiedy w różnych narodach, grupach społecznych narastają niepokoje, wzajemna niechęć a niejednokrotnie nienawiść. Dzięki uprzejmości Wydawnictwa Znak pierwszą książką w tym roku był „Wróbel w getcie” i nie mogłam trafić lepiej. Wydawać by się mogło, że książka o czasach drugiej wojny światowej, nie może nastrajać optymistycznie, tymczasem okazuje się, że Kristy Cambron stworzyła historię, która pokazała, że kiedy umiera nadzieja, jedno słowo, gest, uśmiech, może przywrócić wiarę w człowieka i wiarę w dobro, jakie w każdym jest ukryte.

„Wróbel w getcie” to w prawdzie druga część serii „Ukryte arcydzieło”, ale absolutnie można się odnaleźć w historii współczesnych bohaterów, nie przeczytawszy pierwszej części. Historia dzieje się w dwóch płaszczyznach czasowych. Mamy kontynuację relacji Sery i Williama z pierwszej części w czasach współczesnych, ale poznajemy też historię Kaji Makovsky osadzoną w czasach okupacji nazistowskiej. I okazuje się, że bohaterka z czasów wojny i jej historia wpłynie na losy współczesnych bohaterów.

Kaja, pół żydówka, która pierwsze lata wojny spędza w Londynie, poznaje tam Liama, agenta, dziennikarza wojennego i od niego dowiaduje się co dzieje się z żydami w jej rodzinnych Czechach, dowiaduje się o obozach śmierci w Auschwitz i postanawia przedostać się do Pragi z zamiarem ratowania rodziców. Plan wywiezienia rodziców nie powiódł się i trafiają oni razem z Kają do obozu w Terezinie.

To właśnie tutaj, wśród śmierci, chorób, głodu i beznadziei, pojawia się iskra, która pozwoli na nowo uwierzyć w dobro, uwierzyć w to, że wśród ogromu zła, które rozlało się po całym świecie, można znaleźć ludzi, w których ciągle zwycięża dobro, współczucie, empatia.

Ta książka wzrusza do łez, ale daje też nadzieję i przywraca wiarę w człowieka. To również historia o tym, że prawdziwa miłość determinuje nasze działanie i każe nam walczyć o tych, których kochamy, nawet narażając własne życie.

„Wróbel w getcie” to piękna historia o wierze, nadziei i miłości. Zdecydowanie polecam!

Lubię czytać powieści historyczne. Zawsze te książki sprawiają, że mogę dobrze spędzić czas. Mam wtedy zawsze okazję przeczytać świetną fabułę, która jest umiejscowiona w konkretnych realiach historycznych. Ostatnio sięgnęłam po książkę "Wróbel w getcie", którą napisała Kristy Cambron. Muszę przyznać, że dawno już tak bardzo się nie wzruszyłam podczas czytania. Autorka w cudowny sposób opowiedziała niełatwą historię, która została osadzona w czasach II wojny światowej. Ma ona niesamowity dar fabularyzowania faktów historycznych. Robi to bardzo realistycznie. Jeśli macie ochotę przeczytać kompletną powieść historyczną, to koniecznie sięgnijcie po tę książkę.

Akcja powieści toczy się dwutorowo, poznajemy dzieje dwóch kobiet. Sary, która żyje w obecnych czasach i Kai, której życie zaczynamy poznawać w roku 1939. Sera i William to bohaterowie „Motyl i skrzypce”, ale bez obaw możemy książkę wziąć do ręki, nie czytając ich wcześniejszych losów. To zupełnie inna, odrębna historia, a gdy nawiązuje do poprzedniej części, to wszystko jest zwięźle i dokładnie wytłumaczone.

Nie znajdziemy szczegółowych walk wojennych czy dokładnych zdarzeń historycznych, ale fabuła skupia się na ludziach, którzy musieli sobie radzić w tych trudnych czasach. Czyta się płynnie, a ja z zaciekawieniem czekałam na kolejne wątki z życia Kai. Odwaga dziewczyny imponuje, jej niezłomność, hart ducha może być inspiracją. Jej postać jest przykładem, jak jedna osoba może wpłynąć na losy innych i że jednostka może tak wiele.

Autorka wykorzystała prawdziwe wydarzenia, które wplotła we wzruszającą fabułę, tak by pamięć o nich nigdy nie zanikła. Widoczny jest ogromny kontrast między życiem Kai w Wielkiej Brytanii, a jej pobytem w getcie, do którego została zabrana wraz z rodzicami. To, jak bardzo różniły się te dwa światy, aż trudno sobie wyobrazić.

Historia nie tylko z miłością w tle, ale i ciekawymi postaciami drugoplanowymi. Nie wszyscy Niemcy zgadzali się z rozkazami, które musieli wykonywać i mimo tego, co im groziło, próbowali pomóc cierpiącym żydom w getcie. Ten drugoplanowy, ale jakże wyjątkowy bohater ze swastyką na ramieniu, budzi nadzieję i wiarę w człowieczeństwo. To dla mnie najważniejszy cichy bohater tej opowieści, bo jego zachowanie wymagało wiele odwagi.

„Wróbel w getcie” to historia dziewczyny, która pragnęła wieść normalne życie, zakochać się, pracować i żyć spokojnie. To, że była z pochodzenia w połowie żydówką przekreśliło jej plany i marzenia. Chęć pomocy rodzinie, okazała się większa niż strach, a uczucie miłości trzymało ją przy nadziei i dodawało odwagi.

Warto sięgnąć po książkę, by pamięć o tych strasznych wydarzeniach pozostała na zawsze, bo tylko w ten sposób można mieć nadzieje, że już nigdy nic takiego się nie zdarzy. Pięknie autorka połączyła losy Sery i Kai. Sporo emocji towarzyszy nam przy lekturze, cierpienie, ból, niesprawiedliwość i złość na cały świat, że na to pozwalał.

RECENZJA PRZEDPREMIEROWA

„Wrobel w getcie” to książka, którą zamykam ten trudny pod wieloma względami 2020 rok.

Kristy Cambron prowadzi fabułę dwutorowo opisując fikcyjne losy Kai Makovsky służące opowiedzeniu tego, co działo się w Terezinie, który był gettem i przejściowym obozem koncentracyjny kilkadziesiąt kilometrów od Pragi oraz dalsze losy bohaterów książki „Motyl i skrzypce” Sery James i Wiliama Hanovera.

Kaja Makovski w marcu 1939 roku wraz z siostrą i szwagrem ucieka z rodzinnej Pragi, do której wkroczyli naziści, zostawiając w mieście swoich rodziców. Pracując dla „The Daily Telegraph” dowiaduje się, jak niemiecki terror obchodzi się z prażanami, opuszcza Wielką Brytanię, by odnaleźć rodziców i uratować ich przed deportacją do obozu. Niestety kobieta wraz z nimi trafia do Terezina. Tam zostaje opiekunką dziewczynki, która bardzo wpłynie na jej los.

Sera James i William Hanover biorą ślub, który zamiast być najpiękniejszym momentem w ich życiu zamienia się w koszmar. William zostaje aresztowany za przestępstwo, którego nie popełnił i grozi mu dziesięć lat więzienia. Sera postanawia odkryć rodzinne tajemnice, co pozwoli oczyści go ze stawianych mu zarzutów.

I tak losy kobiet, które dzielą dekady życia zostaną niespodziewanie połączone historią tajemniczej dziewczynki ocalonej z Holokaustu.

„Wróbel w getcie” to bardzo poruszająca i wciągająca historia. O ile bohaterowie powieści są postaciami fikcyjnymi, o tyle opis tego, co działo się w getcie w Terezinie jest oparte na faktach. Wróbel symbolizuje niepozorność, niewielką wartość w oczach ludzi, ale jest też symbolem troski Bożej o człowieka.

Tytułowe wróbelki to dzieci, które trafiały do Terezina. Szacuje się, że trafiło tam ok. 15 tysięcy dzieci. Starano się im zapewnić warunki lepsze niż pozostałym więźniom, mimo przepełnienia, szalejących chorób, głodu i braku odpowiedniej opieki medycznej. Były lepiej karmione. Tworzono dla nich ochronki, coś w rodzaju szkoły i świetlicy. Dzieci uczyły się piosenek, wierszy, czytały książki, wykonywały prace ręczne. W 1943 roku Niemcy rozpoczęli akcje „upiększania miasta” ze względu na zapowiedzianą w terezińskim getcie inspekcję Czerwonego Krzyża. Nie uchroniło ich to jednak przed brutalną obozową rzeczywistością, ani śmiercią. Maluchy wraz z opiekunami przewieziono do Auschwitz. Holocaust przeżyło mniej niż sto osób. Chociaż to nie jedyny odnośnik do historii, właśnie reprodukcje wycinanych kolaży, obrazków malowanych farbami, rysunków i wierszyków były inspiracją dla obozowych przeżyć Kai. Wróbelki Kai, którymi zajmowała się w getcie i ona sama są odzwierciedleniem tych symboli.

Autorka dużo mniej niż w powieści „Motyl i skrzypce” odnosi się do wiary w Boga, co przyznam szczerze bardzo mnie irytowało. Tutaj odniesienie do wiary ma charakter symboliczny, dodający siły do działania i nadziei. Nadziei na przyszłość bez podziałów, pełną tolerancji, szacunku, zrozumienia oraz wzajemnej troski, co tyczy przeżyć obu bohaterek. Dużo bardziej podoba mi się połączenie wątku historycznego z teraźniejszym. Więcej tu tajemnic i zaskakujących zwrotów akcji, które sprawiają, że od książki trudno się oderwać. Historia Kai sprawia, że nie sposób się nie wzruszyć. Pokazuje również, że życie nie jest czarno – białe, a los bywa naprawdę przewrotny. Książka niesie ze sobą przesłanie, o którym każdy z nas powinien pamiętać. Jakie? Tego dowiecie się z lektury, którą szczerze polecam nawet tym, którzy nie czytali pierwszego tomu. Cieszę się, że mogłam przeczytać obie części, za co dziękuję Wydawnictwo Znak. Premiera powieści „Wróbel w getcie” już 27 stycznia 2021 roku.

Po cichu liczę na to, że polskim nakładem ukaże się najnowsza powieść Cambron "The Paris Dressmaker", także osadzona w czasach wojny.