Poznaj wzruszającą historię 8-letniego Michała opisującego początek II wojny światowej, widziany oczami dziecka.
Młody chłopiec dostał na wakacje zwyczajne zadanie domowe, które miał przedstawić w nowym roku szkolnym. Musiał zapisywać jedno zdanie dziennie w swoim dzienniku. Początkowe opisy były spokojne i wesołe, opowiadające o spacerach z rodzicami, zabawie z kolegami czy obserwacji przyrody. Wszystko zmieniło się 1 września 1939 roku. Z prostego ćwiczenia kaligraficznego dziennik przerodził się w przejmujący dokument opisujący wybuch wojny z perspektywy 8-letniego chłopca, który niestrudzenie zapisywał jedno zdanie dziennie, w nadziei, że będzie mógł jeszcze powrócić do szkoły i zwyczajnego życia z przyjaciółmi i nieistotnymi już problemami. Po upływie 80 lat dziennik został uzupełniony o ilustracje, a książka stała się jedyną w swoim rodzaju.
Chłopiec mieszkał na warszawskim Mokotowie. Wakacje spędzał w pensjonacie w Aninie, pod opieką wychowawczyni. Następną ich część – w willi dziadków na Żoliborzu. Kiedy wybuchła wojna, razem z bratem zostali wywiezieni do willi pradziadka w Milanówku, gdzie zostali pod opieką babci. Michał Skibiński w każdym z tych miejsc pisał jedno zdanie dziennie.
"Widziałem pięknego dzięcioła" jest przejmującą historią, która w wyniku wybuchu wojny mrocznieje z każdym kolejnym zdaniem opisującym jeden dzień z życia 8-letniego Michała. Wszystkie zapisy znajdują się w książce, w postaci reprodukcji oryginału, i są uzupełnione o kolorowe ilustracje stworzone przez Alę Bankroft. Doskonale ukazują perspektywę dziecka będącego świadkiem koszmaru ogarniającego świat.
Książka "Widziałem pięknego dzięcioła" została wyróżniona przez BolognaRagazzi Award 2020 w kategorii OPERA PRIMA. Jest to najbardziej prestiżowa międzynarodowa nagroda dla książki dziecięcej oraz młodzieżowej. Jej wagę można porównać do filmowych Oscarów. Przyznawana jest przez Bolognia Childern's Book Fair za najciekawszą pod względem graficznym i edytorskim książkę dla dzieci i młodzieży.
Z noty redakcyjnej
Autor zeszytu, na podstawie którego powstała ta książka, żyje do dziś.
W 1939 roku mieszkał z rodzicami i młodszym bratem na warszawskim Mokotowie. Z bratem spędzał też tamtego roku wakacje. Najpierw w pensjonacie w Aninie, pod opieką wychowawczyni, którą po pewnym czasie zastąpiła babcia. Później – po kilkudniowym pobycie w domu rodzinnym – u dziadków, którzy mieli willę z ogrodem na Żoliborzu. Po wybuchu wojny dziadek zawiózł obu chłopców do willi ich pradziadka w Milanówku, gdzie zostali pod opieką babci. W każdym z tych miejsc ośmioletni Michał codziennie zapisywał w zeszycie jedno zdanie.
Wszystkie te zapisy zamieszczone są w książce w postaci reprodukcji oryginalnego zeszytu.
O autorach
Michał Skibiński (ur. 1930) – wtedy: absolwent pierwszej klasy warszawskiej szkoły podstawowej. Dziś: spokojny starszy pan.
Ala Bankroft (ur. 1997) — właściwie Helena Stiasny; malarka, fotografka, twórczyni filmów animowanych. Studentka Wydziału Grafiki warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura
Czy książka "Widziałem pięknego dzięcioła" to autentyczny dokument historyczny?
Książka "Widziałem pięknego dzięcioła" stanowi autentyczny dokument historyczny będący wierną reprodukcją dziennika ośmioletniego chłopca. Każda strona prezentuje skany oryginalnego zeszytu do kaligrafii, w którym autor notował swoje wakacyjne przeżycia z 1939 roku. Czytelnik obserwuje bezpośrednie przejście od radosnych, letnich zabaw do dramatycznych wydarzeń związanych z nagłym wybuchem II wojny światowej. To unikalne świadectwo epoki pozwala spojrzeć na historię bez filtrów literackich i późniejszych interpretacji osób dorosłych.
W jaki sposób w publikacji połączono oryginalne pismo dziecka z ilustracjami?
W tej publikacji autentyczne pismo dziecka zostało zestawione z wielkoformatowymi, malarskimi ilustracjami autorstwa Ali Bankroft. Obrazy pełnią funkcję emocjonalnego komentarza do krótkich zdań, budując sugestywny klimat upalnego lata oraz nadchodzącego zagrożenia. Malarstwo artystki operuje intensywnym światłem i barwą, co tworzy silny kontrast z surową, oszczędną formą odręcznych notatek ośmioletniego Michała. Dzięki takiemu połączeniu książka zyskała uznanie na arenie międzynarodowej, zdobywając prestiżowe wyróżnienie BolognaRagazzi Award.
Ile treści tekstowej znajduje się na stronach tego wyjątkowego dziennika?
Na każdej rozkładówce znajduje się dokładnie jedno, krótkie zdanie pochodzące z oryginalnego zeszytu Michała Skibińskiego. Oszczędność słów wynika bezpośrednio z charakteru wakacyjnego zadania polegającego na codziennym notowaniu tylko jednego wydarzenia z dnia. Ta minimalistyczna forma sprawia, że lektura staje się intensywnym przeżyciem wymagającym od odbiorcy skupienia na znaczeniu każdego zapisanego wyrazu. Skoncentrowanie się na pojedynczych komunikatach pozwala w pełni wybrzmieć emocjom towarzyszącym nagłej zmianie rzeczywistości w 1939 roku.
Dla jakiego typu czytelnika ta pozycja nie będzie odpowiednim wyborem?
Ta książka nie jest odpowiednim wyborem dla czytelników poszukujących rozbudowanej fabuły, dialogów czy klasycznej beletrystyki przygodowej. Ze względu na specyficzną, oszczędną formę i ciężar tematyczny, pozycja ta nie sprawdzi się jako lekka rozrywka dla dzieci oczekujących dynamicznej akcji. Publikacja wymaga od odbiorcy pewnej dojrzałości emocjonalnej oraz gotowości do interpretacji symbolicznych, malarskich ilustracji. Nie poleca się jej do samodzielnego czytania przez najmłodsze dzieci bez towarzyszenia dorosłego, który wyjaśni tragiczny kontekst historyczny.
Jakie walory edukacyjne niesie ze sobą lektura zapisków Michała Skibińskiego?
Zapiski Michała Skibińskiego niosą ogromną wartość edukacyjną, pozwalając na wprowadzenie dzieci w tematykę wojenną poprzez perspektywę ich rówieśnika. Autor opisuje świat w sposób zrozumiały dla współczesnych uczniów, co ułatwia budowanie empatii i zrozumienie nagłych zmian historycznych. Książka pokazuje w sposób dobitny, jak codzienna rutyna i poczucie bezpieczeństwa zostają przerwane przez wydarzenia z września 1939 roku. Stanowi ona doskonały punkt wyjścia do ważnych rodzinnych rozmów o losach przodków oraz o znaczeniu dokumentowania własnych wspomnień.
