Templariusze. Fenomen, który przetrwał

"Templariusze. Fenomen, który przetrwał" to książka (jak sam tytuł wskazuje) o templariuszach :) Roman Bolczyk w sposób iście naukowy zgłębia temat templariuszy, ich zakonu, zwyczajów oraz... tajemnic. Opowiada o powstaniu zakonu, jego historii, procesie oraz skarbie. Dodatkowo dowiadujemy się co stało się z rycerzami po rozwiązaniu templariuszy. Pan Roman prowadzi czytelnika krok po kroku (a może raczej kartka po kartce) po dziejach ich historii. Podaje podstawowe fakty, o których uczymy się w szkole, ale również wyjaśnia i rozwiewa wszelkie wątpliwości/mity, o których nie mówi się otwarcie.

Bardzo dobra książka. Autor ma ciekawy styl, dzięki czemu książka zamiast nudzić - ciekawi. Do plusów (ale również i minusów) książki można zaliczyć jej naukowy charakter. Od razu można zauważyć, że autor w sposób dogłębny podszedł do swojego dzieła. "Templariusze. Fenomen, który przetrwał" to nie zwykła opowieść o rycerzach i ich tajemnicach, ale to opisane fakty, które mają swoje źródła w literaturze naukowej. Już od pierwszych stron czytelnik wie, że w opowieść zaprasza go pasjonat. Oprócz przypisów i odnośników do literatury naukowej, autor dostarcza czytelnikowi również zdjęcia schematów, map, obrazów czy ikon, o których pisze.

Nie mogę ukrywać, że na ocenę zdecydowanie wpływ miało też przepiękne wydanie książki. Templariusze zostali wydani w sztywnej okładce, z pięknymi ilustracjami w środku. Dodatkowo w tekście znajdziemy zdobione litery, a tytuły są napisane starodawnym, ozdobnym pismem. Książka złożona jest z grubszego papieru, dzięki temu nie ma problemu ze sklejonymi kartkami. Chciałoby się, aby wszystkie książki były wydawane w tak wspaniały sposób.

Książka Romana Bolczyka okazała się nad wyraz ciekawym dziełem. Myślałam, że będę się z nią nudzić oraz, że jej tematyka sprawi, że częściej będę odkładała książkę niż po nią sięgała. Bardzo się myliłam! Autor pisze w tak ciekawy sposób, a jego styl jest tak przyjemny w odbiorze, że nie mogłam oderwać się od lektury. Wpływ na to niewątpliwie miał fakt, że Pan Roman jest pasjonatem templariuszy. I czytelnik to od razu wyczuwa. Dbałość o dokładność i szczegółowość informacji jest widoczna na pierwszy rzut oka.

Wstęp

Kto z nas nie słyszał o Zakonie Ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona, zwanych templariuszami? Osobiście uwielbiam czytać o średniowieczu, Inkwizycji i Kościele. Do tej pory przeczytałam: „Królowie przeklęci” Maurice’a Druona, „Wahadło Foucaulta” Umberto Eco, Trylogię o templariuszach Jacka Whyte’a, a także liczne opracowania na temat krucjat i Kościoła w wiekach średnich. Niecierpliwie czekałam na egzemplarz recenzencki książki „Templariusze. Fenomen, który przetrwał” autorstwa Romana Bolczyka. To opracowanie historyczne na temat zakonu pochłonęłam w jeden wieczór. Uzupełniłam swoją wiedzę na temat templariuszy. Z pewnością sięgnę po pierwszą książkę tego autora „Templariusze fenomenem z mroków średniowiecza” oraz po kolejną.

Autor w swojej książce obala mity, jakie przylgnęły do templariuszy, a które często możemy odnaleźć w ekranizacjach i różnego rodzaju powieściach. Przedstawił nam proces, który spowodował upadek zakonu, a także wspomniał o ich spuściźnie, która przetrwała do dziś. To bardzo ciekawa książka zarówno dla tych, którzy pragną uzupełnić swoją wiedzę, jak i tych, którzy dopiero chcą poznać historię i dzieje Zakonu Ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona.

Templariusze

Za datę powstania zakonu templariuszy uznaje się rok 1118. Wtedy to „dziewięciu architektów” – braci założycieli z Hugonem de Payns na czele stworzyło zakon, który w Ziemi Świętej na Wzgórzu Moira miał strzec bezpieczeństwa przybywających do Jerozolimy pielgrzymów.

„Bracia, przywdziewając biały płaszcz zakonu, zostawali żołnierzami chrześcijaństwa, Zatracali narodowość, przynależność do jakiegokolwiek królestwa, stawali się legią cudzoziemską.”

Templariusze brali czynny udział w krucjatach mających na celu obronę wiary chrześcijańskiej. W wielu krajach powstawały ich liczne komandorie. Byli nie tylko doskonałymi rycerzami. Rozwinęli także bankowość oraz byli armatorami, którzy zaopatrywali Ziemię Świętą towarami z Europy, oraz odpowiadali za przewóz pielgrzymów do Jerozolimy.

Największe zyski zdobywali dzięki relikwiom:

„Kluczem do osiągania krociowych zysków okazały się relikwie. Opętańczy kult frymarczenia truchłem świętych otwierał przepastne wrota wpływów, na czym templariusze znali się wyśmienicie.”

Po upadku Akki w 1291 roku skończyło się ich główne zadanie – obrona Ziemi Świętej. Może gdyby templariusze połączyli siły z joannitami, udało by im się wspólnie dłużej odpierać muzułmańskie ataki. Po zakończeniu krucjat templariusze skupili się na gromadzeniu bogactw. Poniekąd właśnie to doprowadziło ich do zguby…

„Dynamiczne, barwne, pełne napięcia wydarzenia z ich dziejów oraz ich tragiczny koniec stały się powodem przywołania ich w pamięci potomnych – swoistego życia po życiu. Ich losy i obyczaje, domniemane czy prawdziwe, posłużyły do snucia różnych hipotez i powoływania stowarzyszeń wyznających idee niewiele nieraz mające wspólnego z tymi, które były motywem działania templariuszy. Bo niewyjaśnione sekrety tworzą mity.”

Proces

Król Francji Filip IV zwany Pięknym był dłużnikiem templariuszy. Zakon udzielił mu licznych pożyczek. Filip IV wygnał ze swojego kraju bankierów żydowskich, a później lombardzkich. Zaczął snuć intrygi, by pozbyć się swojego największego wierzyciela – templariuszy. W 1307 roku doszło do masowego aresztowania zakonników. Wśród nich znalazł się Wielki Mistrz Jakub de Molay. Przy pomocy Inkwizycji zaczęły płonąć stosy. Wszystko to działo się za zgodą ówczesnego papieża – Klemensa V. To w czasie tortur i przesłuchań rodziły się mity o niecnych poczynaniach templariuszy. Rycerze broniący Ziemi Świętej teraz masowo ginęli w lochach i na stosach.

„Templariusze ginęli za sprawą arcychrześcijańskiego króla Francji Filipa IV i kolaborującego z nim papieża Klemensa V, którzy zgotowali im piekło na ziemi z użyciem narzędzi tortur i spalenia żywcem w płomieniach stosów.”

Filip IV chciał za wszelką cenę pozbyć się rosnącego w siłę zakonu i przejąć ich dobra, w tym legendarny wielki skarb. Papież Klemens V w 1312 roku na soborze w Vienne formalnie zakończył istnienie zakonu templariuszy. Jednak do ostatniej egzekucji doszło dopiero 18 marca 1314 roku. Wtedy to na małej wysepce na Sekwanie, zwanej Wyspą Żydów, na stosie zginął ostatni Wielki Mistrz templariuszy – Jakub de Molay. Nim dokonał żywota, zdążył rzucić klątwę na swoich oprawców:

„Klemensie i ty, Filipie, wiarołomcy danego słowa, wzywam was obydwu na sąd Boży […] ciebie, Klemensie za czterdzieści dni, ciebie, Filipie, w ciągu roku […]”

Jak wiemy z kart historii, słowa te okazały się prorocze:

„Klątwa de Molaya dosięgła papieża Klemensa V, głowę Kościoła, a w szczególności Filipa IV i jego królewski ród Kapetyngów za niecną zdradę, której się dopuścili wobec templariuszy. Klątwa była dalekosiężna. Ludwik XVI, dwudziesty drugi następca Filipa IV, wyszedł na ścięcie gilotyną z tej samej wieży templariuszy w Paryżu, w której aresztowano dwudziestego drugiego przywódcę zakonu – Jakuba de Molaya.”

Ci, którzy przetrwali

W czasie aresztowań we Francji części templariuszy udało się uciec wraz ze skarbem. Filip IV nie zagarnął wszystkich bogactw zakonu. Miejsce ukrycia skarbu pozostaje tajemnicą i są różne teorie na temat tego, gdzie został wywieziony. Zbiegli templariusze znaleźli schronienie na dworze króla Portugalii i dzięki swoim umiejętnościom i doświadczeniu w żegludze znacznie przyczynili się do stworzenia potęgi morskiej tego państwa. Ich symbol zdobił żagle statków należących do odkrywców Nowego Świata.

„W Portugalii templariuszom dopisało szczęście. Pod patronatem króla Dionizego I zdołali przedzierzgnąć się w legalne zgromadzenie Zakonu Rycerzy Chrystusa. Uniknęli w ten sposób losu braci we Francji i wszędzie tam, gdzie padał złowrogi cień króla Filipa IV, papieża Klemensa V, Inkwizycji i oprawców.”

Autor w swojej książce wspomina o Wielkim Mistrzu Zakonu Rycerzy Chrystusa – Henryku Żeglarzu. Przybliża Czytelnikowi ówczesne odkrycia. Jest to bardzo ciekawa część historii, w której swój udział mieli templariusze. Na koniec przytacza nam stowarzyszenia, które powstały po zniszczeniu zakonu. Niektóre przetrwały do dziś i nadal funkcjonują.

Templariusze i ich dzieje, mity związane z funkcjonowaniem zakonu, do dziś stanowią pożywkę nie tylko dla badaczy, ale także dla pisarzy i scenarzystów. Całej prawdy o funkcjonowaniu i zasadach templariuszy pewnie nigdy nie poznamy, ale Autor swoją książkę napisał wykorzystując rzetelne badania i dotychczasowe odkrycia związane z zakonem. Obalił wiele mitów, które powstały w czasie procesu prowadzonego przez Inkwizycję. Jednak nadal pozostaje wiele do odkrycia. Czy swój skarb ukryli na Wyspie Dębów? Czy możliwe jest, że byli w Ameryce przed Kolumbem? Czy korzystali z usług asasynów? Przeczytajcie, a być może poznacie choć część odpowiedzi!

Podsumowanie

Książka „Templariusze. Fenomen, który przetrwał” autorstwa Romana Bolczyka bardzo przypadła mnie do serca. To historyczne opracowanie jest napisane bardzo przystępnym językiem, Dzięki temu czyta się je lekko i przyjemnie. Uzupełniłam swoją wiedzę na temat templariuszy. Znów przypomniałam sobie o tamtych czasach, o których często czytałam z wypiekami na twarzy. Autor doskonale uzasadniał obalane przez siebie mity narosłe wokół tego tajemniczego zakonu. Bardzo podobał mnie się zawarty w książce wątek o Starcu z Gór i jego asasynach, a także związkach tych skrytobójców z templariuszami. Wielkim plusem książki jest jej wspaniałe wydanie – twarda oprawa oraz bardzo dużo zdjęć, które pozwalają Czytelnikowi choć na chwilę wyobrazić sobie życie w tamtych odległych czasach.

Książkę polecam wszystkim, których interesuje tematyka zakonu i Inkwizycji, a także działalność różnego rodzaju bractw i stowarzyszeń. Dowiecie się też z niej o odkryciach geograficznych i o tym, jaki wpływ na nie mieli właśnie templariusze. To doskonała lektura uzupełniająca dla tych, których ten okres historyczny interesuje. Polecam ją także tym, którzy dopiero zamierzają poznać pewne sekrety średniowiecza i historię Zakonu Ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona.

O książce- Nieuczciwy proces inkwizycyjny templariuszy i likwidacja zakonu miały ich zepchnąć w otchłań czasu i skazać na wieczne zapomnienie. Bohatersko ginęli na torturach lub konając w lochach. Kiedy już wydawało się, że świeca ich dziejów dopaliła się wraz z łuną stosów, okazało się, że niektórym z nich udało się wcześniej zbiec ze skarbem, odpływając z La Rochelle do Portugalii i Szkocji. Znajdujemy tam ślady ich obecności, między innymi w Tomari w Rosslyn.

Waleczny duch i tajemnicze umiejętności zawiodły templariuszy na oceaniczne szlaki. Wyruszyli w nieznane. Na żaglach odkrywców Nowego Świata widniał ich krzyż.

Czy dotarli do Wyspy Dębów?

Ich spektakularne losy sprawiły, że przetrwali w naszej pamięci. O tym właśnie jest ta opowieść.

(opis z okładki).

Zakon ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona zwanych w skrócie Templariuszami, założony około 1118 roku miał za zadanie strzec relikwii Świętego Krzyża.

Według wielu osób templariusze przetrwali swój upadek i działają do czasów dzisiejszych.

Pan Roman Bolczyk poprzez swoją publikację przybliża nam schemat działania zakonu na rzecz budowy swej potęgi, poznajemy alchemiczne praktyki, którymi się parali, a także stajemy przed pytaniem, czy Święty Graal istnieje i nadal jest pod opieką Zakonu.

"Templariusze. Fenomen, który przetrwał." to fascynująca lekcja historii, opowiedziana przez prawdziwego pasjonata. Ilość przytoczonych detali, dokładne daty i szczegółowe opisy wydarzeń sprawia, że chce się szukać wiadomości i poznać ten tajemniczy zakon jeszcze bardziej i dokładniej. Pomimo że jest to książka historyczna, czyta się ją naprawdę dobrze, nie jest się przytłoczonym nadmiarem informacji, choć jest ich wiele.

Olbrzymim plusem dla książki są również przepiękne grafiki, zdjęcia, i plany budowli, które pokazują nam, jak wyglądało codzienne życie średniowiecznych zakonników.

Czy polecam?

Polecam serdecznie. Jest to pozycja dla wszystkich, zarówno dla pasjonatów historii, jak i dla osób które chcą dopiero poznać ten tajemniczy, i potężny Zakon.

POLECAM...

Za możliwość przeczytania książki serdecznie dziękuję wydawnictwu KOS.