Książka "Sprawcy operacji (anty)polskiej 1937-1938. Szkice i biogramy" to podjęty na nowo temat jednej z największych zbrodni, noszącej znamiona ludobójstwa, sprzed wybuchu II wojny światowej.
To właśnie wtedy strzałem w tył głowy zamordowano 111 tysięcy Polaków, a kolejne kilkadziesiąt tysięcy skazano na pobyt w łagrach, zlokalizowanych na odległych stepach Kazachstanu czy na mroźnej Syberii. Operacja polska NKWD z lat 1937-1938 to nadal mało znany epizod z tragicznych losów ludności polskiej, która przed 1939 rokiem zamieszkiwała na terenie Związku Radzieckiego. Na skutek podjętych wówczas przez przywódców ZSRR zbrodniczych decyzji, zamordowanych zostało ponad 100 tysięcy Polaków. Kilka razy więcej niż kilka lat później w Katyniu!
Nowe spojrzenie na tę historię rzuca praca autorstwa Macieja Maciejowskiego. Autor skupił się jednak przede wszystkim na stworzeniu portretu sprawców operacji, czyli osób odpowiedzialnych za te działania, podejmujących wówczas kluczowe decyzje, oraz tych odpowiedzialnych za jej rzeczywiste przeprowadzenie.
Śledząc ich życiorysy od najmłodszych lat i przez następne lata (czasy carskiej Rosji, w tym także rewolucja 1905 roku, I wojna światowa, rewolucja październikowa, udział w rosyjskiej wojnie domowej, kariera zawodowa lub polityczna w latach 20. i 30. XX wieku), Nowakowski stara się nakreślić ich mentalność, osobowość oraz wyznawany światopogląd, który jak wszystko wskazuje, oparty był na całkowitej wierze w komunistyczną ideologię oraz nieomylność przywódcy - Józefa Stalina.
Dodatkowym atutem książki są rzetelnie i skrupulatnie opracowane biogramy (anty)bohaterów tej historii.
O książce
Autor, śledząc losy oprawców (uczestnictwo w pierwszej wojnie światowej, rewolucji, wojnie domowej, wieloletnia służba w organach Czeka-OGPU-NKWD), rysuje portret ludzi (ale i szerszej wspólnoty) o określonej mentalności, osobowości i światopoglądzie zakotwiczonym w absolutnej wierze w komunizm i nieomylność dyktatora. W efekcie mamy do czynienia z książką objętościowo niedużą, ale interesującą, napisaną z dużym polotem, znawstwem tematu. Narracja jest przystępna w odbiorze, co – jak należy sądzić – ułatwi lekturę czytelnikowi przygodnie zainteresowanemu historią. Doskonałym uzupełnieniem całości są skrupulatnie opracowane biogramy.
Prof. dr hab. Tomasz Sikorski (Uniwersytet Szczeciński, Instytut Historii)
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii historia polski
