Wybrane prace z liczącej ponad dwieście tysięcy obiektów kolekcji Muzeum Narodowego we Wrocławiu prezentowane są na wystawach stałych w sposób typowy dla większości polskich muzeów – chronologicznie i z podziałem na regiony geograficzne. W niniejszej publikacji postanowiliśmy odejść od tego tradycyjnego modelu i pokazać malarstwo oraz rzeźbę europejską całościowo, w różnych relacjach i zależnościach, poddaną wielokulturowym wpływom. Podobnie prezentowane jest rzemiosło artystyczne, dodatkowo bogatsze o wyroby Dalekiego Wschodu, głównie japońskie. Wyjątek stanowi sztuka współczesna, wyłącznie polska, co jest konsekwencją braku w zbiorach reprezentatywnych prac z innych państw.
Epilog dziejów niemieckich muzeów we Wrocławiu przyniosła wojna. W latach 1942–1943 rozpoczęła się ewakuacja większości zbiorów do klasztorów, zamków i pałaców głównie na terenie Dolnego Śląska. Późniejsze losy tych składnic były różne. Niektóre spłonęły podczas działań wojennych, inne zostały rozgrabione. Po wojnie Wrocław znalazł się w granicach państwa polskiego. Pracownicy Referatu Muzeów i Ochrony Zabytków zajęli się zabezpieczaniem pozostałych na miejscu dóbr kultury, w tym dzieł sztuki, odnajdywanych w ruinach muzeów i w różnych schronach na terenie miasta. Na podstawie odnalezionych fragmentów dokumentacji odtwarzano miejsca wojennej ewakuacji zbiorów. 28 marca 1947 roku powołane zostało wielodziałowe Muzeum Państwowe we Wrocławiu. Na jego siedzibę, w której mieści się do dzisiaj, przeznaczono gmach tzw. starej rejencji, chociaż był on dość poważnie uszkodzony przez działania wojenne. Trzy lata później wrocławskie muzeum uzyskało rangę centralnego muzeum Śląska, z czym wiązała się zmiana nazwy na Muzeum Śląskie we Wrocławiu.
W listopadzie 1970 roku Ministerstwo Kultury i Sztuki przemianowało je na Muzeum Narodowe we Wrocławiu. Był to efekt wieloletnich starań o podniesienie rangi instytucji i zrównanie z trzema noszącymi wtedy to miano najważniejszymi muzeami polskimi.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii malarstwo, rysunek, grafika lub z serii Skarby sztuki
Jakie dziedziny artystyczne są prezentowane w tej publikacji?
Książka prezentuje przekrój przez europejskie malarstwo, rzeźbę oraz rzemiosło artystyczne, w tym unikatowe wyroby z Dalekiego Wschodu. Czytelnik znajdzie tu wyselekcjonowane dzieła z ogromnej kolekcji liczącej ponad dwieście tysięcy obiektów. Szczególny nacisk położono na rzemiosło japońskie oraz polską sztukę współczesną, która domyka narrację historyczną. Publikacja stanowi kompendium wiedzy o najcenniejszych zasobach jednej z najważniejszych instytucji kultury w Polsce.
W jaki sposób zorganizowana jest treść w albumie "Skarby Sztuki. Muzeum Narodowe we Wrocławiu"?
Autorzy zrezygnowali z tradycyjnego podziału chronologicznego na rzecz ukazywania dzieł w szerokich relacjach tematycznych i wielokulturowych zależnościach. Taki układ pozwala na głębsze zrozumienie wpływów artystycznych przenikających Europę na przestrzeni wieków. Zamiast sztywnego podziału na regiony, malarstwo i rzeźba są prezentowane całościowo, co ułatwia porównywanie różnych szkół artystycznych. Jest to nowoczesne podejście do katalogowania zbiorów, które inspiruje do własnych poszukiwań estetycznych.
Czy książka zawiera informacje o losach kolekcji podczas II wojny światowej?
Publikacja szczegółowo opisuje dramatyczną historię ewakuacji zbiorów w latach 1942-1943 oraz powojenne procesy ich odzyskiwania. Czytelnik dowie się o zabezpieczaniu dzieł sztuki odnajdywanych w ruinach Wrocławia i dolnośląskich składnicach. Tekst przybliża również proces tworzenia Muzeum Państwowego w 1947 roku i jego drogę do uzyskania rangi Muzeum Narodowego. Te historyczne fakty nadają prezentowanym obiektom głębszy kontekst i pozwalają docenić trud włożony w ich ocalenie.
Czy w albumie znajdę przykłady współczesnej sztuki zagranicznej?
Dział poświęcony sztuce współczesnej w tym opracowaniu skupia się wyłącznie na twórczości polskich artystów. Wynika to ze specyfiki zbiorów wrocławskiego muzeum, które gromadziło reprezentatywne prace rodzimych twórców, nie posiadając analogicznych kolekcji zagranicznych. Osoby poszukujące przeglądu światowego modernizmu mogą poczuć niedosyt w tym konkretnym rozdziale. Mimo to, sekcja ta doskonale dokumentuje rozwój polskiej myśli artystycznej ostatnich dekad.
Dla jakiego odbiorcy ta publikacja nie będzie odpowiednim wyborem?
Album ten nie jest rekomendowany dla osób poszukujących wyłącznie technicznych poradników malarskich lub instruktaży tworzenia rzemiosła. Jest to opracowanie o charakterze naukowo-popularyzatorskim, skupione na analizie historycznej i prezentacji konkretnych eksponatów muzealnych. Publikacja może okazać się zbyt szczegółowa dla czytelników oczekujących jedynie krótkich opisów bez historycznego tła powstawania instytucji. To pozycja dedykowana przede wszystkim koneserom sztuki, historykom oraz osobom pragnącym zgłębić dziedzictwo Dolnego Śląska.
