Silva Rerum 2

To jest Twoja recenzja, możesz ją

"Silva Rerum II" Kristina Sabaliauskaitė

XVIII wiek nie zapowiada się dla Rzeczpospolitej Obojga Narodów optymistycznie. Nękane najazdami Szwedów ziemie litewskie wkrótce nawiedza zbierająca ogromne żniwo dżuma. Przez wojnę rozdzieleni zostają małżonkowie Anna Katarzyna i Jan Izydor Narwojszowie, natomiast podeszła wiekiem Urszula dokłada wszelkich starań, by znamienity ród Narwojszów nie wygasł...

"Silva Rerum II", jak tytuł wskazuje, jest kontynuacją powieści "Silva Rerum" autorstwa cenionej litewskiej powieściopisarki. Od razu zaznaczę, że drugą część kroniki rodzinnej rodu Narwojszów można z powodzeniem przeczytać bez znajomości tej pierwszej.

Tym razem Kristina Sabaliauskaitė snuje fascynującą, pełną inspiracji opowieść o namiętnościach, najskrytszych ludzkich pragnieniach i potrzebach, wspomnieniach, które potrafią osiągnąć niszczycielską wręcz siłę, okrucieństwie wojny i ludzi, którzy by osiągnąć swój cel, nie cofną się przed niczym, są gotowi do największych poświęceń. Na kartach powieści nie brakuje również tajemnic i pieczołowicie skrywanych brudnych sekretów, które nigdy nie miały ujrzeć światła dziennego. Tłem wszystkich tych wydarzeń, jakie spotykają członków rodu Narwojszów jest osiemnastowieczna Europa, a dokładniej rzecz ujmując Rzeczpospolita Obojga Narodów, trwająca nieprzerywanie przez ponad 200 lat, a której kres położyły postanowienia dotyczące rozbiorów Polski pomiędzy trzech zaborców z roku 1795.

Świat przedstawiony przez autorkę w "Silva Rerum II" nie jest sielanką. Nie da się tego ukryć. Ówcześni mieszkańcy Wilna i okolicznych miejscowości zmuszeni są do zmagania się z klęskami głodu, nieurodzaju, śmiercionośnych chorób i wojen, sukcesywnie nawiedzającymi kraj. Sabaliauskaitė po mistrzowsku odmalowała obraz osiemnastowiecznego miasta, w którym tak naprawdę nic nie grało tak, jak powinno, a życie w nim nie należało do przyjemnych. Tutaj śmierć i życie, grzech i świętość dzieli tylko jeden krok. Te stany niejednokrotnie równoważą swoje siły, tworząc mieszankę wybuchową, powodując nieszczęście i ból oraz cierpienie, często niewinnych.

Oprócz wspaniałego oddania realiów historycznych, wartym pochylenia się elementem jest kunszt pisarski autorki. Zachwyca, przykuwa uwagę czytelnika od początku, oddaje wszystko z najdrobniejszymi szczegółami, dzięki czemu powoduje, że "Silva Rerum II" odbieramy wszystkimi zmysłami. Styl, w jakim poprowadzona jest historia, sprawia, że jesteśmy zaintrygowani rozgrywającą się akcją, z zachłannością pokonujemy kolejne rozdziały, a gdy docieramy do końca, odczuwamy radość z lektury, satysfakcję. Język jest bogaty w opisy, jednak nie odczuwamy ich nadmiaru, ponieważ są one zastosowane tak, by stworzyć wrażenie wsłuchiwania się w czyjąś opowieść.

Jest to historia wyjątkowa, pełna zawirowań historycznych i rodzinnych, tajemnic sprzed lat, wystawności oraz niesłychanego przepychu. Co tu dużo mówić - "Silva Rerum II" stanowi kwintesencję literatury historycznej, to marka sama w sobie. Polecam.

⭐7,5/10

Za egzemplarz książki dziękuję Wydawnictwu Literackiemu

Z największą przyjemnością zapoznałam się z twórczością Pani Kristiny Sabaliauskaitė w książce pt. '' Silva Rerum II'' z tego względu, gdyż uznałam, że będzie ona warta poznania poprzez opisywaną w niej historię oraz ciekawy sposób, w jaki autorka ją opisuje.

Wcześniej miałam okazję zaznajomić się z jej książką, która mi się podobała pt. '' Silva Rerum'' tym, że urzekła mnie zawartą w niej ciekawą treścią oraz niezwykłym opisem malowniczym krajobrazem życia we dworze gospodarza, oraz jego tajemniczej rodziny Kazimierza, Uli, żony Elżbiety.

Powieść historyczna, jeśli jest opisana barwnie, ciekawie, na temat, a dzięki temu tocząca się w niej ciągła akcja i można z niej wywnioskować, jacy będą nowi bohaterowie i tych, których poznałam nieco wcześniej.

Uznałam, że książka jest na tyle interesująca, że chce poznać dalszy jej ciąg i jak potoczą się losy bohaterów, którzy skrywali nie jedną tajemnicę przed nami czytelnikami.

Autorka posiada wyjątkową, umiejętność przedstawiania w taki sposób daną sytuację, że bohater myśli wciąż o swoim postępowaniu, a co dodatkowo idzie za tym w parze, że jako odbiorca mogę pozwolić sobie na dokonanie oceny czy podjęli oni słusznych decyzji bądź też nie.

Zastanawiałam się w trakcie zapoznawania z główną treścią książki, jak bardzo w tej części '' Silva Rerum II'' zmieni się życie bohaterów, czy będą oni musieli podejmować kolejne kroki, aby wytrwać w przekonaniu o tym, że będzie można żyć kiedyś bezpieczniej i nie myśleć o tym, że należy walczyć o każdy nowy dzień.

Muszę przyznać, że opisy przez autorkę dokonywanych mordów bądź też gwałtów są czynem niewybaczalnym, ale wówczas o tym nie myślano, bo ważniejsze było krzywdzić, a na ucieczkę nie było już czasu, bo zwyciężyła na ten moment siła zła, a z nią tak łatwo się wygrać nie da.

Brakowało mi, co prawda w tej powieści historycznej tekstów dialogowych. Za to zrobiły na mnie pozytywne wrażenie opisy wyglądu kościoła Świętego Kazimierza.

Najciekawsze jest to w tym wszystkim, że można z pomocą wyobraźni przenieść się na moment do toczącego się niepewnego życia bohaterów początków wieku osiemnastego.

Powieść tę czytało mi dobrze.

Polecam przeczytać tę książkę.

Sytuacja idealna podczas czytania książki to taka, w której mogę oddać się lekturze w miejscu, w którym rozgrywa się jej akcja. I tak właśnie kilka lat temu, gdy moje nogi poniosły mnie na Litwę, uparłam się, że muszę znaleźć odpowiednią lekturę. Długo szukałam takiej, która spełniałaby moje oczekiwania, traktowała o tym pięknym kraju i nawiązywała do naszej wspólnej historii. W końcu ktoś polecił mi książkę Silva rerum Kristiny Sabaliauskaitė i to był strzał w dziesiątkę. Ta cudowna powieść o niezwykle burzliwych losach szlacheckiej rodziny zawładnęła moim czytelniczym sercem. Będąc w Wilnie, niezwykle intensywnie odczuwałam klimat stworzony przez autorkę. Gdy zobaczyłam, że Wydawnictwo Literackie wydaje drugą część tej sagi (a musicie wiedzieć, że jest to tetralogia), moja radość nie miała granic. Bo takich wciągających historii, opisanych tak pięknym językiem i w dodatku tak uniwersalnych nie ma zbyt wiele. Dla mnie Silva rerum oraz Silva rerum II są jednymi z lepszych książek, jakie kiedykolwiek przeczytałam.

Akcja drugiej części sagi dzieje się w XVIII wieku. Litwa przeżywa ogromny kryzys: najechana i splądrowana przez Szwedów zostaje dodatkowo ogarnięta klęską żywiołową. Powszechnie panujący głód nie jest jedyną bolączką. Szerząca się w kraju dżuma oddaje w ręce Najwyższego ogromną liczbę ludzi. W takich okolicznościach rotmistrz Jan Izydor Narwojsz wysyła swoją małżonkę, Annę Katarzynę, do starego dworu w Milkontach, który stanowi obraz nędzy i rozpaczy i ewidentnie potrzebuje kogoś, kto o niego zadba oraz przywróci jego niegdysiejszy splendor. Niestety spokój i porządek nie jest pisany Milkontom i niebawem mieszkańcy dworu stają przed ogromnym wyzwaniem, a Anna Katarzyna przypomina sobie, jak to jest mieć przy sobie mężczyznę. Równolegle poznajemy losy Urszuli z Narwojszów Birontowej – mądrej i niezwykle sprytnej kobiety, o której w dzisiejszych czasach powiedzielibyśmy, że jest głową rodziny. Twardo stąpająca po ziemi, konkretna, dbająca sama o siebie, gdy przybywa do swojego rodzinnego domu w Milkontach, postanawia za wszelką cenę doprowadzić go do porządku.

Silva rerum II (w połączeniu z pierwszą częścią) to kronika rodziny Narwojszów, w której Sabaliauskaitė niezwykle plastycznie kreśli obraz Rzeczpospolitej Obojga Narodów targanej wojną i klęskami. Pokazuje, jak wyglądało życie szlachty i zwykłych ludzi, bardzo realnie opisując dysonans społeczny, jaki panował między ludźmi pochodzącymi z różnych warstw społecznych. Opływające w luksusy dwory, mieszkańcom których nigdy niczego nie brakowało, zostają przeciwstawieni zwykłym ludziom, którzy żyją z dnia na dzień. Co ciekawe, autorka pozwala nam spojrzeć na cały ten świat z punktu widzenia wielu bohaterów – samotnej i odrzuconej Anny Katarzyny, nieco zagubionego rotmistrza Jana Izydora, doświadczonej przez życie Urszuli, rzuconego do innego kraju szwedzkiego wojskowego Ture Tibeliusa Magnussona oraz żydowskiego medyka, Aarona Gordona, który – lecząc wszystkich (niezależnie od pochodzenia) – dzieli się z czytelnikami swoimi obserwacjami na temat otaczających go ludzi. Doskonały styl Sabaliauskaitė i jej pomysł na fabułę nie pozwala nam ani na chwilę znudzić się tą historią. Świadczy o tym choćby fakt, że książka właściwie pozbawiona jest dialogów, a jedno zdanie potrafi ciągnąć się całą stronę i to w niczym nie przeszkadza! Klimat osiemnastowiecznego Wilna, dramatyczne losy bohaterów i ich niezwykłe osobowości czynią tę książkę niepowtarzalną i wyjątkową.

Jeśli miałabym wybrać pięć najlepszych książek tego roku, niewątpliwie Silva rerum II byłaby w tej grupie. W ogóle nie dziwią mnie słowa Olgi Tokarczuk, która określiła Kristinę Sabaliauskaitė najmocniejszym i najbardziej wyrazistym głosem powieści historycznych w Europie. Mam nadzieję, że Wydawnictwo Literackie zatroszczy się o czytelników i nie będziemy musieli czekać kolejnych kilka lat na trzecią część tej urzekającej sagi. Jeśli jednak będzie to konieczne, to obiecuję być cierpliwa. Są rzeczy, na które warto czekać choćby kilka lat.

„Silva rerum”, to saga litewskiej pisarki rozgrywająca się na terenie Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Historia, w której krwawa pożoga wojny, przeplata się ze zwyczajnym życiem we dworze, a także ukazuje nam losy zwyczajnych ludzi. W tamtych czasach jednak nikt nie był zwyczajny. Przynajmniej można odnieść takie wrażenie. Po pierwszym tomie przyszła pora na część drugą i miejmy nadzieję na kolejną.

Z okładki możemy dowiedzieć się czego możemy się spodziewać zagłębiając się w lekturę tej powieści. I tak:

Anno Domini 1707. Splądrowane przez szwedzkich żołdaków ziemie litewskie nawiedza czarna śmierć, a w ślad za nią klęska nieurodzaju oraz głód. Wojenna zawierucha na długie miesiące odcina od siebie małżonków – rotmistrz Jan Izydor Narwojsz zarządza zrujnowaną twierdzą Radziwiłłów, rozpijając i szantażując kompanów Moskali, a Anna Katarzyna chroni się w starym dworze w Milkontach. Jeszcze nie wie, jakie piekło zgotują jej tutaj własne namiętności…

Tymczasem w ogarniętym zarazą Wilnie ich ciotka, Urszula Birontowa, zmaga się z bolesnymi wspomnieniami i walczy ze śmiercią na wielu frontach, także rodzinnym – rodowi Narwojszów grozi bowiem wygaśnięcie. Czy wygra ten pojedynek? Czy Narwojszowie przetrwają wojnę i dżumę? Dlaczego to, co najbardziej istotne, nigdy nie znalazło miejsca na stronach ich rodzinnej sylwy? Kto kieruje tym światem, który wyszedł z kolein? Niepojęta wola Boża czy zwykły przypadek?

Zachęcam do lektury.

Słowem podsumowania, przede wszystkim zwróciłem w tej książce uwagę na przepiękne opisy, oraz zdania wielokrotne złożone, które przywiodły mi na myśl klasycznych już pisarzy z XIX wieku, jak chociażby Dickens, którzy także lubowali się wręcz w zdaniach, które same w sobie były małym opowiadaniem. A to wielka sztuka tak pisać. Na drugim miejscu-przy moim czytania, które swoją drogą zajęło mi dużo czasu-zwróciłem uwagę na czasy w których dzieje się akcja tej opowieści. Losy Litwinów, Polaków i innych narodów, które żyły obok siebie zazwyczaj w zgodzie. Olbrzymi teren, na którym-mówiąc patetycznie-wszystko było możliwe.

Publikacja ta to drugi tom, jednak uważam że można ją czytać zupełnie nie mając pojęcia co też wydarzyło się w tomie wcześniejszym.

Polecam wszystkim wielbicielom nie tylko książek historycznych, ale i tym którzy interesują się tamtym-nie tak odległym przecież-w czasie okresem. Z naszej historii, ale i tez historii Litwinów i nie tylko. Czekam na ciąg dalszy.

„Silva rerum II” to drugi tom wspaniałej, napisanej z rozmachem sagi o polsko-litewskiej rodzinie. To również zapierająca dech w piersiach powieść historyczna, której akcja rozgrywa się w XVIII wieku, powieść zapadająca w pamięć i dzięki treści, i pięknemu, kunsztownemu stylowi.

Mimo iż jest to druga część cyklu, można czytać ją jako odrębną całość, gdyż autorka wprowadza czytelnika w przeszłość bohaterów, przypominając najważniejsze wydarzenia z ich życia.

Główną bohaterką jest Anna Katarzyna Narwojsz, która podczas wojny ze Szwedami wyjeżdża z rodzinnego majątku, by wraz z córeczką przetrwać niebezpieczne chwile w Milkontach. Dwór okazuje się zaniedbany, służba rozpuszczona, a całością zarządza gburowaty typ, który wzbudza w Annie lęk, ale i bunt. Na szczęście kobieta odnajduje w nowym miejscu i przyjazne dusze, dzięki którym uda jej się przetrwać niejedno niebezpieczeństwo.

Życie w Milkontach wciąż przynosi niespodzianki, a największą z nich okaże się niespodziewane uczucie...

Równolegle w losami Anny poznajemy perypetie jej ciotki, mieszkającej w Wilnie Urszuli Birontowej. To kobieta zdecydowana, silna, uparta i potrafiąca stawić czoło najbardziej nieprzewidywalnym zdarzeniom. Ma ona za sobą kilka burzliwych związków, do których wraca wspomnieniami w chwilach słabości. Te jednak należą do rzadkości, podobnie jak użalanie się nad sobą i popadanie w rozpacz. Nawet panująca w mieście zaraza nie jest w stanie odwieść Urszuli od postanowień i niejednokrotnie niebezpiecznych pomysłów.

Wokół tych dwóch kobiecych sylwetek osnuta jest akcja powieści, jednak mamy tu również wiele innych ciekawych postaci, wśród których są Polacy, Litwini, Rosjanie, Żydzi i Szwedzi.

Autorka w interesujący sposób ukazuje wielokulturowość litewskich ziem oraz życie ich mieszkańców podczas wojennej zawieruchy, której ofiarami padają nie tylko żołnierze.

Pełne emocji relacje między bohaterami na pewno należą do największych atutów fabuły, która jest nieprzewidywalna, zaskakująca i trzyma w napięciu od pierwszych do ostatnich stron.

Oprócz poruszającej treści pisarka serwuje odbiorcom wielką ucztę duchową w postaci przepięknego, niezwykle kunsztownego stylu, którym można upajać się podczas całej lektury. Wielokrotnie złożone zdania, rozbudowane frazy, homeryckie opisy na pewno wymagają skupienia, ale i zapadają w pamięć. Dziś mało kto posługuje się tak barwnym, plastycznym i szlachetnym językiem.

Czekam teraz niecierpliwie na trzecią część rodzinnej kroniki i mam nadzieję, że okaże się równie interesująca jak poprzednie tomy.

BEATA IGIELSKA