Seria Trylogia Sienkiewicza

Trylogia Sienkiewicza to najsłynniejszy cykl historyczno-przygodowy w literaturze polskiej.

Wiele jest powieściowych trylogii, ale Trylogia przez wielkie "T" w literaturze polskiej jest tylko jedna. Kiedy mówimy o Trylogii i nie wspominamy nawet nazwiska autora, i tak każdy wie, że chodzi właśnie o słynny cykl powieści historycznych Henryka Sienkiewicza. To on uczynił pisarza sławnym, to on wprowadził do świadomości powszechnej szereg niezwykłych, barwnych postaci, to on pokrzepiał serca Polaków podczas zaborczej niewoli.

Na Trylogię Sienkiewicza składają się:

• "Ogniem i mieczem",
• "Potop",
• "Pan Wołodyjowski".

Powieści te ukazywały się pierwotnie w latach 1884-1888. Sienkiewicz pisał je pod wpływem coraz szerzej zakrawanych dążeń zaborców do wynaradawiania ludności polskiej. Jego literacka wizja miała na celu przypomnieć wielkość dawnej Rzeczypospolitej oraz te momenty dziejowe, kiedy patriotyzm ratował z opresji zagrożoną przez wrogie siły ojczyznę. Osadził więc akcję swoich utworów w burzliwym wieku XVII, a dokładniej w latach 1647-1673.

Trylogia ukazuje barwne przygody bohaterów (przede wszystkim żołnierzy służących w wojskach magnackich) na tle wojen nękających w owych czasach Rzeczpospolitą. Tłem historycznym stały się zatem powstanie Chmielnickiego, wspominana jedynie aluzyjnie wojna z Rosją, potop szwedzki oraz wojna polsko-turecka z wieńczącą całość drugą bitwą pod Chocimiem.

Owe trzy powieści Sienkiewicza przysporzyły mu niezliczone rzesze wielbicieli. Spotkały się też z krytyką. Zarzucano pisarzowi nieścisłości w warstwie historycznej, nacjonalizm, tworzenie mało wiarygodne psychologicznie postaci bohaterów... A jednak to po dziś dzień najpopularniejszy cykl powieściowy polskiej literatury. Najtrafniej oddał to chyba w swoim dzienniku Witold Gombrowicz: "Czytam Sienkiewicza. Dręcząca lektura. Mówimy: to dosyć kiepskie, i czytamy dalej. Powiadamy: ależ to taniocha – i nie możemy się oderwać."