Sekretny dom. Matki Rzeszy. Tom 1

Niektórzy mówią mi, że nazistowskie Niemcy to już przerobiony temat i nie ma tutaj zbyt wiele ciekawego do dodania, co nie zostało jeszcze powiedziane. Ja osobiście myślę inaczej i za jeden z przykładów tego co można jeszcze na ten temat powiedzieć podam właśnie tą książkę. Rzesza to nie tylko wojsko, zabójstwa, zagłada Żydów i eksperymenty na ludziach, to także warunki w jakich musieli żyć Niemcy, żeby być uznawani za prawdziwych aryjczyków. Mało kto potrafi podjąć tak ważną tematykę kobiet i dzieci w tych czasach. Podziwiam odwagę i rzetelność autorki!

ZARYS FABUŁY

Ruth to młoda dziewczyna, która spodziewa się narodzin swojego pierwszego dziecka. Jako przykładna obywatelka Trzeciej Rzeszy i kobieta mężczyzny walczącego w imię narodu, chce wydać na świat potomka oddanego krajowi. Idealnym miejscem spędzenia ostatnich dni ciąży oraz miejscem na powicie maluszka wydaje się być ośrodek Lebensborn. To właśnie tam, po przebyciu szczegółowej kontroli i stwierdzeniu czystości krwi, mogą przyjść na świat doskonałe, aryjskie dzieci.

Im dłużej Ruth przebywa w ośrodku, tym bardziej otwierają się jej oczy na pewne sprawy, o których dotąd nie miała pojęcia. Surowe zasady i dziwne praktyki zaczynają coraz mocniej ją uwierać. Prawdziwy zamęt wywołuje jednak Tobias Kraus, syn naczelnika miejscowego biura NSDAP. To między innymi za jego sprawą Ruth odkrywa mroczne sekrety ośrodka, w którym kształtowanie doskonałego, niemieckiego narodu różne ma oblicza.

RUTH, MŁODA MATKA RZESZY

Główna bohaterka powieści, młodziutka Ruth, staje się przykładem zwyczajnej obywatelki, dziewczyny o dobrym sercu, a jednak zarazem wierzącej w dobre intencje Hitlera i Himmera. Bo tak działa ideologia. Tak działa propaganda, zasady wszczepiane w umysł człowieka, który zaczyna wierzyć w słuszność szerzącego się zła. Pośród wielu ślepo zapatrzonych w pewne sprawy kobiet Ruth stanowi jednak dowód na to, że potrafi spojrzeć głębiej. Z zapartym tchem przeżywałam razem z nią kolejne odkrycia, przyglądałam się kolejnym wyzwaniom, jakie stawiała sobie w tych jakże niebezpiecznych czasach. Czułam zaś rozgoryczenie analizując zachowania niektórych bohaterów drugoplanowych, u których zabrakło wrażliwości, a ślepe zapatrzenie w czyjeś wymysły zwyczajnie odebrało człowieczeństwo. Byłam ogromnie ciekawa postaci Tobiasa Krausa, który w tej swojej początkowej niejednoznaczności od początku intrygował i budził pewne domysły. Do jakich wniosków docierałam, nim wszystko się wyjaśniło? Tego Wam nie zdradzę, ale zostawię Was ze stwierdzeniem, że autorka zbudowała bohaterów z krwi i kości – takich, z którymi na pewno warto zapoznać się bliżej. Bo takie spotkania zostają z człowiekiem na dłużej.

OŚRODEK I JEGO TAJEMNICE

Wraz z książką czytelnik przenosi się do roku 1944, pomiędzy mury ośrodka, w którym nie ma nazwisk, nie ma wolności, są zasady, kontrola korespondencji, swojego rodzaju prestiż i nacisk na budowanie idealnego narodu niemieckiego. Na realizowanie planu Himmlera. Opieka sióstr, przydzielone obowiązki, wyczekiwanie na rozwiązanie. A pomiędzy tym samotne smutne dzieci, które od czasu do czasu bywają widywane. Kim są? Co się z nimi stanie? Co się stanie z nowonarodzonymi maluchami, które okażą się „wadliwe”? Czy plan kreowania idealnego społeczeństwa przygotował dla nich jakieś miejsce? W rzeczywistości, która ma kojarzyć się z narodzinami i radością, czai się mrok. A jednak jak po każdej ze stron, także tutaj znajdą się ludzie skrajnie zniszczeni, ale i ci o wielkich sercach, gotowi zaryzykować. Powieść porusza swoim realizmem, ale także kierunkiem tematyki, jaką obrała autorka. Książki, których fabuła rozgrywana jest w czasach wojny często dotyczą stricte obrazów walki na froncie czy kwestii obozów koncentracyjnych, tutaj mamy coś, o czym dotąd nie miałam bladego pojęcia. A jak czytamy w posłowiu od autorki, podobne miejsca istniały przecież naprawdę.

PODSUMOWANIE

„Sekretny dom” to oryginalna, bardzo rzetelnie przygotowana, na pewno warta uwagi książka otwierająca cykl zatytułowany „Matki Rzeszy”. O kobietach, które wychowane w hasłach hitlerowskiej ideologii wierzyły w słuszność rozgłaszanych haseł i chciały przysłużyć się dla swojego kraju, oddając mu na wychowanie własne dzieci. Książka jest jednak zderzeniem bohaterek teorii z praktyką, która czasami miała nieco inny kształt od tego, którego się spodziewały. Czy wszyscy umieli dopatrzyć się zła i wyrządzanych drugiemu człowiekowi krzywd? Jak druzgocące bywało zapatrzenie wielu w mroczne idee? Z przyjemnością sięgnę po kolejne części serii, bo ta zrobiła na mnie naprawdę dobre wrażenie.

Książka wstrząsa i zmusza czytelnika do refleksji nad najnowszą historią, gdyż po lekturze w głowie zostaje wiele pytań, na które nie ma odpowiedzi. Ze względu na ogromny ładunek emocjonalny nie mogę zapomnieć o losach Ruth. Aż trudno uwierzyć, że opisywane ośrodki istniały naprawdę. Dodatkowo autorka przedstawiła w niej wątek uprowadzeń i germanizacji dzieci, które straciły na zawsze swoją prawdziwą tożsamość. Mimo że ukazana w niej historia jest przytłaczająca i brutalna, nie można się od niej oderwać.

„Tak, była winna tej wojny, bo tak jak wszyscy przymykała oczy, udawała, że nie rozumie tego, co dzieje się wokół. Kpiła z matki, z dumą unosiła rękę w nazistowskim pozdrowieniu, a przemówień Hitlera słuchała z przyjemnym dreszczem ekscytacji. Była winna, bo sprowadziła na świat dziecko, które miało należeć do Rzeszy, bo przez długi czas czuła się wyróżniona, mogąc urodzić je w Lebensborn.”

„Sekretny dom” to wstrząsająca historia domu dla matek Lebensborn w Kunzendorfie. Opowieść o tym, jak kobiety stały się machinami do rodzenia idealnie aryjskich dzieci, a dzieci przyszłymi idealnymi matkami do rodzenia lub żołnierzami mającymi w sercu wodza i Rzeszę. Zaczynając czytać tę książkę niewiele wiedziałam o domach dla matek, ta książka otworzyła mi oczy na rzeczowe traktowanie kobiet, na które godziły się same otumanione przez propagandę Hitlera i Rzeszy. Moje nastawienie do głównej bohaterki Ruth zmieniało się wraz z postępem fabuły. Początkowo nie zapałałam do niej sympatią, później jej czyny i słowa sprawiły, że spojrzałam na nią inaczej. Wydawać by się mogło, że Niemiec przeważnie w książkach wojennych jest „tym złym” i trudno się dziwić, jednak od każdej reguły jest wyjątek i ta książka to właśnie udawania. Pokazuje że wśród każdego narodu, znajdą się też ludzie, którzy z narażeniem własnego życia będą ratować tych najbardziej bezbronnych. Dom Lebensborn był przyjemnym miejscem, gdy ktoś nie patrzył szerszej, miał oczy zamknięte na innych i liczył tylko na swoją wygodę. Miał też inna twarz, którą Rzesza chciałaby ukryć przed światem. Ta książka przysporzyła mi wiele emocji, często były one sprzeczne ze sobą, ale wcale mnie to nie dziwi, ponieważ książki, których fabuła opiera się na wojnie zawsze dla mnie są takie. „Sekretny dom” to pierwszy tom serii „Matki Rzeszy”, która otwiera oczy nie tylko na to, co działo się podczas wojny z zaślepionymi propagandą ludźmi, to też pewnego rodzaju przestroga dla dzisiejszego świata. Otacza nas mnóstwo fałszywych informacji, propaganda nadal ma się świetnie, więc warto mieć oczy szeroko otwarte.

„Czuła się wyróżniona, gdy rządzący Rzeszą mężczyźni krzyczeli z mównic, że każde niemieckie dziecko ma teraz dwóch ojców, a tym ważniejszym jest sam Adolf Hitler".

Lebensborn to niemiecka instytucja, która oficjalnie funkcjonująca od 1936 roku, jako opiekuńczo-charytatywne stowarzyszenie, nazywane „źródło życia”. Niemcy zakładali ośrodki dla kobiet i dzieci, których celem było wychowanie, idealnych Aryjczyków. Autorka w swojej najnowszej książce „Sekretny dom” przybliża nam działanie jednego z takich ośrodków.

Ruth wierzy w siłę i potęgę Hitlera, od małego wpajano jej ideały o Trzeciej Rzeszy. Teraz kiedy jest w ciąży trafia do dawnego szpitala w Kunzendorfie. Jako przykładna obywatelka Trzeciej Rzeszy, ma nadzieję i czuje dumę, że właśnie tu urodzi zdrowe dziecko, które będzie należało do nowego pokolenia aryjskich wojowników. Mijają tygodnie, codzienność w ośrodku daleko odbiega o wyobrażeń, jakie jeszcze do niedawna miała o tym miejscu. Panujące surowe, sztywne zasady, od których nie ma najmniejszego odstępstwa, a praktyki, jakie tu mają miejsce, zaczynają coraz mocniej ją niepokoić. Poznaje Tobiasa Krausa, syna miejscowego naczelnika NSDAP, to za jego przyczyną już niebawem przyjdzie jej się zmierzyć ze straszną, mroczną prawdą o ośrodku.

Słyszałam wcześniej o tej tematyce, jednak nie zagłębiłam się w nią. Akcja tej poruszającej, trudnej powieści toczy się niespiesznie, niesie ogromne skrajne emocje. Autorka ma ogromną wiedzę historyczną, fikcja literacka idealnie współgra z prawdą historyczną. Na wskroś autentyczni bohaterowie. Ruth to spokojna, wrażliwa dziewczyna, głęboko wierzy w głoszone idea. Razem z nią przeżywałam to co ją spotyka, co coraz wyraźniej zaczyna dostrzegać. Dociera do niej, że nie wszystko jest piękne i idealne. Niepokojące drugie piętro w budynku, to tam dochodzi do strasznych czynów, które nie mogą ujrzeć światła dziennego. I postać Tobiasa, która od samego początku mocno mnie intrygowała. Czy to człowiek, któremu można zaufać?

Działanie nazistowskiej propagandy, wpajanie od najmłodszych lat ideologii zbiera swoje żniwo. Szeroko rozpowszechniane zasady, umiejętnie wpajane w umysł powodują, że ludzie coraz mocniej wierzą w ich słuszność, coraz mniej dostrzegają zło, jakie za nimi się ukrywa. Mężczyźni mieli płodzić, a kobiety rodzić, było to tak samo zaszczytnym jak i nadrzędnym celem. Czysta aryjska krew, młodzi ludzie, którzy zasilą machinę zła, a wszystko to w szczytnym celu, dla dobra ojczyzny. Chwilami nie dowierzałam, jak można tak bezgranicznie wierzyć w czynienie zła. Porywane polskie dzieci, fałszowane dokumenty, proces germanizacji. Co działo się z chorymi, kalekimi dziećmi?

Przejmująca, trudna, wstrząsająca opowieść napisana sercem. Autorka pozostawia czytelnika z nurtującymi go pytaniami, na które trudno odpowiedzieć jednoznacznie. Obok tej powieści nie da się przejść obojętnie, zostanie we mnie na długo. Serdecznie polecam, Tatiasza i jej książki :)