Rodzinne pamiątki. Osobliwy przewodnik dla kolekcjonerów

Myślę, że większość z was zgodzi się ze mną, że najważniejszą częścią naszego życia jest rodzina. A przynajmniej tak powinno być. Nie zawsze jednak tak jest. Rodzą się konflikty, drogi bliskich się rozchodzą, niektórzy zbyt wcześnie odchodzą z tego świata. Nie oznacza to jednak, że powinniśmy zapominać o naszych korzeniach. Wręcz przeciwnie. Powinniśmy robić wszystko by pamięć o osobach, które odeszły, a bez których nie byłoby nas na świecie była wciąż żywa. O tym fakcie przypomniała mi lektura niezwykłej książki, pt. Rodzinne pamiątki – osobliwy przewodnik dla kolekcjonerów.

Autorka, pani Joanna Hübner-Wojciechowska zabiera czytelnika w niezwykłą podróż przez historię jej rodziny. Trzeba przyznać, że prześledzenie swojej genealogii aż do XIX w. to nie lada wyzwanie. Tym bardziej dzielenie się wiedzą na ten temat z osobami nam obcymi (czytelnikami). Dr historii sztuki i wieloletnia pracowniczka Instytutu Sztuki PAN tej próby jednak się podjęła. Jej rezultatem jest opracowanie, o którym możecie przeczytać poniżej.

Trochę wbrew tytułowi, Rodzinne pamiątki – osobliwy przewodnik dla kolekcjonerów to nie tylko spis zachowanych fotografii, dokumentów, obrazów, mebli i innych rodzinnych pamiątek. To znacznie więcej. Po pierwsze, to osobista podróż w czasie autorki, która zdradza nam sekrety swojej rodziny, a do tego trzeba odwagi. Po drugie, to również okazja do bliższego poznania kultury i dziedzictwa naszego kraju, także lokalnego, o którym często na co dzień nie myślimy.

Autorce udaje się w sposób rzeczowy, treściwy, a zarazem bardzo przystępny i zrozumiały dla czytelnika pisać o doświadczeniach swoich rodziców, krewnych i przodków. Przybliża nam ich losy, które często są ciekawe i zaskakujące. Przede wszystkim podkreśla jednak jak istotne i wartościowe jest zachowywanie różnego rodzaju rodzinnych pamiątek. Jednocześnie, pani Hübner-Wojciechowska nie odwodzi nas jednoznacznie od myśli o ich pozbywaniu się, ale zaznacza jak wiele mogą one nam dać.

Więcej niż przewodnik

Co znajdziecie w środku tego pięknego opracowania? Rodzinne pamiątki – osobliwy przewodnik dla kolekcjonerów to w szczególności różnego rodzaju fotografie. Nawet te najstarsze pamiątki jak różnego rodzaju druki, oświadczenia, dyplomy sięgające ponad 100 lat w przeszłość zostały nam pokazane w możliwie najwyższej jakości. Poza tym możemy zawiesić oko na zabytkowych budynkach i ulicach, rodzinnych zdjęciach i portretach. Starsze pokolenia z pewnością docenią okazję do obcowania z biżuterią, ubraniami, meblami, itp., które sami mogli kiedyś posiadać, a może wciąż posiadają.

Książka to doskonała zachęta to odnowienia więzi z własną przeszłością. Niektórzy, po latach te więzy rozluźniają, a czasami wręcz zapominają o dziedzictwie swoich przodków. Inne osoby mogły z kolei nigdy nie mieć okazji by prześledzić własną historię. Rodzinne pamiątki – osobliwy przewodnik dla kolekcjonerów stanowią takie delikatne popchnięcie czytelnika w odpowiednim kierunku. Zdradzają nam nie tylko jaki sposób szukać własnych korzeni, ale także przedstawiają emocjonalną oraz ekonomiczną wartość tytułowych pamiątek.

Pamiętajmy o własnym pochodzeniu

Zgodnie z tytułem, jest to naprawdę osobliwy przewodnik dla kolekcjonerów. Choć zaczynając lekturę rodzinna historia autorki jest nam obojętna, to na sam koniec zaczynamy czuć pewną emocjonalną więź. Nie sposób bez emocji podejść do wszystkich przytoczonej przez nią historii. Co jednak najważniejsze, Rodzinne pamiątki – osobliwy przewodnik dla kolekcjonerów dają czytelnikowi niezwykłą satysfakcję oraz inspirację do poznania sekretów własnego pochodzenia. Uzmysławiają nam wartość pamiątek, które często są schowane gdzieś w naszych domach, a czasami nawet się ich wstydzimy i uważamy je za kiczowate. Doceńmy to wszystko co przyszło nam odziedziczyć po poprzednich pokoleniach. W końcu za jakiś czas te rzeczy będą również świadectwem naszego pobytu na tym świecie.

Przepięknie wydany album, z czego słynie Wydawnictwo Arkady, zabiera nas w świat antykwarycznych perełek. I mówiąc antykwarycznych, nie mam na myśli, tylko książek, ale również bibelotów i przedmiotów użytkowych.

Autorka Joanna Hübner-Wojciechowska jest dr historii sztuki, absolwentką Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu Paris III. Autorka publikacji z zakresu historii sztuki [Adres usunięty]. „LATA 60. XX WIEKU. SZTUKA UŻYTKOWA. Przewodnik dla kolekcjonerów”, „ART DECO. Przewodnik dla kolekcjonerów”.

„Rodzinne pamiątki. Osobliwy przewodnik dla kolekcjonerów” to połączenie przewodnika dla kolekcjonerów z biografią rodzinną. We wstępie możemy przeczytać, że to „książka o kolekcjonowaniu wspomnień, fascynująca podróż do własnych korzeni”. Autorka ma to szczęście, że rodzinnym pamiątkom udało się przetrwać wojenne zawieruchy. Właściwie opowieść o rodzinie z obu stron; na wklejkach na wewnętrznych stronach okładki możemy znaleźć drzewa genealogiczne; jest pretekstem to opowiedzenia o pamiątkach zgromadzonych po przodkach. Od zdjęć, przez pocztówki, albumy na zdjęcia, ręcznie wyszywane ręczniki i makatki, koronki, ceramikę, szkło po biżuterie wszelkiego rodzaju, w tym sekretniki, kamee, kolarety, aż po pamiątki „wielkogabarytowe”, czyli meble. Wśród pamiątek znajdziemy też dokumenty, dziesiątki dokumentów, od tych urzędowych typu świadectwo chrztu czy ślubu, przez książeczki wojskowe, po zwykle kalendarze z zapiskami. Wszystko to okraszone historią ich właścicieli, często okoliczności, w jakich przedmiot znalazł się w rękach rodziny.

„Rodzinne pamiątki. Osobliwy przewodnik dla kolekcjonerów” to nie tylko przewodnik dla kolekcjonerów, w którym autorka wskazuje, co na antykwarycznym rynku znajduje nabywców (a nawet wskazuje orientacyjne ceny). Dzięki temu albumowi możemy również prześledzić zmieniające się przez dziesiątki lat mody. Mody, które lubią wracać lub są ponadczasowe.

We wstępie Autorka zauważa „proceder pozbywania się pamiątek rodzinnych jest zjawiskiem stosunkowo nowym.” i radzi, zwłaszcza nam, młodym, którzy „uporządkowujemy” mieszkania po zmarłych krewnych „zamiast bezrefleksyjnie wyrzucać odziedziczony spadek na śmietnik, należy spróbować coś sprzedać (…) Nawet stare zdjęcia pochodzące ze znanych pracowni fotograficznych, archiwalne numery czasopism, stare druki ulotne czy pocztówki itp. mają swoją rynkową wartość.”

Serdecznie polecam ten album nie tylko historykom sztuki, studentom ASP czy historii sztuki, ale zwykłym osobom, które muszą się zmierzyć z decyzją czy serwis po babci wyrzucić na śmietnik, czy wystawić na jednej z platform sprzedażowych. A może ten niepozorny serwis to perełka z jednej z już nieistniejących ceramicznych manufaktur?