Polaków trzeba nauczyć, kto tu jest panem! Polityka germanizacyjna niemieckich władz okupacyjnych na Pomorzu (1939-1945), red. Daniel Czerwiński, Mateusz Kubicki, Marcin Owsiński
Lata II wojny światowej odcisnęły na Pomorzu tragiczne piętno. Wobec mieszkańców tego obszaru, który został wcielony do III Rzeszy i funkcjonował jako Okręg Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie, z pełną bezwzględnością wdrożono założenia germanizacji totalnej. Nowa polityka nazistowska przewyższyła swoją brutalnością dziewiętnastowieczny Kulturkampf. Słowa namiestnika okręgu Alberta Forstera: "Polaków trzeba nauczyć, kto tu jest panem!", wypowiedziane w Bydgoszczy 11 października 1939 r., dobitnie dowodzą, że celem Niemców była eliminacja Polaków i Żydów oraz całkowite zniemczenie tych terenów.
W innym przemówieniu Forster zapowiedział: "Polakom i elementom niepewnym - żadnych praw!". Efektem były masowe zbrodnie, grabież majątku, akcja przesiedleńcza, powszechny ucisk mieszkańców i walka z każdym przejawem polskiej kultury.
Niniejsza publikacja stanowi efekt obrad ogólnopolskiej konferencji naukowej "Niemcy, w ręce wasze oddaję Polaków, musimy ten naród wytępić. Polityka germanizacyjna niemieckich władz okupacyjnych na Pomorzu Gdańskim 1939-1945", która odbyła się w Gdańsku 25-26 października 2022 r. W jej trakcie przedstawiciele różnych środowisk naukowych zaprezentowali swoje najnowsze ustalenia dotyczące niemieckiej polityki germanizacyjnej oraz przedstawili aktualny stan wiedzy i najnowsze postulaty badawcze w tej dziedzinie. Pomimo upływu blisko osiemdziesięciu lat od zakończenia wojny zagadnienie to wciąż wymaga dalszych badań.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii ii wojna światowa lub z serii Pomorze Gdańskie pod Okupacją Niemiecką 1939&ndash 1945: t. 2
Czy ta publikacja ma charakter naukowy czy reportażowy?
Publikacja jest recenzowanym zbiorem artykułów naukowych, stanowiącym pokłosie ogólnopolskiej konferencji historycznej zorganizowanej w Gdańsku. Teksty przygotowane przez wybitnych badaczy prezentują najnowsze ustalenia dotyczące polityki germanizacyjnej w Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie. Czytelnik znajdzie tu szczegółowe analizy masowych zbrodni, akcji przesiedleńczych oraz walki z polską kulturą poparte materiałami źródłowymi. Jest to opracowanie specjalistyczne, które skupia się na rzetelnym dokumentowaniu faktów, a nie na beletryzowanej narracji.
Jaką tematykę porusza książka "Polaków trzeba nauczyć, kto tu jest panem!" w kontekście okupacji?
Książka koncentruje się na brutalnych metodach germanizacji totalnej stosowanych przez niemieckie władze na Pomorzu Gdańskim w latach 1939-1945. Autorzy analizują ideologiczne założenia namiestnika Alberta Forstera, które prowadziły do eliminacji polskiej inteligencji i całkowitego zniemczenia wcielonych terenów. Publikacja dokumentuje mechanizmy ucisku, grabieży majątku oraz politykę pozbawiania Polaków i Żydów podstawowych praw ludzkich. Dzięki szerokiemu spojrzeniu wielu autorów, praca ukazuje tragiczne skutki nazistowskiej polityki narodowościowej w tym konkretnym regionie.
Dla kogo ta książka może okazać się zbyt trudna w odbiorze?
Z uwagi na wysoce naukowy język oraz drastyczne opisy zbrodni wojennych, publikacja nie jest odpowiednia dla młodszych czytelników oraz osób szukających lekkiej literatury faktu. Teksty mają charakter analityczny i wymagają od odbiorcy skupienia oraz podstawowej orientacji w strukturach administracyjnych III Rzeszy. Nie jest to pozycja o charakterze popularyzatorskim, lecz rzetelne źródło wiedzy przeznaczone głównie dla studentów historii, badaczy i pasjonatów dziejów Pomorza. Osoby preferujące wspomnienia wojenne o charakterze emocjonalnym mogą uznać ten zbiór artykułów za zbyt hermetyczny.
Czy książka zawiera aktualne dane i najnowsze ustalenia historyków?
Tak, publikacja zawiera najświeższe ustalenia naukowców zaprezentowane podczas konferencji pod koniec 2022 roku, co czyni ją jednym z najbardziej aktualnych źródeł w tej dziedzinie. Autorzy wskazują nie tylko na znane fakty, ale formułują nowe hipotezy i wyznaczają kierunki dla przyszłych badań nad okupacją Pomorza. Czytelnik otrzymuje dostęp do wiedzy uwzględniającej odkrycia archiwalne z ostatnich lat, które często nie były dostępne w starszych monografiach. Jest to niezbędna lektura dla każdego, kto chce zrozumieć ewolucję badań nad polityką niemiecką osiemdziesiąt lat po wojnie.
Czy ta pozycja stanowi samodzielne opracowanie, czy jest częścią serii?
Opracowanie to jest drugim tomem specjalistycznej serii wydawniczej zatytułowanej "Pomorze Gdańskie pod Okupacją Niemiecką 1939-1945". Choć stanowi ono autonomiczną całość merytoryczną i można je czytać niezależnie, doskonale uzupełnia ono szersze badania nad historią regionu. Czytelnicy zainteresowani kompletnym obrazem działań okupanta na Pomorzu znajdą w tej serii systematyczne ujęcie różnych aspektów życia pod niemieckim zarządem. Zawarte w niej materiały wnoszą unikalną wartość do współczesnej historiografii regionalnej i ogólnopolskiej.
