Pijana historia świata

Już od pierwszych stron widać, że autor doskonale wie, jak wciągnąć czytelnika w temat, który mógłby się wydawać niszowy albo - broń Boże - akademicki. Tymczasem historia alkoholu w jego ujęciu to coś w rodzaju ploteczek serwowanych przy kawie: lekkich, pełnych dygresji, trochę gorszących, a przy tym naprawdę pouczających. Zaczyna się od pierwszego obrzędowego piwa sumeryjskich kapłanów, a kończy gdzieś w okolicach PRL-owskiego kombinowania, skąd wziąć butelkę, skoro rząd zakazuje - i wychodzi z tego opowieść rozciągnięta przez kilka tysięcy lat, która ani na chwilę nie pozwala się nudzić.

Struktura książki podąża mniej więcej za chronologią i geografią: starożytność, antyk, Daleki Wschód, obie Ameryki, no i oczywiście Polska - której autor poświęca szczególnie dużo uwagi i sympatii. Nie ma w tym zresztą nic dziwnego, skoro temat jest tak wdzięczny: dzieje polskiej wódki i piwa, kultura biesiadna, pijaństwo szlacheckie i mieszczańskie, a do tego niezliczone anegdoty o tym, jak możni przepijali majątki albo wzbogacali się na handlu procentami. Historia o decyzjach podejmowanych po pijaku - genialnych i zgubnych w równych proporcjach - to materiał, który sam się opowiada.

W czym tkwi magia tej książki? Przede wszystkim w stylu. Andrzej Fiedoruk pisze z werwą i poczuciem humoru, ale nigdy nie traci przy tym merytorycznego gruntu. Anegdota przeplata się tu z faktem historycznym tak naturalnie, że trudno wskazać, gdzie kończy się jedno, a zaczyna drugie. Rozdział o greckich biesiadach płynie jak dobre wino - pogodny, filozoficzny, z przymrużeniem oka. Fragment o rzymskich ekscesach ma w sobie coś z dobrego skandalu, który człowiek pochłania z mieszaniną zgorszenia i rozbawienia. A kiedy Fiedoruk zabiera nas w słowiańskie rejony - dzikie, jowialne, gościnne i totalnie nieokiełznane - ma się nieodparte wrażenie, że autor opisuje coś, co zna z autopsji i co wzbudza w nim równie dużo sympatii co bezsilności.

Szczególnie ujął mnie wątek alkoholu jako środka wymiany i społecznego smaru. „Za czterdzieści złotych nic nie załatwisz, a za flaszkę wszystko" – ta zasada, jak się okazuje, nie jest specyficznie polskim wynalazkiem ani wyłącznie PRL-owskim patentem. Fiedoruk pokazuje, że procenty pełniły funkcję waluty, łapówki, dyplomacji i lekarstwa przez całe wieki, na każdym kontynencie.

Bardzo spodobał mi się też fragment o kulturze toastów z różnych krajów i zwyczajach zakąszania - to takie smaczki, które zostają z czytelnikiem długo po zamknięciu książki. A zamieszczone na końcu toasty już sobie wynotowałam z myślą o najbliższej okazji.

Muszę jednak wspomnieć o jednej rzeczy, która regularnie wytrącała mnie z przyjemności lektury. Autor nagminnie używa słowa „bibka". Wiem, że to drobiazg. Wiem, że to pewnie zamierzone, jako element tego przystępnego, nieformalnego tonu. Ale za każdym razem, kiedy trafiałam na to słowo, coś mi zgrzytało w środku. Taki dysonans między erudycją a slangiem potrafi być urokliwy, ale w tym przypadku działał na mnie jak nieco za głośna muzyka w dobrej restauracji. Wszystko inne jest świetne, ale ten jeden szczegół nie daje spokoju.

Podsumowując: Pijana historia świata to świetnie napisana, angażująca i naprawdę ciekawa książka, która pokazuje historię z nieco mniej oczywistej perspektywy. To połączenie wiedzy, humoru i lekkiego stylu, podlane hektolitrami wysokoprocentowych napitków.

Czytając bawiłam się naprawdę dobrze i wyniosłam z lektury sporo ciekawostek, które aż proszą się o wykorzystanie.

Dla kogo jest ta książka? Dla wszystkich, którzy lubią historię, ale niekoniecznie chcą wkuwać na pamięć kolumny dat. Dla tych, którzy wolą anegdotę od przypisów i cenią książki, przy których można się szczerze roześmiać. Dla miłośniczek i miłośników dobrego biesiadowania, którzy chcą wiedzieć, skąd się wzięły zwyczaje, które praktykują. I dla każdego, kto choć raz zastanawiał się, jak to możliwe, że cywilizacja zbudowana po części na alkoholu w ogóle działa.

Dla mnie: 10/10, wznoszę toast za kolejne udane pozycje!

Za egzemplarz recenzencki dziękuję

Wydawnictwu RM

#współpracarecenzencka

#współpracabarterowa

#współpracareklamowa

Nareszcie jest! Lektura dla abstynentów i dla tych, co nie wylewają za kołnierz. Beletryzowana podróż przez tysiąclecia cywilizacji spożywających napoje alkoholowe. Przewodnikiem po świecie, w którym miód pitny leje się równie gęsto, co bimber jest Andrzej Fiedoruk, autor książki pt. „Pijana historia świata”, z oferty Wydawnictwa RM.

Fiedoruk serwuje swoją opowieść niczym dobrze skomponowany koktajl: najpierw lekki aperitif z Mezopotamii, gdzie piwo było walutą i darem bogów, potem mocniejsze nuty starożytnej Grecji i Rzymu, podlane winem z wielkich uczt. Każdy rozdział ma swój aromat - raz to dymna whisky północy, raz korzenny zapach arabskich trunków. Autor nie ogranicza się do suchych faktów, a raczej destyluje historię, oddzielając osad nudy od klarownej narracji.

Tę książkę przeżywa się jak dobrą biesiadę: od toastu do toastu, od anegdoty do anegdoty. Pomiędzy nimi dowiadujemy się, jak alkohol wpływał na politykę, religię i codzienne życie ludzi, a przy tym ani na moment nie tracimy wrażenia, że obcujemy z gawędą przy kominku, a nie akademickim wykładem.

Nie oznacza to jednak, że książka jest „rozwodniona”. Wręcz przeciwnie - ma solidną moc. Autor potrafi zaskoczyć, pokazując mniej oczywiste oblicza historii alkoholu: jego rolę w medycynie, handlu czy nawet konfliktach zbrojnych. Wszystko to podane z lekkością, która sprawia, że nawet bardziej wymagające fragmenty wchodzą gładko, bez konieczności „popijania”.

Styl Fiedoruka zasługuje na osobny toast. Jest barwny, obrazowy i pełen swady, a przy tym precyzyjny. Widać, że autor nie tylko dobrze zna temat, ale i czerpie z niego autentyczną przyjemność. To udziela się czytelnikowi i sprawia, że trudno odłożyć książkę przed ostatnią stroną.

„Pijana historia świata” to lektura, która bawi, uczy i pozostawia przyjemny „posmak”. Niezależnie od tego, czy ktoś sięga po kieliszek, czy tylko po dobrą książkę - tutaj znajdzie coś dla siebie. Wznieśmy więc toast za autora, który potrafił tak znakomicie połączyć historię z nutą wysokoprocentowej narracji.