Patria

Dobrze napisana, wyciskająca łzy historia dwóch rodzin. Nie spodziewajcie się wartkiej akcji. Jeśli za to interesują Was emocje i różne punkty widzenia, a także spojrzenie na baskijskie dążenie do niepodległości z wewnątrz - śmiało sięgnijcie po Partię. Mam nadzieję, że ta krótka recenzja przyczyni się do wybrania tej książki przez jak największą ilość osób. Gorąco polecam!

Fernando Aramburu to hiszpański pisarz, autor wielu opowiadań, esejów oraz powieści, wśród których na szczególną uwagę zasługuje „Patria” - uchodząca już dzisiaj za jedną z najsłynniejszych książek XXI w.

„Patria” w tłumaczeniu na język polski oznacza ojczyznę i właśnie tocząca się przez około trzydzieści lat walka o wolność w północnej Hiszpanii jest tłem dla przedstawionej w utworze historii dwóch familii, ludzi, którzy z własnej perspektywy opowiadają o zachodzących w tym czasie wydarzeniach i uczuciach, jakie im wtedy towarzyszą.

Akcja utworu rozgrywa się w Kraju Basków od połowy lat osiemdziesiątych do 2011 r., w okresie terroryzmu sianego przez ugrupowanie nacjonalistów ETA. Bohaterami powieści są Bittori i Txato z dziećmi Nereą i Xabierem oraz Joxian i Miren - rodzice Joxe Mariego, Arantxy oraz Gorki. Obie rodziny przez wiele lat żyją w wielkiej sympatii, łączą ich wspólne pasje, ulubione miejsca i rytuały. Jednak w momencie, gdy młody Joxe Mari wstępuje do ETA, a Txato będący bogatym przedsiębiorcą, odmawia płacenia podatku rewolucyjnego na rzecz tej grupy terrorystycznej, przyjaźń zostaje poddana ogromnej próbie. Członkowie obu rodzin oddalają się od siebie, powstaje między nimi ściana nieufności. Dotyczy to zwłaszcza Bittorii i Miren, które odtąd żyją po dwóch stronach politycznego konfliktu, to głównie obie kobiety zaczyna dzielić ideologia. Na tle tego sporu obserwujemy dalsze, codzienne życie bohaterów - zakupy, spotkania ze znajomymi, studenckie perypetie młodych, problem utraty pracy czy małżeńskie kłótnie. Najbardziej przejmującym momentem jest zamach, którego ofiarą staje się Txato. Ogromna rozpacz jaka ogarnia wówczas jego żonę jest trudna do opisania, tym bardziej, że kobieta zostaje zepchnięta na margines baskijskiej społeczności. Nikt nie zastanawia się nad cierpieniem wdowy, mimo upływu lat nie potrafiącej poradzić sobie ze stratą i nadal przeżywającej żałobę. Szczególnie wzruszające są jej wizyty na cmentarzu i rozmowy ze zmarłym mężem, gdyż tylko częściowo dają jej ukojenie, bo nie potrafią zagłuszyć ogromnej tęsknoty za ukochanym. Tak naprawdę jednak tragiczna śmierć Txato ma również wpływ na dalsze życie pozostałych bohaterów. Rozpadają się ich relacje, pojawiają się podejrzenia, strach, podziały, choroba, więzienie. Autor nie unika też problemu tortur oraz fanatyzmu, z jakim młodzi ludzie oddają się powierzonej im misji, ślepo wierząc w potrzebę działania - zabicie człowieka traktują w kategoriach zadania do wykonania. Ukazane zostają mechanizmy, dzięki którym przywódcom ETA udaje się poprzez manipulację zwerbować ochotników gotowych do najgorszych czynów w imię walki o wolność ojczyzny.

Cała powieść przepełniona jest skrajnie różnymi zdarzeniami - z jednej strony codzienne życie mieszkańców małego miasteczka, a z drugiej - konflikt baskijski i kwestia walki zbrojnej. Tak odmienne okoliczności nie pozostają bez wpływu na bohaterów, którym towarzyszą przeróżne emocje. Pojawia się nie tylko nienawiść, cierpienie, nostalgia, ale też czytelnik jest świadkiem niezwykłej, bezgranicznej miłości matki (Miren) do ukochanego dziecka, miłości potrafiącej wybaczyć i usprawiedliwić wszystko, nawet najcięższe zbrodnie. Prezentowane wydarzenia nie są jednak ułożone chronologicznie. Autor często wraca do momentów z przeszłości, co uatrakcyjnia fabułę. Czytelnik tak naprawdę nie wie, co go czeka za chwilę i dlatego z niezwykłą ciekawością odkrywa kolejne strony książki. Doznaje przy tym różnych uczuć - towarzyszą mu złość, niezgoda, lęk, niezrozumienie, aż do ogromnego wzruszenia, kiedy następuje symboliczne pojednanie zwaśnionych kobiet.

„Patria” to opowieść o z pozoru zwykłych ludziach, jednak zostają oni osadzeni w mrocznym świecie zdominowanym przez błędnie pojmowaną walkę o wolność, gdzie skrajny nacjonalizm mylony jest z patriotyzmem. Choć utwór został napisany prostym językiem, niejednokrotnie niepozbawionym wulgaryzmów, niezwykle silnie przemawia ON do czytelnika i skłania go do wielu przemyśleń. Nieszablonowy styl autora oraz ciekawa, choć wcale nie lekka, pełna bolesnych uczuć historia, sprawiają, że książkę czyta się z niezwykłą ciekawością. To doskonała pozycja na zimowe wieczory.

Amelia HL

źródło: [Adres usunięty]

Książka mi się podobała, choć nie przeczytałem jej zbyt szybko. Zawiera dużo szczegółów, przez co łatwo zwizualizować sobie świat, w którym rozgrywa się akcja. Za to ode mnie duży plus. Ponadto, lektura napisana przystępnym językiem, jak na dość trudny temat. Brawa dla Pana Fernando Aramburu za przekazanie w prosty sposób, ciężkiej treści. Czytało mi się ją ciekawie i dość emocjonalnie. W niektórych momentach zbierała się we mnie złość i gorycz. Zaskoczyło mnie w niej to, że jest bardzo uniwersalna, tzn. czytałem o konkretnym państwie, a wiele sytuacji mogłem przypisać do tego, co dzieje się w Polsce i krajach sąsiednich.

Większość młodych ludzi wojnę kojarzy z czołgami, spadającymi na głowę bombami, wielkimi armiami, mundurami khaki i morzem ruin. Mało kto pamięta, że XX wiek przyniósł inne rodzaje wojen. Główny konflikt to zimna wojna tocząca się między państwami skupionymi wokół rywalizującymi ze sobą: Związkiem Radzieckim oraz USA. Jednak w cieniu tego konfliktu toczyły się inne o zdecydowanie mniejszym zasięgu, lecz często bardziej okrutne niż cały zimnowojenny konflikt. Były bowiem wojnami bratobójczymi.

Konflikty o których mówię dotyczyły trzech europejskich państw: Irlandia i Wielka Brytania ścierały się ze sobą o obszar Irlandii Północnej, która w wyniku ustaleń pokojowych po konfliktach światowych stała się częścią Zjednoczonego Królestwa, wbrew woli katolickich Irlandczyków, którzy zostali rozdzieleni z rodzinami. W reakcji na te wydarzenia została powołana do życia organizacja terrorystyczna IRA, która przeprowadzała regularne ataki na terenie Wielkiej Brytanii. W ich wyniku ginęli politycy, w jednym z ataków o mały włos życie straciłaby sama Margaret Thatcher. W tych samych atakach ginęli także przypadkowi ludzie, w tym sami Irlandczycy.

Jednak jak wspomniałam były trzy państwa. Tym ostatnim państwem, w którym wydarzenia przybrały bardzo dramatyczny wyraz, była Hiszpania. Hiszpania w latach 70. XX wieku przechodziła poważny kryzys po upadku reżimu generała Franco. Jednocześnie z upadkiem władzy dyktatora pojawiły się wyraźne rysy na państwie jako całości. Mówiąc o przyczynach konfliktu trzeba się cofnąć do historii powstania samej Hiszpanii, która jako Zjednoczone Królestwo Hiszpanii pojawi się w XV wieku na mapie Europy. Jednak takie zjednoczenie nie wszystkim się podobało. Historia Hiszpanii pełna jest prób odłączenia się poszczególnych obszarów, które w różnych momentach dążyły do niepodległości. Różnice widać na każdym kroku, a myślę, że najlepszym przykładem mogą być rywalizacje w piłce nożnej i legendarna wojna między Barceloną a Madrytem.

Jednak bardzo często te konflikty w Hiszpanii przekształcały się w regularne wojny. Nie tak dawno mieliśmy przykład Kastylii, która ogłosiła niepodległość, a próba przeprowadzenia referendum i wyborów o mały włos a zakończyłaby się regularną wojną domową. Jednak to nie jedyny obszar, który jest bardzo newralgicznym rejonem Hiszpanii. W sąsiedztwie znajduje się bowiem Kraj Basków. Baskowie to naród, który posługuje się zupełnie innym językiem niż język hiszpański. Posiada odrębne tradycje i kulturę. Jedynym wspólnym mianownikiem może być tu wiara katolicka. Sytuacja polityczna w latach 70. pozwoliła Baskom szybko wywalczyć sobie bardzo szeroką autonomię, jednak bardzo szybko okazało się, że nie wszystkich to zadowala.

W Kraju Basków starły się bowiem dwie siły: nacjonalistyczna i socjalistyczna. Obie odwoływały się do brutalnych ataków nie tylko na polityków hiszpańskich, ale także zwalczały siebie nawzajem. Jeśli myślimy o Kraju Basków, pierwsze co na myśl przychodzi to ETA. Jednak nie tylko ona jest problemem. I właśnie o tym jest Patria.

Patria przedstawia historię dwóch rodzin, które zamieszkują jedną z prowincji w Kraju Basków. Txato jest głową rodziny, ale także dobrze usytuowanym właścicielem lokalnego przedsiębiorstwa. Joxe Mari jest młodzieńcem zafascynowanym nacjonalistycznymi hasłami walki o niepodległość Basków. W myśl tej teorii każdy, kto próbuje wzbogacić się czy też współpracuje z Hiszpanami jest zdrajcą. Na Txato zapada wyrok - musi zginąć. I dawne przyjaźnie nie mogą temu przeszkodzić.

Patria to historia dramatu dwóch rodzin, które mają za sobą wspólną przeszłość, jednak różnice poglądowe nie pozwalają się im porozumieć. To także hiszpański obraz radzenia sobie ze śmiercią, oswajania z nią, oraz portret młodych ludzi, którzy chcą zapomnieć o wojnie i wyjeżdżają próbując się odnaleźć w nowym miejscu.

Patria to najważniejsza książka hiszpańska ostatnich lat. Jeśli chcemy zrozumieć do czego prowadzi wojna poglądów, wojna bratobójcza to jest to lektura obowiązkowa. Choć jest to powieść fabularyzowana, a postacie są fikcyjne to wierzę, że obrazuje życie Basków, którzy w walce o niepodległość zapomnieli o człowieczeństwie.

Patria to powieść, którą po prostu trzeba przeczytać. Nieważne czy w ogródku, na hiszpańskiej plaży czy w ulubionym fotelu, kiedy za oknem pada wiosenny deszcz. To jedna z tych książek, które mam nadzieję zostaną wzięte pod uwagę przy wyłanianiu literackiej Nagrody Nobla, bo po prostu na nią zasługuje.

Polecam serdecznie do lektury wszystkim, bo trzeba ją przeczytać.

Rozpoczynając lekturę nie wiedziałam czego się spodziewać. Tzn. opis na okładce to jedno, a zawartość, wymowa książki, jej przesłanie to zupełnie co innego.

Tak siedzę i zastanawiam się, co ja mogę o tej książce napisać.. chyba tylko tyle, że to wielka, wspaniała, potrzebna powieść, która przeorała mnie i wciągnęła w fabułę.

Nie jestem fanką Hiszpanii, Hiszpanów. Jest wiele powodów. Barbarzyństwo corridy to jeden z nich. W związku z tym skoro twierdzę, że w moim odczuciu to genialna powieść, to tak jest. :)

Tytuł książki oznacza ojczyznę. I o tym, o ojczyźnie, o Hiszpanii, o tym co się działo w tym kraju na przestrzeni kilku dekad XX wieku, o mieszkających, działających tam ludziach, jest ta opowieść.

Fernando Aramburu kreśli trudny fragment losów Hiszpanii i Hiszpanów (okres działalności ETA) na przykładzie dwóch, najzwyczajniejszych rodzin, takich hiszpańskich Kowalskich i Nowaków. Ludzie ci żyją w niewielkim miasteczku, prowadzą normalne życie, którego udziałem są smutki i radości, wzloty i upadki.

Jednocześnie w Hiszpanii coraz aktywniej działa ETA, przemoc, niepewność, zamachy, zabójstwa, strach, to wszystko jest na porządku dziennym, a dodatkowo w ekspresowym wręcz tempie przemoc, zło, niebezpieczeństwo eskalują.

Zwyczajni, niewplątujący się dotychczas w nic złego, nic zakazanego, nic dyskusyjnego bohaterowie, nagle stają zarówno przed wyborem, jak i koniecznością opowiedzenia się (choćby mimochodem) po którejś ze stron.

Zwyczajni ludzie, jak ja i Ty zostają postawieni w niezwykle trudnej, wręcz dramatycznej sytuacji,. W pewnym momencie eskalacja sytuacji w Hiszpanii, zła, niebezpieczeństwa, żądań, dążeń jest tak wielka, iż każdy wybór, każda postawa jest skrajną, a przy tym wydaje się być złą.

Dodatkowo członkowie obu rodzin mają różne doświadczenia, w jednej mamy ofiarę zamachu, w drugiej bojówkarza ETA.

I tu nasuwa się pytanie, tak, polecę klasykiem- jak żyć? Czy ludzie potrafią w takich warunkach żyć? Czy dążenia takich grup, jak ETA usprawiedliwiają wyrządzone zło?

Gdzie jest prawda? Kto ma rację? Czy w ogóle jest jedna racja? Czy wszystko da się wybaczyć? Czy da się choć w części zapomnieć?

Na te i wiele innych pytań nie znajdziecie w książce odpowiedzi. Pytania mnożą się wraz z każdą przeczytaną stroną, a w głowie po zakończeniu lektury pozostaje chaos, zdziwienie, niedowierzanie, a w sercu ulga, że to nie my byliśmy członkami którejś z opisywanych w książce rodzin.

Patria, to trudna powieść, zbudowana na gigantycznych wprost emocjach. Fernando Aramburu gra na uczuciach niczym najlepszy wirtuoz.

Jest to także taka książka, którą przy odrobinie zaangażowania (nie jest to czytało dla zabicia czasu) czyta się szybko, doskonale, z wypiekami na twarzy.,

Jest to także powieść, do której za jakiś czas z pewnością wrócę. Gorąco zachęcam was do lektury.