Siedemnastowieczna Rzeczpospolita wciąż targana jest niepokojami - w latach 1668-1673 krzyżuje szable z Turcją. Jednym z bohaterów tej wojny jest tytułowy pułkownik Jerzy Michał Wołodyjowski, zwany również "małym rycerzem". To niezrównany szermierz, wzór szlachcica, dla którego honor i ojczyzna mają najwyższą wartość. Jego oddanie widoczne jest nie tylko podczas walk z najeźdźcą, ale również w rywalizacji o serce Oleńki z Azją Tuhaj-bejowiczem.
W "Panu Wołodyjowskim" powracają bohaterowie doskonale znani miłośnikom Trylogii, czyli Andrzej Kmicic, Jan Skrzetuski, a także Onufry Zagłoba. Wzorem poprzednich części, w tej również opisane są autentyczne wydarzenia, jak wybór Michała Korybuta Wiśniowieckiego na króla Polski (1669) czy bitwa pod Chocimiem (1973).
Henryk Sienkiewicz był polskim pisarzem żyjącym na przełomie XIX i XX w., autorem licznym powieści historycznych. W swoich dziełach nawiązywał do aktualnej sytuacji Polaków, za pomocą odległych wydarzeń oraz mężnych bohaterów chciał natchnąć rodaków nadzieją na lepszą przyszłość. Do najważniejszych pozycji w jego bogatej twórczości należą tytuły: "W pustyni i w puszczy", "Quo Vadis", "Krzyżacy" oraz "Ogniem i mieczem", "Potop" i "Pan Wołodyjowski", które składają się na Trylogię.
