Olive Kitteridge

Kim jest tytułowa bohaterka?

Olive Kitteridge jest nauczycielką matematyki, żoną aptekarza, pozornie pewną siebie, wręcz arogancką kobietą. Jest osobą surową, despotyczną i nieokazującą uczuć. Wydaje się być twardą i bezkompromisową osobą. Jednak, kiedy z każdą, przeczytaną stroną, poznajemy ją bliżej, ukazuje nam się obraz zupełnie innej osoby. Spogląda na nas współczująca i bardzo nieszczęśliwa kobieta. Jej postać pokazana jest na tle innych ludzi, na tle ich losów, pragnień i zdarzeń.

Autorka ukazuje nam pełne spektrum ludzkich zdarzeń i emocji. Od miłości, przyjaźni, nienawiści, czy bezsilności, po zazdrość, radość, czy współczucie. To psychologiczne studium człowieczeństwa ukazane na tle prostych, codziennych zdarzeń. Głębokie, bardzo mądre i dające do myślenia. Emocje emanują z kart tej niepozornej książki.

Elisabeth Strout stworzyła książkę zapadającą w pamięć i duszę czytelnika, pokazującą mu szeroki wymiar człowieczeństwa. Wcale nie dziwię się, że książka otrzymała nagrodę Pulitzera - należało się jej to w pełni!

Jeśli macie ochotę na mądrą, a przy tym ciekawą lekturę - polecam "Olive Kitteridge"!

OKRUCHY CODZIENNOŚCI, czyli o "Olive Kitteridge" Elizabeth Strout

"Olive Kitteridge" pierwotnie wydana pod tytułem "Okruchy codzienności" to wyjątkowa i pozbawiona upiększeń powieść o prawdziwym życiu; o trudach związanych z wychowaniem dzieci, ich dojrzewaniem, codziennością, która przychodzi, gdy pociechy wyfruną z gniazda. To także próba ukazania psychologicznych i osobowościowych przemian jakie dokonują się w człowieku na przestrzeni wielu lat. Nietuzinkowa historia, forma oraz narracja zastosowana przez Elizabeth Strout spotkały się w 2009 roku z przychylnością krytyków, którzy nagrodzili "Olive Kitteridge" Pulitzerem. W 2014 roku na podstawie powieści powstał wyprodukowany przez HBO miniserial o takim samym tytule, który niedługo po tym zdobył kilka prestiżowych nagród.

Nadmorskie miasteczko Crosby w stanie Maine to miejsce, gdzie splatają i rozplatają się ludzkie losy. Mieszkańcy wychowują dzieci, budują lub rozwalają związki, próbują pogodzić się z niestrudzenie upływającym czasem. Poprzez historie kilku rodzin, poznajemy realia życia ludzi, którym los nie szczędził doświadczeń i problemów.

Przed przystąpieniem do czytania "Olive Kitteridge" nie trudno wyzbyć się wrażenia, że ta mała żółta książeczka jest zbyt niepozorna by sprostać naszym ogromnym oczekiwaniom. W końcu Pulitzera nie otrzymuje się ot tak. Początek nie nastraja nas zbyt pozytywnie i niewątpliwie nie należy ON do najłatwiejszych. Elizabeth Strout posługuje się dosyć specyficzną narracją, w której przeplata wydarzenia z przeszłości z tymi z teraźniejszości, dzięki czemu chaos jaki tworzy się w naszych głowach wydaje się być nie do opanowania. Po kilku stronach mamy wrażenie, że tytułową bohaterkę - Olive Kitteridge będziemy poznawać wyłącznie z informacji z drugiej ręki. Jednakże to, co początkowo uchodzi za istny harmider w miarę zagłębiania się w snutą przez autorkę opowieść zdaje się zabiegiem całkowicie przemyślanym. Żmudne przesuwanie wzroku po linijkach zupełnie naturalnie przeradza się w wygłodniałe pożeranie stron, jakby każda z nich była smakowicie wyglądającym pączkiem, który kusząco ocieka lukrem (ew. cukrem pudrem). W każdym razie - nie sposób mu się oprzeć.

Aby w pełni docenić kunszt pisarski autorki, a także zupełnie zatracić się w jej wizji rzeczywistości, trzeba przede wszystkim zdać sobie sprawę, że nie sięga ona po nic odkrywczego, ani przełomowego. To, co w jej książce urzeka najbardziej to wymowny sposób w jaki ukazuje ludzkie dramaty, które grzebią człowieka w okowach przeznaczenia. W "Olive Kitteridge" pojawiają się wszystkie okruchy codzienności, które kleją się i łączą w kształty często zbyt nieodgadnione by można je było nazwać. Życie, śmierć, niespełnienie, fiasko, tragedia, komedia, miłość, zazdrość, zdrada. Ta mała niepozorna książeczka przeżuwa je wszystkie, by na koniec splunąć nam nimi w twarz.

Bohaterowie u Elizabeth Strout są niesłychanie realistyczni, głęboko ludzcy. Autorka poświęciła im masę uwagi, wtłaczając w nich apogeum swoich pisarskich możliwości. Nadała im charakterystyczne cechy, określiła sposób zachowania, spowodowała, że każdy z nich ma swoje nastroje i zwyczaje. W swym zamyśle stworzenia środowiska wyjątkowo zamkniętego i hermetycznego, autorka pokusiła się o splecenie bohaterów cienkimi i grubymi więzami przyjaźni, nienawiści lub obojętności. Dzięki temu mamy nieodparte wrażenie, że książkowa społeczność w stanie Maine istnieje naprawdę, a nie jest tylko wytworem bogatej wyobraźni.

Powieść nie byłaby tak prawdziwa, gdyby nie jej główna bohaterka - tytułowa Olive Kitteridge, która stanowi istotny element mikroświata mieszkańców Crosby. Można rzec, że jest pewnego rodzaju spoiwem łączącym wszystkie historie-satelity krążące wokół niej. Jest arogancka i silna, a jej bezpretensjonalne, a zarazem bardzo szczere zachowanie powoduje, że sąsiedzi zachodzą w głowę, jakim cudem jej małżonek - Henry, uosobienie ideału, wytrzymał z nią tyle lat. Jednakże to, co zwykle bywa silne na zewnątrz, wewnątrz jest jedynie kolażem niespełnionych pragnień, ukrytych fascynacji, niepodjętych działań i zaprzepaszczonych szans. To właśnie na jej przykładzie autorka z rozbrajającą szczerością pokazuje jak mylne potrafią być pozory i jak trudno zaakceptować drugiego człowieka takim, jakim jest naprawdę.

Połączenie wszystkich emocji i doznań, a tym samym stworzenie niezwykle równej, intrygującej, poważnej, ale i momentami sarkastycznej oraz zabawnej powieści nie byłoby możliwe, gdyby nie plastyczny język, który pozwala czytelnikowi na zatopienie się w niej bez reszty. Elizabeth Strout otwiera drzwi własnej wyobraźni i przepuszcza przezeń potencjalnego gościa, by ten nienachalnie się w niej rozgościł. Niezaprzeczalnie "Olive Kitteridge" to powieść nietuzinkowa, przesiąknięta autentyzmem i ociekająca prawdą. Przeczytanie jej to gwarant wartościowego spędzenia kilku godzin. Dla mnie było to pierwsze spotkanie z Elizebeth Strout, lecz niewątpliwie nie ostatnie.