Autor książki zwraca uwagę na obecność oraz istotność ojczyzn magicznych (nowy termin w humanistyce zaproponowany przez niego) we współczesnym zachodnim kinie i literaturze. Dzieła wpisujące się w tę tendencję są przykładem dowartościowania autorskiego własnego miejsca, postrzeganego subiektywnie, przy jednoczesnym nacisku na tworzenie osobistego mitu, korzystającego z genius loci, w oparciu o pozaracjonalny (w rozumieniu zachodnim) pierwiastek magiczny. Ojczyzny magiczne są w książce omawiane przez pryzmat trzech wyróżników: magii, etniczności i mitu. W publikacji analizowane są dzieła z dorobku ośmiu autorów: Susanny Clarke, Jana Jakuba Kolskiego, Orhana Pamuka, Ceydy Torun, Ailo Gaupa, Emira Kusturicy, Pavola Barabáša i Tomma Moore`a. Wybór szerokiej palety nazwisk i dzieł pozwala na obszerną i różnorodną prezentację tego, czym jest we współczesnej kulturze ojczyzna magiczna.
Książka Mateusza Żebrowskiego przypomina czytelnikom zapomniane lub ujawnia zgoła nieznane im obszary znaczeń, które stanowią podstawy istnienia różnych kultur. Pozwala, dzięki erudycyjnej i wnikliwej eksplikacji Autora, lepiej zrozumieć zawarty w nich kod antropologiczny, mitologiczny i magiczny. Jestem przekonana, że rozprawa Mateusza Żebrowskiego stanie się dla kulturoznawców cennym przewodnikiem po wyobrażonych ojczyznach magicznych oraz pasjonującą lekturą dla czytelników i widzów zainteresowanych literackimi i filmowymi miejscami, w których pojawienie się magii sugeruje istnienie porządku innego niż tylko realistyczny i zdroworozsądkowy.
z recenzji prof. dr hab. Grażyny Stachówny
Mateusz Żebrowski - kulturoznawca, filmoznawca, krytyk filmowy. Wraz z Martą Chylińską prowadzi popularnego wideobloga o tematyce filmowej – Drugi Seans. W ramach Drugiego Seansu współprowadzi „Nadzieje polskiego kina” – cykl spotkań z młodymi polskimi reżyserami, często przed pełnometrażowym debiutem. Dwukrotny stypendysta ministra kultury w dziedzinie film z projektami: „Młoda szkoła” (o polskich reżyserach debiutujących po 2015 roku) oraz „Takie piękne kino się urodziło” (o dokumencie autobiograficznym w polskim kinie XXI wieku). Regularnie publikuje w „Czasie Kultury”, miesięczniku „Kino” i na portalu Filmweb.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii film i kino
Jakich konkretnych twórców analizuje autor w książce "Ojczyzny magiczne i ich twórcy..."?
Autor szczegółowo omawia dorobek ośmiu wybitnych artystów, takich jak Susanna Clarke, Jan Jakub Kolski czy Emir Kusturica. Publikacja analizuje także dzieła Orhana Pamuka, Ceydy Torun, Ailo Gaupa, Pavola Barabáša oraz Tomma Moore'a. Wybór ten pozwala na interdyscyplinarne spojrzenie na współczesną kulturę zachodnią przez pryzmat literatury i filmu. Czytelnik zyskuje wnikliwą analizę twórczości artystów pochodzących z bardzo zróżnicowanych kręgów kulturowych.
Czy lektura tej publikacji wymaga specjalistycznego przygotowania z zakresu filmoznawstwa?
Publikacja jest skonstruowana w sposób przystępny zarówno dla specjalistów, jak i pasjonatów kina oraz literatury. Choć Mateusz Żebrowski posługuje się profesjonalnym warsztatem badawczym, jego wywód pozostaje klarowny i służy jako fascynujący przewodnik po świecie symboli. Książka pomaga zrozumieć kod antropologiczny i mitologiczny ukryty w znanych dziełach bez konieczności posiadania stopnia naukowego. To idealna propozycja dla osób chcących świadomie pogłębić swoje doświadczenie odbioru sztuki.
Czym w praktyce są tytułowe ojczyzny magiczne opisywane w tej książce?
Ojczyzny magiczne to autorskie wizje miejsc rodzinnych, w których rzeczywistość przenika się z mitem i pierwiastkiem pozaracjonalnym. Koncepcja ta opiera się na trzech głównych filarach: magii, etniczności oraz poszukiwaniu unikalnego ducha miejsca, czyli genius loci. Autor udowadnia, że współcześni twórcy często kreują osobiste mity, aby dowartościować własne korzenie w zglobalizowanym świecie. Lektura pozwala odkryć, jak subiektywne postrzeganie przestrzeni wpływa na strukturę współczesnej narracji filmowej i literackiej.
Jakie formy przekazu artystycznego są poddawane analizie w tej publikacji?
Książka koncentruje się na analizie porównawczej dzieł literackich oraz produkcji filmowych powstałych na przełomie wieków. Czytelnik odnajdzie tu omówienia zarówno tekstów beletrystycznych, jak i filmów fabularnych czy dokumentalnych, co tworzy wielowymiarowy obraz współczesnej humanistyki. Takie zestawienie pozwala dostrzec podobieństwa w kreowaniu magicznych światów niezależnie od medium, którym posługuje się dany artysta. Jest to wartościowe źródło wiedzy o ewolucji języka filmu i literatury w ostatnich dekadach.
Dla jakiego profilu czytelnika ta pozycja może nie być trafnym wyborem?
Książka ta może minąć się z oczekiwaniami osób poszukujących wyłącznie lekkiej beletrystyki lub prostych streszczeń popularnych hitów kinowych. Ze względu na swój analityczny charakter, publikacja skupia się na głębokiej interpretacji motywów antropologicznych, co wymaga od odbiorcy większego skupienia podczas lektury. Osoby nastawione jedynie na techniczne aspekty produkcji filmowej mogą uznać tę pozycję za zbyt mocno osadzoną w kontekście teorii kultury. Jest to wybór skierowany przede wszystkim do odbiorców ceniących intelektualne wyzwania i poszukiwanie drugiego dna w sztuce.
