Łódzka burżuazja stworzyła własny, indywidualny styl życia naśladujący panujące od wieków i ugruntowane zasadami savoir-vivre'u wzorce arystokratycznego zachowania. Dominowała w nich chęć autoprezentacji, nieograniczająca się jedynie do budowania finansowej potęgi danej rodziny, ale przekładająca się na całą sferę życia codziennego, wzory konsumpcji czy sposoby spędzania wolnego czasu. Istotną rolę odgrywały także spotkania towarzyskie skupione przy wspólnym stole w zaciszu mieszkań, rezydencji czy majątków ziemskich. Na kartach książki zaglądamy do okazałych reprezentacyjnych kamienic, willi oraz pałaców, wchodząc do dwóch najważniejszych domowych pomieszczeń – kuchni i jadalni. Przyglądamy się na przestrzeni lat 1890–1939 sposobom ich urządzenia i wyposażeniu dobranym zgodnie z zasadami obowiązującej mody oraz stylistyki artystycznej. Czytamy o tym, jak kolorystyka pomieszczeń, meble, bielizna stołowa, porcelana, szkło, zastawa srebrna i platerowana, zasady etykiety tworzyły oprawę dla wyznaczanych przez rytm dni, celebrowanych wówczas spotkań towarzyskich, reprezentacyjnych ślubnych śniadań, obiadów czy kolacji przeciągających się często do bladego świtu oraz kameralnych podwieczorków kryzysowych lat 30. XX wieku. Odnajdujemy tutaj znanych bohaterów, reprezentantów rodzin Scheiblerów, Herbstów, Grohmanów, Poznańskich, Biedermannów, Kindermannów i innych. Z książki możemy dowiedzieć się również, jakie przedmioty artystyczne stanowiły wyposażenie jadalń najzamożniejszych reprezentantów lokalnej społeczności. A przystępna narracja naukowa umiejętnie prowadzi refleksje Czytelnika od mikro do makro historii. Opracowanie jest rzetelną, bogatą w źródła historyczne i ikonograficzne analizą kultury materialnej i życia prywatnego łódzkich elit. Na publikację składa się wstęp i pięć rozdziałów, w których opisano reprezentacyjne siedziby mieszkalne, pomieszczenia kuchenne i ich wyposażenie, pracę służby domowej, wystrój i wyposażenie jadalń, bieliznę stołową, zastawę porcelanową, szklaną, srebrną i platerowaną, a także łódzkie delikatesy i sklepy spożywcze, w których zaopatrywano się w rozmaite produkty.
Książka wydana wspólnie z Wojewódzką Biblioteką Publiczną im. J. Piłsudskiego w Łodzi.
Tekst stanowi znakomity przykład rzetelnej, pogłębionej analizy kultury materialnej i życia codziennego łódzkich elit. To opracowanie dotyczące kultury stołu wśród łódzkiej burżuazji, którego Autor wykazuje się imponującą erudycją oraz głęboką znajomością zarówno historii sztuki użytkowej, jak i społecznych uwarunkowań życia codziennego przełomu XIX i XX wieku. W rezultacie powstała praca rzetelna, bogata w źródła, a jednocześnie przystępna i atrakcyjna w lekturze. Stanowi doskonały przykład, jak opowiadać o przedmiotach codziennego użytku w sposób angażujący, jednocześnie poparty wartościowymi badaniami naukowymi.
kierownika Pracowni Rzemiosła Artystycznego i Dizajnu
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii historia polski
Czy książka "Obrus na stole" skupia się wyłącznie na wyposażeniu jadalni?
Publikacja ta oferuje znacznie szersze spojrzenie, analizując zarówno luksusowe jadalnie, jak i zaplecza kuchenne oraz pracę ówczesnej służby. Autor szczegółowo opisuje kulturę stołu, zasady etykiety oraz codzienne rytuały łódzkich elit finansowych na przełomie wieków. Czytelnik poznaje nie tylko przedmioty artystyczne, ale także historię lokalnych delikatesów i sklepów, w których zaopatrywały się najzamożniejsze rodziny. To kompleksowe opracowanie łączące historię sztuki użytkowej z socjologicznym obrazem życia dawnej Łodzi.
Czy wewnątrz znajdę materiały wizualne prezentujące opisywane przedmioty i wnętrza?
Opracowanie zawiera bogatą warstwę ikonograficzną, która ilustruje omawianą kulturę materialną i życie prywatne elit. Dzięki licznym źródłom historycznym można zobaczyć, jak w praktyce wyglądały wnętrza pałaców rodzin takich jak Scheiblerowie czy Poznańscy. Fotografie i ryciny pozwalają lepiej zrozumieć ewolucję stylistyki wyposażenia kuchni oraz jadalni na przestrzeni lat 1890-1939. Wizualne przedstawienie zastawy srebrnej i porcelany stanowi doskonałe uzupełnienie dla rzetelnej narracji naukowej.
Dla jakiego typu odbiorcy ta pozycja będzie najbardziej wartościowa?
Książka jest idealnym wyborem dla pasjonatów historii Łodzi, badaczy rzemiosła artystycznego oraz osób zainteresowanych dawnym savoir-vivre'em. Szczegółowe analizy dotyczące bielizny stołowej, szkieł i platerów zadowolą kolekcjonerów oraz historyków sztuki użytkowej. Przystępny język sprawia, że pozycję tę czyta się z dużą swobodą nawet bez specjalistycznego przygotowania akademickiego. Jest to cenny nabytek dla każdego, kto chce zrozumieć, jak burżuazja budowała swój prestiż poprzez codzienne rytuały.
Czy treść książki obejmuje również przepisy kulinarne z tamtego okresu?
Publikacja ta nie jest książką kucharską, lecz monografią naukową poświęconą kulturze materialnej i obyczajowości. Zamiast receptur, autor koncentruje się na organizacji przestrzeni domowej, doborze zastawy oraz społecznym znaczeniu wspólnych posiłków. W treści znajdują się informacje o tym, gdzie kupowano luksusowe produkty, ale główny nacisk położono na oprawę i estetykę stołu. To studium historyczne, które pozwala zrozumieć mechanizmy konsumpcji i autoprezentacji łódzkiego mieszczaństwa.
Czy jest to lektura odpowiednia dla osób szukających ogólnej historii Polski?
Ta książka jest wysoce specjalistycznym opracowaniem skupionym wyłącznie na wąskiej grupie społecznej i konkretnym regionie, więc nie usatysfakcjonuje osób szukających ogólnych dziejów kraju. Narracja koncentruje się na mikrohistorii łódzkich elit, pomijając losy innych warstw społecznych czy ogólnopolskie wydarzenia polityczne tamtego okresu. Jeśli odbiorca oczekuje lekkiej beletrystyki lub szerokiego kontekstu militarnego, poziom szczegółowości dotyczący rzemiosła może okazać się zbyt przytłaczający. Jest to pozycja skierowana do osób ceniących głęboką analizę konkretnych aspektów życia codziennego.
