Non stop

Non stop jest debiutancką powieścią Briana Aldissa, która po raz pierwszy pojawiła się w Polsce w roku 1975 r., czyli dopiero po 17 latach od swojej oryginalnej premiery. Jest to typowa historia z gatunku science-fiction, która wykorzystuje motyw statku-arki, za którym naprawdę przepadam! Niejednokrotnie twórcy udowadniali nam, że chociaż mogłoby się wydawać, że statek to bardzo ograniczone miejsce dla rozwoju fabuły, to mimo wszystko potrafi tam się sporo wydarzyć. Nie inaczej jest w tym przypadku.

Głównym bohaterem powieści jest Roy Complain, którego plemię żyje na Pokładach. Jest to miejsce porośnięte wybujałą i dziką roślinnością, nad którą człowiek nieco stracił kontrolę. Ogółem trzeba przyznać, że ten statek-arka wcale nie odgrywa już roli bezpiecznego azylu. Tutaj nie tylko zagrożenie stanowi flora i fauna, ale sprawdza się również powiedzenie, że człowiek człowiekowi wilkiem. Każde plemię skupia się na swoim regionie i raczej nie wychodzi poza jego teren, aczkolwiek Complain wraz z kilkoma osobami postanawia zerwać z tą tendencją…

Chęć eksploracji dalszego otoczenia wynika z tego, że Roy od zawsze słyszał mnóstwo legend na jego temat. Tak naprawdę nie ma pojęcia, czy znajduje się na obcej planecie, czy na statku. Ci, którzy w jakiś sposób sprawują kontrolę nad danym plemieniem przekazują czasami sprzeczne informacje, a ciekawość głównego bohatera jest na tyle silna, że postanawia ON wyruszyć w podróż, mimo grożących mu niebezpieczeństw… mityczni Ludzie z Dziobu, Giganci, przerażający Obcy – jak Roy i jego towarzysze poradzą sobie z tymi zagrożeniami? A przede wszystkim jak zniosą brutalną prawdę, którą odkryją na końcu swojej drogi?

Motyw podróży w bardzo przyjemny sposób przeplata się z wątkiem odkrywania prawdy. Wraz z bohaterami poznajemy tajemnice miejsca, w którym przebywają, napotykamy różnego rodzaju przeszkody i stawiamy czoła niebezpieczeństwom. Zaczynamy się też zastanawiać nad tym, gdzie tak naprawdę Roy Complain i jego towarzysze się znajdują, dokąd zmierzają i jak w ogóle doszło do tego, że się tam znaleźli. Pomocne okazują się być nowe znajomości i odnalezione dzienniki pokładowe – aczkolwiek prawda, która w końcu wychodzi na jaw, nie należy do najprzyjemniejszych. Przyznaję, że poczułam się zaskoczona takim obrotem spraw, rozwiązaniem, które zaproponował autor.

Sama kreacja postaci nie należy tutaj do najlepszych, właściwie wszyscy są skrojeni na jedno kopyto, ale zauważyłam, że w przypadku tego typu historii jest to często powtarzający się mankament. Aldiss skupił się bardziej na zaprezentowaniu realiów, z jakimi mierzą się jego bohaterowie, a także na opisie świata, przez który wędrują. Psychologiczny aspekt został raczej pominięty, chociaż jego delikatny przebłysk pojawia się w momencie, w którym do Complaina i reszty dociera brutalna prawda o rzeczywistości, w której żyją.

Zdecydowanie jest to książka traktująca o ludzkiej ciekawości, o poszukiwaniu prawdy, o chęci odkrywania. Niestety jej refleksyjny wydźwięk może być nieco dołujący – możemy przez chwilę poczuć, że jako ludzie jesteśmy nieco zagubieni i być może podobnie jak postaci Aldissa unosimy się w jakimś bezmiarze i nie potrafimy dostrzec tego, co istotne. Całość czyta się naprawdę dobrze, historia wciąga, a zakończenie lekko szokuje. Zdecydowanie godna uwagi pozycja!

Od jakiegoś czasu wydawnictwo Rebis wydaje książki w cyklu „Wehikuł czasu”. Nazwa nie jest przypadkowa, bowiem cykl ten to przede wszystkim uznane dzieła klasycznych już pisarzy, którzy swoje utwory dedykowali przede wszystkim fantastyce. A jako że uważam, że te utwory są najlepszą odpowiedzią na to czy czytać science fiction – te powieści trafiają jak najbardziej w mój gust. Cykl powoli się rozwija – jak na razie składa się z sześciu tomów, a będzie ich więcej. U mnie przyszła pora na tom szósty, który nosi tytuł „Non stop”.

O książce możemy przeczytać że:

Roy Complain oraz jego plemię żyją w porośniętych dziką roślinnością Kwaterach i walczą o przetrwanie w nieprzyjaznym świecie. Wrogami, oprócz innych plemion i dzikich zwierząt, są też mityczni Ludzie z Dziobu, legendarni Giganci i przerażający Obcy. Jedna z legend głosi, że wszystkie Pokłady są zamknięte w pojemniku zwanym statkiem, który przemierza pustkę od jednego świata do drugiego. Complain nie wie, które opowieści starszyzny są prawdziwe. W trakcie wyczerpującej, pełnej niebezpieczeństw wyprawy przekona się, że mityczny statek skrywa liczne tajemnice, a prawda jest jeszcze bardziej przerażająca.

Zachęcam do lektury.

Brian W. Aldiss to kolejny legendarny pisarz, którego powieści science fiction od razu trafiły do kanonu gatunku. Wystarczy tu wspomnieć o „Cieplarnii”, czy trylogię o Helikonii. Pisarz ten zdobył wszystkie ważniejsze nagrody w tym Hugo i Nebulę.

A sama powieść to kolejna historia opisująca ludzką ciekawość i chęć odkrywania. Oczywiście obowiązkowa tajemnica sprawia, że powieść ta jest jeszcze lepsza. Wprost nie można się oderwać. Zatem zachęcam do lektury.

"Bez kontroli i bez nadziei"

Roy Complain jest członkiem małego szczepu plemiennego mieszkającego w Kwaterach, które cierpi na niedobór wszelkich zasobów. Żądza przygód i nędza własnego żywota przysparzają mu pytań i ochoty, żeby dowiedzieć się, co jest w dalszej części świata, i czy może tam być lepiej niż tu, gdzie żyje. Po tym, jak podczas jednego z polowań traci swoją kobietę porwaną przez inne plemię, dostaje propozycję dołączenia do wielkiej wyprawy, podczas której ma nadzieję sprawdzić co jest za Kwaterami, jak wyglądają Ludzie z Dziobu, czy rzeczywiście istnieją mityczni Giganci oraz przede wszystkim jak wygląda świat, w którym żyje od urodzenia. Ta podróż przekroczy jego najśmielsze oczekiwania. Nie tylko pozna osobiście Gigantów i stoczy niejedną walkę z innymi plemionami, ale przede wszystkim odkryje, że nie mieszka na żadnej planecie, tylko na gigantycznym statku kosmicznym, który krąży od wielu lat i skrywa znacznie większe tajemnice niż Roy mógłby kiedykolwiek przypuszczać.

"Non stop" to piąta pozycja serii "Wehikuł czasu", która jest zarazem debiutancką powieścią science fiction angielskiego pisarza Briana W. Aldissa - znanego i cenionego pisarza science fiction, który ma na koncie ponad 70 książek i wiele z nich uhonorowanych najlepszymi nagrodami, jak Hugo, Nebula, nagroda Locusa czy nagroda im. Campbella. Powieść powstała w 1958 roku i jako jedna z pierwszy wykorzystuje motyw statku-arki, który został wysłany w przestrzeń kosmiczną z załogą i zapasami oraz specjalną misją, której znaczenie poznamy tak naprawdę dopiero na sam koniec. Zagłębiajac się w fabułę wiemy, że bohaterowie żyją na świecie podzielonym na różne kwatery i plemiona, a przy tym na wyższe i niższe rangą rasy. Ten świat zaś to oczywiście ów statek przemieszczający się nie wiadomo gdzie i poco, a przy tym pełen upiorów, zagadek i tajemnic.

Życie na nim jest bardzo trudne. Stałe braki pożywienia i wszelkich zapasów oraz wiążący się z tym nieustanny głód, ciągła konieczność przenosin, rygor rządów, mała liczba kobiet, o których względy trzeba bardzo się starać, a potem jeszcze bardziej, żeby nikt ich nie uprowadził, a także zagrożenie ze strony innych istot - Ludzi z Dziobu, Obcych, Mutantów i legendarnych Gigantów. Przemoc i śmierć to naturalne rzeczy w Kwaterach, które jednocześnie pozwalają zredukować nadwyżkę urodzeń, bo nie ma zwyczajnie co jeść.

Właściwie od początku czytelnikowi towarzyszy taki ponury nastrój ledwie zipiącego społeczeństwa i nieustanna zagadka związana z tym, skąd się to wszystko wzięło, kim są inne plemiona i legendarne rasy, jak wielki jest ten świat i z jakiego powodu powstał ten statek. Autor dobrze prowadzi akcję systematycznie rozwijając kolejne elementy zagadki, nieoczywistości i odpowiedzi na intrygujące pytania. Na niespełna trzystu stronach udało mu się ciekawie i logicznie przedstawić nowe miejsce, w którym żyje ludzkość, zaintrygować tajemnicami i wprowadzić w zadumę nad istotą człowieczeństwem i sensu ludzkiego istnienia.

"Non stop" jest kolejną udaną pozycją rozrastającej się fantastycznej serii wydawnictwa Rebis, po którą warto sięgnąć, żeby poszerzyć horyzonty i zobaczyć jak niegdyś pisali klasycy gatunku i na czym wyrosły pokolenia współczesnych pisarzy science fiction i fantasy. Jeśli kiedykolwiek zastanawialiście się jak inaczej mógłby wyglądać świat ludzi po przeniesieniu do innego miejsca w przestrzeni kosmicznej to Brian W. Aldiss swoją ciekawą książką pełną zagadek i tajemnic oraz popisem wyobraźni powinien dać na to odpowiedź i zapewnić rozrywkę na dobrym poziomie.

Recenzja z bloga Świat Bibliofila.

Czy zastanawialiście się kiedyś, jak mógłby inaczej wyglądać świat? Przyznaję się, że ja się nie zastanawiam. Ja po prostu sięgam po książki, które przedstawiają inną rzeczywistość, tę której nie znam. Tym razem sięgnęłam po książkę pana Aldissa pod tytułem „Non stop". Jest to kolejna część należąca do serii Domu Wydawniczego Rebis pt. „Wehikuł czasu". Poprzednie książki należące do cyklu bardzo mi się podobały, więc bez wahania i z wielkim zaciekawieniem sięgnęłam po książkę pana Aldissa.

Tym razem miałam przyjemność przenieść się do świata, gdzie główni bohaterowie żyją na statku. Complain należy do kolejnego pokolenia zamieszkującego statek. Do pokolenia, które nie wyobraża sobie innego świata, jak ten w którym żyje. To pokolenie nie jest już nawet świadome, że znajdują się na statku, który przemierza drogę od planety do planety. Jednak Roy Complain odkrywa prawdę o swoim świecie.

„Non stop" to książka, która bardzo szybko wciąga. Przedstawia ciekawą wizję życia plemion, którą chce się poznać w najdrobniejszych szczegółach. W samej historii nie znalazłam żadnej luki, wszystkie wątki wydają się być spójne, jednak książka chwilami mnie nudziła. Byłam ciekawa jak rozwinie się ta historia, a już najbardziej jak się skończy, lecz mam wrażenie, że niektóre wątki mogłyby zostać pominięte. Nie zmienia to faktu, że jest to dobra pozycja sci-fi i warto się z nią poznać.

Choć książka nie jest gruba, zawiera niecałe 300 stron, przeczytanie jej zajęło mi kilka dni. Mimo że rozdziały są krótkie, to po odłożeniu książki na półkę zapominałam w jakim miejscu przerwałam czytanie. Przez to trochę gubiłam zainteresowanie dalszą historią. Ale gdzieś tak w połowie powieści, zaczyna się dziać tyle, że od książki było się trudno oderwać. Akcja nagle przyspiesza, prawda wychodzi na jaw i rozpoczyna się heroiczna walka o przetrwanie. A zakończenie łączy w całość wcześniejsze poszlaki i sprawia, że czytelnik doskonale rozumie rozterki i decyzje każdej ze stron. Powieść w ciekawy sposób przedstawia nam, że nic nie jest takie jakim się wydaje.

Bohaterowie w powieści są dobrze wykreowani. W zależności od plemienia w jakim przyszło im żyć, są różnorodni pod względem moralności, wykształcenia, stylu życia, wierzeń. Również fauna i flora na statku są ciekawie opisane. Przerażające i niezwykle inteligentne szczury, które poruszają się w przewodach wentylacyjnych czy wszędobylskie poniki, które, gdy tylko mają światło rosną bujnie i gęsto. To nadaje powieści klimatu grozy i dreszczyku emocji, gdy towarzyszymy Royowi w jego podróży. Strach budzą również Giganci, którzy czasem ukazują się ludziom. Ich zamiary nie są do końca znane, nie wiemy jakie mają plany i po czyjej są stronie. Jak w ogóle wzięły się na pokładzie statku? Równie tajemniczymi postaciami są Obcy, którzy tak samo nagle jak się pojawiają, tak w mgnieniu oka znikają. Jest co odkrywać podczas czytania tej historii.

„Non stop” to dobra powieść science fiction, która pomimo upływu lat nie straciła na wartości. Mała ilość stron mieści w sobie całkiem dobrze wykreowany świat z masą niebezpieczeństw i tajemnic. Książka powinna zadowolić miłośników tego gatunku oraz tych lubiących przewrotne historie rozgrywające się w kosmosie.