Bohaterowie? Proszę bardzo. Adelka, dziewczynka, która gubiła się w imionach, sukienkach, przebraniach i zwykle miała koło siebie mnóstwo kasztanów, kapsli, dużych koni. Niepokorna, niesforna, z wyobraźnią jak kosmos. Franek, chłopiec marzyciel, który grał z wiatrem w różne gry na planecie Ijo Ijo i potrafił zatrzymać świat w dowolnym momencie jednym dotknięciem palca. I Julek, miłośnik przygód, który czasem pluł w kałuże, pisał z błędami i lubił, kiedy przed snem przychodził do niego tata gruby jak trąba, przytulał i pozwalał spać na Księżycu... Kiedy ta trójka spotka jesień, tę złą wiedźmę, co to wszystkim chce zabrać wolność, dobry nastrój i jeszcze lepszą zabawę, wtedy dopiero zacznie się dziać...
Wiemy jedno, po przeczytaniu tej książki nikt nie upomni Agnieszki Wolny-Hamkało, by ujarzmiła swoją wyobraźnię. Jej dzikie historie sieją ferment, niepokoją, rozbudzają literacki apetyt. Pieprzu i czarciego ognia dodają tekstowi mroczne grafiki Ilony Błaut.
Wchodzimy w to i niech nam się śni po nocach!
Miałyśmy gotową anarchistyczną utopię, książkę, w której dzieci paliły papierosy, chodziły na golasa, przeklinały, w końcu robiły wszystko to, co dzieci robią naprawdę i to, co czasem tylko im się śni. Książkę trochę międzygatunkową: pisaną połamanym, białym, wpadającym w prozę wierszem. Historię jednocześnie fabularną i skupioną na samym medium języku. Wydawcy nie jest łatwo obchodzić się z czymś takim, bo nie tylko nie można z całą pewnością wskazać gatunku tej książki: nie można być nawet pewnym, czy jest dla dorosłych, czy dla dzieci. Uważam ten podział za szkodliwe uproszczenie. Ciekawa, zaczepna, intrygująca książka powinna być ciekawą, zaczepną, intrygującą książką po prostu. (...)
Agnieszka Wolny-Hamkało, "Ryms" nr 28
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura
Czy książka "Nikt nas nie upomni" jest klasyczną bajką dla dzieci?
To wydanie wymyka się tradycyjnym klasyfikacjom gatunkowym, łącząc elementy prozy poetyckiej, białego wiersza oraz anarchistycznej utopii. Autorka, Agnieszka Wolny-Hamkało, stosuje nieszablonową strukturę językową, która stawia na swobodne skojarzenia i odważną zabawę formą literacką. Treść skupia się na dziecięcej wyobraźni jako sile wywrotowej, pozwalającej bohaterom na kreowanie własnych, niezależnych światów. Jest to lektura wymagająca intelektualnie, która angażuje czytelnika zarówno na poziomie emocjonalnym, jak i lingwistycznym.
Jaką rolę w tej publikacji odgrywają ilustracje Ilony Błaut?
Grafiki Ilony Błaut wprowadzają do opowieści mroczny, intrygujący klimat, który stanowi integralną część artystycznej wizji utworu. Ilustracje nie pełnią tu jedynie funkcji ozdobnej, lecz są autonomicznym elementem budującym atmosferę tajemnicy i literackiego fermentu. Ich surowa i niepokojąca estetyka celowo odbiega od kolorowych standardów literatury dziecięcej, co podkreśla buntowniczy charakter całej książki. Wizualna strona publikacji skutecznie skłania do głębszej refleksji nad dziką i nieujarzmioną naturą dzieciństwa.
Czego można spodziewać się po warstwie językowej tego utworu?
Warstwa językowa to dynamiczna jazda bez trzymanki, pełna neologizmów, skrótów myślowych i celowo połamanej składni. Tekst balansuje na granicy snu i jawy, oddając autentyczny sposób, w jaki dzieci postrzegają, przetwarzają i nazywają otaczającą je rzeczywistość. Czytelnik śledzi losy Adelki, Franka i Julka opisane w sposób nielinearny, co zmusza do porzucenia tradycyjnych przyzwyczajeń czytelniczych. Taka konstrukcja tekstu stymuluje wyobraźnię i jest doskonałym treningiem literackiego apetytu dla osób szukających czegoś więcej niż prosta fabuła.
Dla jakiego odbiorcy ta książka może okazać się nieodpowiednia?
Publikacja ta nie jest polecana osobom poszukującym grzecznych, dydaktycznych opowiastek z jasnym morałem i bezpieczną treścią. Ze względu na obecność motywów buntu, specyficznego języka czy niekonwencjonalnych zachowań bohaterów, może ona budzić opór u opiekunów przyzwyczajonych do konserwatywnych wzorców wychowawczych. Eksperymentalna forma białego wiersza sprawia, że czytelnicy oczekujący prostej, chronologicznej narracji mogą poczuć się zagubieni lub zdezorientowani. To propozycja wyłącznie dla odbiorców otwartych na artystyczną prowokację i zacieranie granic między literaturą dla dzieci i dorosłych.
Kim są główni bohaterowie i co wyróżnia ich postawy?
Bohaterami są Adelka, Franek i Julek, czyli trójka dzieci uosabiających nieograniczoną wyobraźnię oraz silną potrzebę autonomii. Każda z tych postaci wnosi do opowieści unikalny pierwiastek: od gubienia się w fantazyjnych przebraniach, przez magiczne gry z wiatrem, aż po marzenia o spaniu na Księżycu. Reprezentują oni dzieciństwo nieskrępowane sztywnymi regułami dorosłych, które nie boi się konfrontacji z nudą czy narzuconymi schematami społecznymi. Ich postawy promują radykalną kreatywność oraz odwagę w manifestowaniu własnej osobowości bez względu na zewnętrzne oczekiwania.
