Eulalia Gutkowska w dzieciństwie mieszkała z mamą na Wołyniu. W tamtych latach nazywano ją Lalą i ten okres w jej życiu przebiegał spokojnie i beztrosko - do czasu, aż do jej wioski dotarła wojna. Brutalne realia stały się końcem wielokulturowej społeczności, w której się wychowywała. Straciła również poczucie bezpieczeństwa, a uroki dzieciństwa zostały zastąpione przez prawdziwy koszmar. Wtedy też, zupełnie niespodziewanie, zyskała najbliższą i najlepszą przyjaciółkę - Pepe. Dziewczynka jest żydówką i uciekinierką z getta. Matka Lali, przejęta losem swojej córki i Pepe, podjęła się trudnego i niebezpiecznego zadania - ochrony obu dziewczynek.
Mimo wszelkich przeciwności udało jej się zapewnić im bezpieczeństwo przed nazistami i ukraińskimi nacjonalistami przez całą wojnę. Rodzina została też zmuszona do opuszczenia ukochanego Wołynia i powrotu do Polski pociągiem towarowym, kiedy zmienione zostały granice państw. Tyle że Polski nie opuścili wtedy jeszcze wszyscy Niemcy.
To wyjątkowa i wzruszająca, prawdziwa opowieść o Lali i Pepe, w której zawarte zostały także elementy baśniowe. Urzekającą i piękną książkę napisała Dorota Combrzyńska Nogala, autorka wielu innych pozycji, w tym: "Wysiedleni", "Bezsenność Jutki", "Piąta z kwartetu".
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii powieści i opowiadania lub z serii Wojny dorosłych, historie dzieci
Czy książka "Niedokończona opowieść Pepe" jest odpowiednia dla czytelników w wieku wczesnoszkolnym?
Tak, publikacja jest dostosowana do percepcji starszych dzieci, łącząc trudną tematykę wojenną z przystępnym językiem. Autorka skupia się na perspektywie dziecka, co ułatwia młodym odbiorcom zrozumienie skomplikowanych wydarzeń historycznych bez epatowania okrucieństwem. Treść unika drastycznych opisów, kładąc nacisk na emocje, przyjaźń i odwagę w obliczu realnego zagrożenia. Jest to doskonały punkt wyjścia do ważnej rozmowy o historii Polski oraz relacjach polsko-ukraińskich.
Jakie konkretne wydarzenia historyczne porusza ta opowieść o Pepe i Lali?
Książka koncentruje się na losach polskiej rodziny na Wołyniu podczas II wojny światowej oraz późniejszych przesiedleniach. Czytelnik poznaje realia życia w wielokulturowej społeczności, zagrożenie ze strony niemieckiego okupanta oraz tragiczne wydarzenia związane z ukraińskim nacjonalizmem. Fabuła ukazuje również trudny proces opuszczania rodzinnych stron i podróż pociągiem towarowym do nowej, powojennej Polski. Dzięki temu lektura stanowi cenne źródło wiedzy o losach Kresowiaków i skomplikowanych zmianach granic.
Czy ta pozycja należy do cyklu edukacyjnego o tematyce wojennej?
Tak, książka stanowi istotną część cenionej serii "Wojny dorosłych - historie dzieci", wydawanej przez Wydawnictwo Literatura. Każdy tom w tym cyklu opiera się na autentycznych relacjach świadków historii, co gwarantuje wysoką wartość merytoryczną i autentyczność przekazu. Opowieść pomaga dzieciom zrozumieć pojęcia takie jak getto, uchodźstwo czy zmiana granic państwowych w sposób pełen empatii. To rzetelne narzędzie dydaktyczne wspierające naukę szacunku do historii i zrozumienie losów cywilów podczas wojny.
Jaki klimat dominuje w historii przedstawionej przez Dorotę Combrzyńską-Nogalę?
Opowieść utrzymana jest w tonie pełnym napięcia, ale jednocześnie nasycona nadzieją płynącą z międzyludzkiej solidarności. Mimo wszechobecnego strachu przed wojną, kluczowym elementem jest głęboka więź między Polką Lalą a żydowską dziewczynką Pepe. Autorka pokazuje, że nawet w nieludzkich czasach możliwe jest zachowanie człowieczeństwa i niesienie bezinteresownej pomocy potrzebującym. Historia ta uczy młodych czytelników, że odwaga cywilna i wierność ideałom mają ogromne znaczenie w obliczu zła.
Dla jakiego typu czytelnika ta lektura może okazać się zbyt trudna?
Książka nie jest polecana dla dzieci poniżej dziewiątego roku życia ze względu na poruszaną tematykę cierpienia i nagłej utraty bezpieczeństwa. Choć język jest prosty, opisy lęku przed okupantem i konieczności ucieczki mogą być zbyt obciążające dla bardzo wrażliwych, młodszych odbiorców. Rodzice powinni towarzyszyć dziecku podczas lektury, aby na bieżąco wyjaśniać kontekst historyczny i pomóc w przepracowaniu silnych emocji. Nie jest to lekka bajka do poduszki, lecz głęboka, edukacyjna proza historyczna wymagająca pewnej dojrzałości.
