Najważniejszy wrzesień świata

O sytuacji muzułmańskiej grupy etnicznej Rohingya, zamieszkałej północną część stanu Arakan, wspominałam przy okazji premiery książki Christophera Wilie, który odsłaniając kulisy działalności Cambridge Analytica, ujawnił też narzędzia i działania, które przyczyniły się do śmierci około 40. tysięcy niczemu niewinnych cywili.

Ta mniejszościowa społeczność etniczno-religijna była prześladowana znacznie wcześniej, jednak nigdy nie posunięto się do masowego mordowania i równania wiosek z ziemią. Iskrą, która wywołała pożogę, był Facebook. Zastanawiacie się, jak to możliwe? Mnie też nie mieściło się to w głowie. Więc jak? Badania pokazały, że właśnie to medium jest dla Birmańczyków głównym źródłem informacji, a informacja (lub dezinformacja celowa) to już potężna broń człowieka przeciwko człowiekowi.

Facebook wkroczył do Birmy w połowie drugiej dekady XXI wieku i w ekspresowym tempie zdobył 20 milionów użytkowników (aplikacja była preinstalowana na każdym urządzeniu mobilnym). W sierpniu 2017 roku rozlała się fala nienawiści kierowana w stronę Rohingya. Antyislamskie komentarze nasiliły się po skoordynowanych atakach na posterunki policji, o które z premedytacją oskarżano rohingijskich bojówkarzy. To, co działo się w następstwie tych fake newsów opisał Marek Rabij w książce "Najważniejszy wrzesień świata", oddając w niej głos tym, którym udało się przeżyć. Ten głos miażdży serce. Ponad 700 tysięcy osób uciekło do sąsiadującego Bangladeszu. Żyją teraz w obozach dla uchodźców, bez żadnych praw, żadnego statusu społecznego. Kiedy skończyłam czytać tę książkę, zadałam sobie pytanie. Co bym wybrała, będąc na ich miejscu. Śmierć czy to życie, które życiem nie jest, to wegetacja. Śmierć czy życie? Życie czy śmierć? Śmierć czy...

To jest nasz świat. Nasz NARRACJA tworzy rzeczywistość, pamiętajcie o tym codziennie, czytając newsy, zwłaszcza te rządowe!

IG @angelkubrick

Bez wątpienia to kawał świetnej roboty dziennikarskiej. Dobrze się czyta, nie nudzi a zebranych materiałów całe mnóstwo.

Marek Rabij (ze względu na barierę językową i środki bezpieczeństwa towarzyszy mu dwóch tłumaczy) zbiera materiały w obozach dla uchodźców. Obozach osób ocalałych z pogromu Rohingów. Masowe ludobójstwach w wioskach tej grupy etnicznej, położonych na granicy Birma - Bangladesz miały miejsce w 2017r. Jednak czasy całego konfliktu sięgają okresu XIXw. i wcześniej. Zresztą cała ta sytuacja geopolityczna jest również bardzo zrozumiale opisana w książce. Geneza konfliktu, podziały etniczne, podłoże religijne i inne autor zawarł w książce. 

Reportaż jest głównie oparty na relacjach świadków, osobach, które cudem przeżyły. Nic bardziej nie przemawia do czytelnika jak właśnie takie relacje. Naprawdę, o wielu rzeczach, o których przeczytałam, nie chciałabym wiedzieć. Jeżeli szacuje się, że zginęło tam ok. 25 tysięcy osób a okrucieństwo oprawców porównuje się do wydarzeń w Srebrnicy czy też zagłady Żydów w okresie II wojny światowej to możecie sobie wyobrazić w jakim tonie jest ta książka. Autor poświęca też dużo miejsca obecnej sytuacji ocalałych. O traumach dzieci, sytuacji materialnej, bytowej i wielu innych. Problem uchodztwa ma też swoje drugie dno. Ale kto zainteresowany, odsyłam do książki bo temat bardzo dyskusyjny. Świetnie, obiektywnie wszystko opisane. Polecam bardzo. Reportaż wzbogacają zdjęcia autorstwa Marka Rabija i Mateusza Gasińskiego.

To wstrząsający reportaż będącymkroniką ludobójstwa Rohingów, birmańskiej mniejszości etnicznej, która systemowo od ponad 40 lat poddawana jest czystkom etnicznym. Zaczęto od odebrania im praw obywatelskich, dziś całe wioski równane są z ziemią, a Rahingowie, żeby przeżyć uciekają do sąsiedniego Bangladeszu. To właśnie w megaobozie Kutupalong Marek Rabij rozmawia z ocalałymi uchodźcami z Arakanu gdzie we wrześniu 2017 roku państwo przeprowadziło wojskową akcję pacyfikacyjną w wyniku, której zginęło ponad 25 tysięcy ludzi a 800 tysięcy uciekło do Bangladeszu. Autor oddaje głos poszkodowanym a w ich opowieściach pełno śmierci, strachu mnóstwo bólu i krzywd a niewiele nadzieji na lepsze jutro.

Chociaż autor zaznacza, że nie jest to monografia na temat problemów etnicznych w Birmie to przybliża genezę konfliktu. Tłumaczy zasady egzystencji w obozach dla uchodźców czy próbuje przedstawić rolę innych państw w tym procederze (szczególnie Chin). Stawia pytania dlaczego laureatka Pokojowej Nagrody Nobla zasiadająca w birmańskim rządzie dopuszcza do ludobójstwa we własnym kraju? Dopytuje o funkcjonowanie i efektywności pomocy humanitarnej? Dziwi się jak w XXI w. może dochodzić do ludobójstwa a świat przyglądał mu się z zaciekawieniem tylko przez kilka tygodni, zanim jego uwagę przykuło coś innego.

Przyznaję, że ciężko czytało mi się tę książkę ale nie z powodu stylu pisania autora bo jest ON bardzo dobry, tylko z powodu ogromu bólu i cierpienia bohaterów oraz bierności innych państw. Dlatego pomimo braku głosu drugiej strony oraz kilku błędów edytorskich chcę Wam bardzo polecić tę książkę.