Miło, niemiło

„My, gelniczanie, kochamy knajpy. Kochamy to mało powiedziane. My wszystko zmienimy w knajpę.”

W tym jednym zdaniu zamyka się nie tylko esencja książki „Miło, niemiło” Milo Janáča, ale i pewien światopogląd, gorzki i brutalnie szczery. To nie jest historia o degeneracie z marginesu. To, paradoksalnie, kronika środka, środka świata, który rozpada się od środka.

Środek Europy, małe miasteczko, przeciętny człowieka i jego przeciętny upadek. Tyle że u Janáča przeciętność boli bardziej, bo opowiedziana jest z ironią podszytą melancholią, z przekąsem podszytym erudycją i z bełkotem podszytym trafnością. Choć narrator często bredzi, to jednak robi to z taką siłą obrazowania i spójnością wizji, że nie sposób przestać tego słuchać.

W niepoliczalnych ilościach alkoholu mieści się opowieść o wyparciu, o godzeniu się na bylejakość, o porażce, która staje się stanem domyślnym. Gelnica jest tu metaforą prowincji w każdym znaczeniu: geograficznym, społecznym i emocjonalnym. Miejscem, w którym systemowe zaniedbania spotykają się z prywatnymi słabościami, a marazm miesza się z groteską.

Czytelnik nie potrafi odłożyć tej książki, bo jej rytm i język działają jak narkotyk. Wewnętrzny monolog bohatera wciąga jak najlepszy stand-up, rozgrywający się na pograniczu delirium tremens i filozoficznego traktatu. Milo, upadły barman-filozof, samozwańczy piewca społecznej zgnilizny, przykuwa uwagę nie dlatego, że jest wiarygodny, lecz dlatego, że jego wizja świata jest uczciwa w swojej nieuczciwości.

On nie udaje. Nie gra. I choć wygłasza tyrady, które z pozoru brzmią jak bełkot pijanego, to jego wypowiedzi są wybitnie trafne. Czy nie jest to właśnie jeden z warunków literackiej prawdy?

Refleksja Milo o przewadze niezarabiających nad zarabiającymi jest tak ironiczna, że aż boli. Trafia w sedno współczesnych napięć ekonomiczno-egzystencjalnych. Bo czyż nie jest tak, że ci „niezarabiający” mają więcej czasu na refleksję, na obserwację, na to, co społeczeństwo spycha na margines jako „nieproduktywne”? Milo widzi, notuje, komentuje. Nie wdzięczy się do nikogo. Jest jak sarkastyczny Diogenes w szarym, słowackim kontenerze.

Pijak, obłąkany, wykluczony, od wieków pełnili rolę społecznych błaznów-proroków, wytykających hipokryzję normalności. W świecie, w którym autentyczność została spieniężona i zastąpiona PR-em, gdzie język służy już nie do komunikacji, lecz do maskowania, właśnie pijak może być tym, który jeszcze mówi wprost. Brutalnie, nieporadnie, może i nieskładnie, ale z serca, nie z interesu.

„Miło, niemiło” to literacki odpowiednik ostatniego kieliszka na zapleczu speluny, pełen goryczy, ale rozjaśniający spojrzenie. Tylko na chwilę, wystarczającą, by dostrzec, że może właśnie tak, bez patosu, opowiedzieć prawdę o świecie. Genialny wybór tytułu, Panie Tomaszu :)

IG @angelkubrick

"(...) nie ma co się zabierać za robotę, bo i tak całej do śmierci nie zrobisz."

"Miło, niemiło" Milo Janáča to debiutancka powieść, która z niezwykłą finezją kreśli mitologię, małego, słowackiego miasteczka w którym życie toczy się w rytmie barowych melodii i szumów szklanek. Autor wprowadza nas w świat, w którym alkohol nie tylko zbliża ludzi, ale także staje się świadkiem ich radości i smutków.

Janáč maluje obraz prowincji z jej blaskami i cieniami, wyostrzając soczyste detale codzienności mieszkańców. Główny bohater, którego każdy dzień jest ściśle związany z lokalnymi knajpami, staje się symbolem zagubionej tożsamości i niepokoju społecznego, a barowe speluny stają się areną dla absurdalnych sytuacji i barwnych postaci.

Styl Janáča jest pełen ironii i sarkazmu, co nadaje jej lekko kontrowersyjny ton ale i sprawia, że powieść jest zarówno zabawna, jak i refleksyjna. Autor umiejętnie łączy satyrę z wnikliwą obserwacją, a jego opowieść jest nie tylko lokalną historią, ale uniwersalnym studium ludzkich słabości i pragnień. Sam opis miejsc i sytuacji są jest tak sugestywny, że staje się niemal namacalny.

"Miło, niemiło" to książka, która angażuje i pobudza do myślenia, a jednocześnie dostarcza emocji i rozrywki. Zdecydowanie warto sięgnąć po tę powieść, by odkryć świat, w którym życie toczy się w rytmie kieliszków, a prawdziwe historie kryją się za drzwiami lokalnych barów.