Logika i argumentacja. Praktyczny kurs krytycznego myślenia

Nie tylko dla „jajogłowych”

Sherlocka Holmesa nie trzeba chyba nikomu przedstawiać – to kultowa postać odznaczającą się niezwykłą przenikliwością, bohater opowiadań kryminalnych sir Arthura Conana Doyle’a. Wraz z wiernym przyjacielem dr Watsonem, niestrudzenie tropi ON przestępców, wykorzystując przy tym swoje nieprzeciętne umiejętności, szczególnie spostrzegawczość i zdolność błyskawicznej analizy oraz wiązania faktów. Te cechy, które posiada Holmes, są niezwykle przydatne w codziennym życiu, a przede wszystkim w życiu zawodowym. Dzięki analizie faktów skraca się czas reakcji, można uniknąć kosztownych pomyłek, a także zmniejszyć ilość wykonywanych zadań. Dlatego też, zarówno zdolność krytycznego, jak i logicznego myślenia, coraz częściej jest wymagana od pracowników, szczególnie na szczeblach zarządzania. To dzięki tym umiejętnościom możliwy jest progres, otwierają one drogę do wdrażania innowacji, do omijania rynkowych katastrof.

Wymagania wobec pracowników to jedno, zaś ich spełnienie – drugie. Co zatem począć mają osoby, które zdolności do krytycznego i logicznego myślenia nie posiadają, a raczej – jeszcze te zdolności nie zostały u nich rozwinięte? Jednym z możliwych rozwiązań, jest sięgnięcie po książkę „Logika i argumentacja. Praktyczny kurs krytycznego myślenia”, autorstwa Andrzeja Kisielewicza. Opublikowana nakładem Wydawnictwa PWN pozycja nie jest typowym poradnikiem, nie jest też podręcznikiem akademickim, choć autor zaznacza, że przede wszystkim z myślą o studentach kierunków ścisłych został ON napisany. Jednak zarówno konstrukcja książki, sposób podejścia do tematu, jak i język używany przez autora sprawiają, że po książkę z chęcią sięgać będą również humaniści, od których przecież także wymaga się logicznego i krytycznego myślenia. Co więcej, książka powinna trafić także do nauczycieli (w tym nauczycieli akademickich), jak i pedagogów, by mogli na jej podstawie poprowadzić zajęcia, przybliżając swoim uczniom i studentom zagadnienia związane z logiką, analizą danych i sposobami wnioskowania.

W kolejnych sześciu rozdziałach książki Kisielewicz krok po kroku – niczym podczas tradycyjnego kursu – przybliża nam omawiane zagadnienia, przechodząc od argumentacji, przez logikę praktyczną, logikę i retorykę, aż po stanowiącą dodatek do książki logikę formalną. Mimo przekazywanej przez autora wiedzy merytorycznej, książka ma wymiar praktyczny i przedstawia metody, możliwe do przyjęcia przez każdego. Ponadto, na łamach książki znajdziemy różnego rodzaju ćwiczenia, w tym zagadki logiczne, wraz analizą sposobu ich rozwiązania. Co więcej, autor bawi się z nami, przytaczając zagadki dostępne m.in. w literaturze pięknej, jak choćby te pochodzące z książki J.R.R.Tolkiena.

Szczególnie interesujący jest rozdział drugi, w którym przedstawione zostały między innymi metody dochodzenia do logicznych wniosków, a także – dla mnie, jako logopedy oraz osoby czerpiącej dochody właśnie ze słów – rozdział trzeci, poświęcony formułowaniu myśli i właściwemu rozumieniu zdań. W kolejnych rozdziałach autor podkreśla różnicę pomiędzy logiką a retoryką, prezentuje ogólną metodę logicznej analizy rozumowań, która odwołuje się do praktycznej zdolności rozumienia zdań, a także przybliża formalne schematy Arystotelesa. Zawarte w książce zagadnienia sprawiają, że przy wnikliwej jej lekturze, rozszerza się nasza świadomość i zmienia się perspektywa, z której patrzymy na otaczająca nas rzeczywistość. Różnica jest niewiarygodna, zaczynamy dostrzegać bowiem powiązania i analogie, których wcześniej nasza świadomość nie zauważała. Jeśli tym mierzyć skuteczność książki, to bez wątpienia Andrzej Kisielewicz osiągnął w tym zakresie ponadprzeciętny sukces!

Justyna Gul

Qultura słowa