Kukła

"Coś tu nie gra - jest w tej sprawie jakaś niespójność czy anomalia, której nie da się jednoznacznie wskazać..."

Książka zaskoczyła mnie stopniem intensywności odbioru, ciekawym uczuciem tłamszenia zmysłów, duszną i mocno zagęszczającą się atmosferą, zupełnie tak, jakby wpadło się do głębokiej i ciemnej studni, z której niezwykle trudno wydostać się. Sugestywnie i sprytnie użyte środki, aby dotrzeć do wyobraźni czytelnika, wywołać silne emocje, przywołać jak najdokładniejszy obraz tego, co przydarza się pacjentom szpitala psychiatrycznego, nieustannie balansującym na granicy normalności i szaleństwa. Czujemy to usilne pragnienie wyrwania się z matni pogrążającej duszę, ominięcia czyhających zwodniczych pułapek, oderwania się od macek brutalnego zła. Początkowo książkę dość trudno czyta się, właśnie ze względu na tę czarność, bezwzględność czynów mordercy i jego perfekcyjną umiejętność manipulacji ludźmi. Jednak w miarę przerzucania kolejnych stron, coraz bardziej ulegamy temu klimatowi, mocniej angażujemy się w scenariusz zdarzeń, chętniej podejmujemy psychologiczną grę zaproponowaną przez autorkę. Wciąga nas zarówno specyficzny styl, płynność zazębiania się wątków, bardzo ciekawa intryga, zaskakujące zwroty akcji, jak i pomysłowość w kreacji postaci. I choć nie byłam przygotowana na tak mocne wrażenia, ogromny ciężar ludzkiej perfidności, podstępności, nikczemnych zamiarów, wchodzenia w przerażające sfery psychiki, o których zdrowy człowiek mało wie i rozumie, to jednak książka pozostawiła mnie z poczuciem czytelniczej satysfakcji, jak przystało na dobry thriller kryminalny. Polecam, zwłaszcza na wieczorne zaczytanie, kiedy aura za oknem deszczowa i wietrzna, bo szarość i posępność jeszcze bardziej wzmacniają odbiór tej historii.

Przenosimy się do zamkniętego szpitala psychiatrycznego, w którym od dłuższego zdarzają się tragiczne wypadki i dochodzi do bardzo niepokojących sytuacji. Wydaje się, że jakaś mroczna siła zmusza pacjentów do zachowań wbrew ich woli, sięga po mocno skrywane sekrety i tajemnice, wzmacnia lęki i obawy. Nagłe śmierci, niekontrolowane samookaleczenia, padające zaskakujące i absurdalne słowa. Przerażenie i panika udzielają się pracownikom ośrodka, nikt nie chce pracować na nocnych zmianach, wymiguje się od nich z całą stanowczością. CB LeGrande, koordynator placówki medycznej, prosi o pomoc w wyjaśnieniu nietypowych zjawisk detektywa Jacka Cafferego z wydziału kryminalnego bristolskiej policji. Śledztwo okazuje się trudne i skomplikowane, a do tego wciąż pozostaje w tle niezakończona sprawa zaginionej półtora roku wcześniej młodej dziewczyny Misty. Caffery nie może pozwolić sobie na zbagatelizowanie żadnego szczegółu z sytuacji mających miejsce w szpitalu psychiatrycznym, nie wiadomo co może naprowadzić na podjęcie właściwego tropu i umożliwienie wyjaśnienia źródeł pochodzenia dziwnych i zatrważających zjawisk. Jak bardzo można przesiąknąć złem, poddać się jego obłąkaniu, dać otumanić fałszywymi obietnicami i złudnemu poczuciu władzy? Czy LeGrande i Cafferemu uda się przedrzeć przez mylne ślady i liczne pozory? Dlaczego właśnie tytułowa kukła stanie się tak istotnym elementem w wyjaśnianiu osobliwej zagadki?

[Adres usunięty]

A więc kolejna książka jednej z uwielbianych przeze mnie autorek. I tylko żal i niedosyt, że czytane nie w takiej kolejności jak trzeba - po prostu brałam co było dostępne. Ponieważ Mo ma w sobie coś co mnie przyciąga bez wahania po pierwszej pozycji sięgałam po kolejne. I choć coś zaczęło zgrzytać, a ogólne wrażenia nieco spadły w dół to jak na razie nie skreślam Hayder z listy moich ulubieńców.

W zamkniętym szpitalu psychiatrycznym dochodzi do tragicznych wydarzeń oraz niepokojących sytuacji. Wśród pacjentów zaczyna roznosić się legenda o zmorze Maude, która nawiedza ich nocą i namawia do działania wbrew ich woli. Przerażenie dopada również pracowników, którzy nagminnie rezygnują z pracy na oddziale na nocnych zmianach. Koordynator placówki CB LeGrande nie dając sobie już rady i nie wiedząc co sam ma o tym myśleć i co robić wbrew swojej szefowej kontaktuje się z policją, a o pomoc prosi detektywa Caffery'ego. Śledztwo, okazuje się być trudne i żmudne, a Jacka dodatkowo męczy niezakończona sprawa zaginionej półtorej roku temu Misty. Problemem okazuje się jednak to co Caffery wie odnośnie zaginięcia dziewczyny, a czego nie może, a raczej nie chce wyjawić.

W trakcie śledztwa w szpitalu psychiatrycznym pojawia się wiele wątków i jeszcze więcej pytań. Każdy trop trzeba sprawdzić i zobaczyć dokąd doprowadzi.

Jednak mimo iż uwielbiam Hayder to ta książka mnie zawiodła. Miałam okazję czytać już thrillery dziejące się w szpitalu psychiatrycznym i świetnie się w nich odnalazłam. Tu miałam wrażenie, że dobry pomysł został już na wstępie zdeptany i zniszczony. Pozycja pisana jakby na siłę, niektóre wątki potraktowane bardzo pobieżnie i powierzchownie, a kontynuacja sprawy zaginięcia Misty oraz udziału "Pchły" bardzo niefortunne. Choć na dzień dzisiejszy Mo nie skreślę z listy ulubieńców, to jako jej miłośniczka stwierdzam iż jest to najsłabsza jej książka. Wierzę, że to tylko chwilowe zasłabnięcie w pisaniu i z niecierpliwością czekam na inne pozycje.

Historia rozpoczyna się w Beechway, zakładzie zamkniętym dla psychicznie chorych, do którego trafiają pacjenci szczególnie zagrażający sobie bądź otoczeniu - mordercy, gwałciciele oraz osoby o skłonnościach samobójczych. Ostatnimi czasy dochodzi na jego terenie do dziwnych, przyprawiających o gęsią skórkę wypadków, którym za każdym razem towarzyszy awaria prądu. Niektórzy pacjenci, a nawet pracownicy szpitala, są przekonani o tym, że stoi za tym duch Maude, o której krążą legendy.

CB LeGrande, koordynator personelu pielęgniarskiego, mimo wyraźnego sprzeciwu ze strony swojej szefowej, zwraca się z prośbą o pomoc do detektywa Jacka Caffery'ego z wydziału kryminalnego bristolskiej policji, który zaznajomiwszy się ze sprawą zgadza się bliżej przyjrzeć temu, co dzieje się w Beechway.

Jednocześnie Jack stara się też doprowadzić do końca śledztwo w sprawie zaginięcia przed osiemnastoma miesiącami dwudziestopięcioletniej modelki Misty Kitson, której matka nie daje za wygraną i nadal walczy o odzyskanie córki. Nie jest to jednak dla niego takie łatwe, gdyż nie może pozwolić na to, by odkryto, co tak naprawdę wie o zaginięciu dziewczyny...

Tyle słowem wstępu, a teraz przejdźmy do rzeczy.

Lektura "Kukły" była moim pierwszym spotkaniem z twórczością Mo Hayder - autorką thrillerów kryminalnych, laureatką imponującej liczby nagród i wyróżnień literackich, w tym WH Smith Thumping Good Read, Edgars Book Award, Elle Crime Fiction Prize czy SNCF Prix Polar. Po jej zakończeniu zastanawiam się jednak, czy sięgnę w przyszłości po kolejne jej powieści.

"Hayder wykracza poza granice wszystkiego, co do tej pory zostało opowiedziane i opisane". - Daily Mail

Nie mam bladego pojęcia, kto dokładnie jest autorem powyższych słów, ale wiem jedno - albo w swoim życiu niewiele historii przeczytał, albo też dostał jedynie zlecenie z góry na napisanie przykuwającej uwagę zachęty dla czytelników, którzy dzięki niej chętniej włożą tę książkę do swojego koszyka i sfinalizują zakup. Z przykrością stwierdzić muszę, że sama dałam się na nią nabrać i teraz, będąc już po lekturze "Kukły" Mo Hayder, czuję się rozczarowana.

Wątek szpitala psychiatrycznego był naprawdę dobry i z ciekawością śledziłam przebieg wydarzeń go dotyczących. Jednakże ten związany z drugą prowadzoną przez detektywa Caffery'ego sprawą po prostu mnie irytował. Bo choć jasne były dla mnie motywy Jacka, to, dlaczego działał tak, a nie inaczej w celu doprowadzenia do końca tego śledztwa, to osobiście były one dla mnie nie do przyjęcia. Nie w przypadku tak doświadczonego policjanta, mogącego pochwalić się najlepszą średnią rozwiązanych spraw w całej sekcji, który z racji wykonywanego zawodu powinien kierować się zupełnie innymi względami i priorytetami niż te, które napędzały go w tym przypadku...

Porządny thriller, a do takiegoż gatunku zalicza się podobno ta powieść, powinien wywoływać u czytelnika dreszcz emocji, wykorzystując do tego takie elementy jak tajemniczość, niepewność oraz narastające napięcie towarzyszące mu podczas jego lektury. I o ile wspomniana tajemniczość jeszcze się tu pojawia, o tyle z całą resztą już tak kolorowo nie jest. Momentami powieść ta jest po prostu przegadana i najzwyczajniej w świecie... nudzi.

A szkoda, naprawdę, bowiem początek książki był naprawdę obiecujący - dziwny, nawet z lekka psychodeliczny. Miałam więc nadzieję, że całościowo okaże się być naprawdę dobrą, mocną i zapadającą w pamięci historią. W rzeczywistości okazała się być jednakże zupełnie inna, niż się spodziewałam i w ostatecznym rozrachunku uznać ją mogę co najwyżej za przeciętną.

Bo choć przyznać muszę, że autorka dobrze oddała atmosferę miejsc, w których rozgrywają się poszczególne wydarzenia, powołane przez nią postaci są wyraziste i momentami niejednoznaczne, i miała całkiem ciekawy pomysł na fabułę, to jednak zabrakło mi tu tego, czego oczekuję od książek z tego gatunku - porządnych emocji, skoków adrenaliny i narastającego napięcia. Bez tych trzech elementów thriller nie jest thrillerem...

Nie wiem, jak to wygląda w przypadku innych dotąd wydanych przez Mo Hayder powieści. Wierzę, że są lepsze niż "Kukła". Musi tak być - za coś przecież dostała wszystkie te nagrody i wyróżnienia, nieprawdaż? Czy po nie sięgnę? Mówiąc szczerze? Nie wiem. Pierwsze spotkanie z twórczością autorki nie wypadło najlepiej, a ja nie jestem zwolenniczką dawania drugich szans...

Moja ocena: 3/6

Recenzja opublikowana również na moim blogu [Adres usunięty]