Księżna Margaret

Ekscentryczna czy romantyczna?

„Poprawna ortografia stoi w sprzeczności z naturą kobiety” – te słowa, dziś bulwersujące, jeszcze kilka stuleci temu były przyjmowane za pewnik i powtarzane nie tylko przez mężczyzn, ale i przez kobiety. Traktowane przez prawo niczym niepełnoletni obywatele, lekceważone przez filozofów, znieważane, często nawet nie wiedziały, jak wielki potencjał w nich drzemie. Każda, która odważyła się zachowywać nieco inaczej niż pozostałe damy, traktowana była niczym parias, uważana za dziwaczkę, lub nawet skandalistkę. Historia zna wiele takich kobiet, a jedną z nich była królowa Henrietta Maria, Francuzka z pochodzenia, która budziła w Anglikach oburzenie, przełamując stereotypy dotyczące nie tylko kobiet jej stanu, ale kobiet w ogóle. Poddani nie potrafili zrozumieć jej pragnienia uczestniczenia w charakterze aktorki w przedstawieniach urządzanych na dworze, podobnie jak bulwersował ich fakt, że młoda królowa w przebraniu podróżuje po kraju, nierzadko imając się kosy i pracując fizycznie.

Ale to nie o wyzwolonej królowej Danielle Dutton postanowiła napisać książkę, ale o jednej z kobiet obecnych w jej dworskim orszaku – o Margaret Lucas. Uważana za postać barwną, wręcz szaloną, zaskakiwała swoim lotnym umysłem i poglądami wykraczającymi daleko poza epokę, w której żyła. Autorka poematów, książek, sztuk teatralnych, budził skrajne emocje, z pewnością jednak nie zasługuje na to, by być zapomnianą. Jej barwne życie samo jest niczym najlepsza powieść i dlatego też o jej losach, zwartych w opublikowanej nakładem Wydawnictwa Kobiecego książce „Księżna Margaret” można opowiadać z wypiekami na twarzy.

Mimo iż publikacja jest literacką fikcją, choć nie jest to typowa powieść biograficzna, to autorka, zainspirowana przez Virginię Woolf, stworzyła alternatywną biografię Margaret w taki sposób, że zapewne sama bohaterka byłaby przekonana o jej prawdziwości. Po książkę sięgnąć mogą wszyscy wielbiciele książek biograficznych i XVII – wiecznej Anglii oraz Francji. Na jej kartach odnajdziemy wiele postaci znanych z podręczników historii czy literatury, bowiem Margaret wraz z mężem obracali sie w kręgach intelektualistów i wolnych duchem twórców.

Autorka przedstawia nam dzieciństwo Margaret, najmłodszej latorośli, która niezbyt długo miała szanse cieszyć się towarzystwem ojca – zmarł ON niespodziewanie, kiedy dziewczynka miała dwa latka. Dorastała zatem pod czujnym okiem matki, choć bogaty świat wewnętrzny sprawiał, że nie czuła się zrozumiana i nawet przez swoją rodzinę była traktowana jako dziwaczka i odludek. Po splądrowaniu jej rodzinnego domu przez parlamentarzystów i pojmaniu brata, w wieku szesnastu lat, decyduje się dołączyć do dworu królowej Henrietty. Wciągnięta przez wojenną zawieruchę udaje się wraz z dworem do Paryża, gdzie – podczas jednej z kolacji w domu angielskiego ambasadora przy królu Francji – poznaje historię Williama Cavendisha, który właśnie otrzymał tytuł markiza. Sam mężczyzna przybywa do Paryża w 1645 roku i od razu zwraca uwagę na młodą, może nie zjawiskowo piękną, ale z pewnością niewinną dziewczynę. Chyba nikt nie wróżył im szczęśliwego wspólnego życia, nawet jego przyjaciele byli przeciwni małżeństwu szczególnie, że wojna zabrała jej rodzinny majątek, zatem nie miała nawet posagu.

Mimo tych przepowiedni o rychłym końcu znajomości, Cavendishowie przeżyli ze sobą wiele lat, zarówno w bogactwie, jak i w biedzie, kiedy to William został uznany za banitę, a jego angielskie majątki zarekwirowano. Przez cały ten czas małżeństwo prowadziło bujne życie towarzyskie, choć sama Margaret robiła co mogła, by mieć jak najmniej kontaktu z ludźmi. Nieśmiała z natury, wrażliwa kobieta, wolała chronić się w zaciszu swego pokoju i pisać. Jej kolejne publikacje wywoływały zdumienie, zniesmaczenie, a nawet fale krytyki Piętnowano nieznajomość ortografii, brak wykształcenia oraz … płeć. Jednocześnie utrzymywano, że za jej książkami stać musi mężczyzna.

Kim tak naprawdę była Margaret Cavendish? Skandalistką? Feministką? A może raczej obdarzoną wielką wrażliwością i empatią kobietą, która myślała obrazami, która tkała słowa niczym pająk swoją sieć? Na te pytania próbuje odpowiedzieć Danielle Dutton, w swojej wyjątkowej, porywającej książce „Księżna Margaret”. I choć szkoda, że autorka nie zagłębiła się mocniej w rzeczywisty świat bohaterki, że nie poświęciła większej wagi przemianom, które rozgrywały się w Anglii i we Francji, to jednak książka jest jedną z tych, od których nie sposób się oderwać przed pochłonięciem ostatniej strony. Wszak każdy z nas chce odkryć fenomen tej skandalistki, która swoimi poglądami i twórczością otwarła sobie drzwi do towarzystwa naukowego The Royal Society.

Justyna Gul

Qultura słowa

Księżna Margaret" to książka przedstawiająca losy Margaret Cavendish, którą polubiłam od samego początku. O tej lekturze właściwie nie da się wiele napisać, gdyż po pierwsze jest bardzo krótka, a po drugie to biografia, ale na pewno można stwierdzić, że zawarty w niej styl jest przejrzysty, lekki i niemęczący, co sprawia, że czytelnik nie powinien się nazbyt nudzić. Ponadto książka jest pisana narracją pierwszoosobową, więc możemy poznać osobiste relacje z wydarzeń od głównej bohaterki, ale oczywiście jest to tylko fikcja literacka. Treść nie wykracza poza dwieście stron (nie wiem jak jest w normalnym wydaniu), dlatego nie jest to wyczerpująca historia życia arystokratki, ale najważniejsze i najciekawsze fakty z jej życia zostały zawarte, więc jak najbardziej możemy się z niej czegoś dowiedzieć i nauczyć.

Jeżeli zaś chodzi o samą osobę Margaret Cavendish, to bez ogródek mogę przyznać, że była to kobieta jednocześnie pełna wdzięku i chaotyzmu. We wczesnych latach życia wyróżniała się swoim odosobnieniem i marzycielstwem od innych panienek z dworu królewskiego, i choć była tylko kobietą, czyli w tamtych czasach uznawaną za wiele gorszą od mężczyzn, to nie bała się wyruszyć ku drodze do swych celów i je zrealizować. Księżna charakteryzowała się także pewną dozą szaleństwa i dziwności, ale to tylko podkreśla wielkość jej osoby, gdyż mimo napotkanej z tego powodu krytyki odniosła duże sukcesy.

Księżna Margaret Danielle Dutton to bardzo ciekawa i przyjemna lektura opowiadająca o losach Margaret Cavandish żyjącej w XVII wieku. Ta piękna opowieść spodobała mi się już od pierwszych stronic, tak że czytałam do samego końca. Przejrzysty styl, realia siedemnastowiecznej Wielkiej Brytanii i niecodzienna bohaterka to główne atuty tej książki. Myślę, że tytułowa postać może być wzorem dla niejednej kobiety.

Książka napisana na lepszym poziomie i choć nie jest rewelacyjna, to miło wspominam spędzony z nią czas i sądzę, że jest godna polecenia!

Recenzja pochodzi z [Adres usunięty]

Margaret Lucas była najmłodszą z ośmiorga rodzeństwa. Będąc małą dziewczynka wyróżniała ją niezwykła wyobraźnia. Gdy zawierucha wojenna dotarła do St. John’s Green, matka dziewczyny zgodziła się, aby Margaret została damą dworu angielskiej królowej Henrietty Marii. Dziewczyna wyobrażała sobie jak na królewskim dworze „ (...) idzie w złotej sukni utkanej z cukru”. Jednak dworska rzeczywistość okazała się zupełnie inna. Tam także spotkała markiza Williama Cavendisha, którego wkrótce została żoną.

Akcja powieści rozgrywa się we Francji i Anglii. Możemy poznać życie towarzyskie arystokracji, malownicze krajobrazy, ale także tę mroczną stronę walki o władzę. Ciekawym aspektem jest ukazanie ówczesnej medycyny, która dla czytelnika może okazać się trochę dziwna a czasem śmieszna, m.in. upuszczanie krwi albo różnego rodzaju mieszanki ziołowe z dodatkiem sproszkowanej kości słoniowej albo stalowych wiórów.

Margaret jest raczej nieśmiałą kobietą. Od najmłodszych lat towarzystwa dotrzymywały jej książki. W późniejszych czasach wojna nie oszczędziła jej rodziny. Lady Cavendish długi czas przebywała w żałobie. Pocieszenie odnalazła dopiero w poezji, w książkach i pisaniu. Była zbyt nieśmiała, aby odzywać się w towarzystwie, dlatego swoje emocje zaczęła wyrażać także poprzez ubiór- fantazyjne suknie ze wstążkami, czarne gwiazdki na policzkach i kapelusze z piórami. Choć pochodziła z arystokratycznego rodu to nie należała do kobiet wykształconych. Jej pierwsze tomiki były pełne błędów, co wzbudzało niesmak wśród śmietanki towarzyskiej.

Z czasem jej twórczość stała się odważniejsza. Zaczęła pisać scenariusze feministycznych sztuk teatralnych oraz utopijne opowieści science fiction. W ówczesnych czasach kobiety miały być dobrymi matkami, kochającymi żonami, które nie powinny odzywać się w towarzystwie mężczyzn. Margaret była przeciwieństwem takiej XVII-wiecznej kobiety. Dlatego jej twórczość nie spotykała się z powszechną akceptacją. Za sprawą jej poetyckiej wyobraźni postrzegano ją jako zarozumiałą, próżną oraz dziwaczną, choć była bardzo inteligentną kobietą. Zyskała miano „Szalonej Maggie”. Mimo niepochlebnych uwag nie przestała tworzyć. Warto podkreślić, że Margaret była przede wszystkim kochaną i oddaną żoną. Trwała u boku męża, przez wszystkie lata jego tułaczki.

Księżna Margaret to fikcja literacka, bazująca na postaci, jaką była Margaret Cavendish. Przystaję za tym, że Margaret była w zasadzie kobietą nieśmiałą i wycofaną, której lepiej wychodziło przelewanie emocji na papier, niż prowadzenie konwersacji. Pod tym względem Margaret okazała się być mi bardzo bliska. Głównie to jej twórczość oraz stroje budziły najwięcej kontrowersji i stawały się tematem do plotek. Akurat takie zachowanie nie jest nam już obce. Obecnie to recepta na stanie się celebrytą. Książka jest dość krótka, ale mimo niewielkiej liczby stron, pozwala poznać Margaret na przełomie jej całego życia. Uważam, że książka Danielle Dutton to dobra pozycja, którą czyta się szybko i przyjemnie .

[Adres usunięty]

"Księżna Margaret" napisana została z perspektywy tytułowej bohaterki, to ona pełni rolę narratora dzieląc się z czytelnikiem swoimi przemyśleniami i emocjami. Powieść łączy w sobie fikcję literacką, a także elementy biografii Margaret Cavendish żyjącej XVII wieku.

Margaret od najmłodszych lat odstawała od wizji arystokratycznej damy. Często zatracała się w swoim świecie marzeń i fantazji, nie przywiązując zbyt dużej uwagi do strojów oraz towarzystwa. W czasie zawieruchy wojennej rodzina Margaret została aresztowana na kilka dni, a ich posiadłość ograbiona i zdewastowana. Po chwilach grozy Margaret poprosiła o zgodę na dołączenie do dworu królewskiego, z którym ostatecznie spędziła kilka lat na wygnaniu we Francji. Tam również poznała swojego mąż markiza Williama Cavendisha.

Czytając zapowiedź książki miałam wrażenie, że będę miła do czynienia z kolejną pozycją opisującą swawolne życie damy dworu, pełne romansów, tajemniczych schadzek, liścików miłosnych i plotek. Tymczasem Lady Cavendish była osobą stosunkowo nieśmiałą, skrytą i wierną uczuciowo. Dopiero po napisaniu swoich dzieł Margaret zaczęła otwarcie mówić o poglądach, szokować i budzić niesmak swoimi strojami oraz zachowaniem. To wówczas poznajemy jedną z największych ekscentryczek ówczesnych czasów. Pisano o niej na łamach gazet, jako największej skandalistce, a tłumy krzyczały na jej widok "Szalona Maggie!"

[Adres usunięty]

W oczekiwaniu na biografię księżnej Margaret, spodziewałam się dostać opasłe tomiszcze, pełne dat i niepotrzebnych do życia informacji, które zupełnie nie wniosą w moje życie obrazu księżnej "na co dzień". Jakież było moje zdziwienie, gdy otrzymałam niewielkich rozmiarów, zaledwie dwustustronicową książeczkę. Jeszcze większym zaskoczeniem zaś okazało się jej wnętrze.

Książka ta ma wydźwięk biograficzno-historyczny, aczkolwiek sama autorka- Danielle Dutton podkreśla, że jest to w dużej mierze fikcja literacka. Poznajemy w niej XVII-wieczną skandalistkę i celebrytkę, księżną Margaret Cavendish. Bardziej niż biografię książka przypomina mi formą opowieść. Dzięki temu dużo lepiej wczuwamy się w postać Margaret. Opowieść, która mimo, iż opowiada o kobiecie żyjącej prawie 400 lat temu, znajduje wiele odniesień do współczesności. Księżna Cavendish zasłynęła, jako ekstrawagancka feministka. Swoją postawą i strojem na każdym kroku pokazywała swoją niezależność. Na przekór panującym obyczajom, w których to kobieta miała być głównie ozdobą majątku, księżna Margaret tworzy tomiki poezji, pisze feministyczne scenariusze do sztuk teatralnych oraz utopijne powieści science fiction, natomiast dla rozrywki oddawała się lekturze filozoficznych esejów. Co zaskakujące w tych wszystkich "przebojach" wspierał ją jej mąż.

W tej biografii mamy do czynienia z kobietą, która łamała wszelkie konwenanse. Nieziemsko inteligentna arystokratka wyróżniała się na tle innych kobiet (a nawet mężczyzn) ciętym językiem i przebojową osobowością. Okrzyknięta przez wielu szaloną Maggie, nie krępowała się wyjeżdżać w swojej karocy na ulice miasta, demonstrując gwiazdki namalowane na policzkach. Okryta wielką popularnością i niestety złą sławą, opisywana była w największych gazetach jako skandalistka, która jako pierwsza (i jedyna na kolejne dwieście lat) kobieta, została zaproszona do angielskiego towarzystwa naukowego The Royal Society.

Zupełnie zaskoczyła mnie ta książka i z pewnością pozostanie ona w mojej pamięci, jako kompletnie inne spojrzenie na przedstawienie czyjegoś życia. Autorka pozwala wczuć się w postać księżnej dzięki narracji. Nie znajdziemy w tej powieści zbędnych faktów, które później w natłoku innych umykają gdzieś i zostają zapomniane. Tę książkę pochłaniamy całym sercem. I czy chcemy się do tego przyznać, czy nie, księżna Margaret była bardziej współczesna i odważna niż wiele kobiet żyjących w naszych czasach.

Polecamy, zespół [Adres usunięty]

Margaret urodziła się jako najmłodsze dziecko w arystokratycznej rodzinie. Nie miała tak olśniewającej urody jak jej matka. Właściwie to była zaledwie ładna. We wczesnym dzieciństwie cechowała ją nieśmiałość i prostota. Miała za to bardzo bogate wnętrze i marzyła o sławie. Świat był dla niej księgą, a ona zapisywała w nim swoje myśli i fantazje...

Mała Margaret spędzała czas na łonie natury. Zbierała śliwki, chowała się za krzewami, przesiadywała nad strumykiem oglądając kolorowe motyle... Mroźną zimą, siedząc przy ciepłym kominku tworzyła swoje pierwsze dzieła. Nienawidziła krępujących ją konwenansów. Jako kobieta nie miała wielkich wyborów życiowych. Ze skrywanym żalem obserwowała szybujące ptaki marząc o wolności lub z zazdrością podziwiała brata, który mógł decydować o swoim życiu.

Kiedy Margaret zaczęła dojrzewać, wybuchła wojna. Dziewczyna pod wpływem strachu, czy impulsu, postanowiła opuścić rodzinny dom i dołączyć do dworu królowej. Rodzina, pomimo obaw, szybko wyraziła na to zgodę. Margaret szybko zaczęła żałować swej decyzji, ale nie było już odwrotu. Wraz z królową i dworem musiała wyjeżdżać w różne miejsca w obawie przed wojną i niebezpieczeństwem. Wśród innych dwórek czuła się nieszczęśliwa i znudzona. Była inna niż pozostałe dziewczęta. Nie zajmowała się plotkami, nie kokietowała mężczyzn. Była bardzo skromna, trzymała się na uboczu. Dlatego też jakże wielkim zaskoczeniem było zarówno dla całego dworu jak i samej Margaret, kiedy zjawił się tam William Cavendish, przystojny markiz, i zainteresował się właśnie tą niewyróżniającą się, niezbyt zamożną szlachcianką, kiedy mógł mieć inne, bogate, piękne i wysoko urodzone panny. Szybko zaczęto o tym plotkować. Równie szybko doszło do zaręczyn zakochanych, a potem do ślubu. Małżeństwo to przechodziło zmiennie wzloty i upadki. Ciężko jest też jednoznacznie stwierdzić, czy było ono udane, czy nie. Niemniej jednak jest pewne, że małżonkowie do końca byli dla siebie wsparciem i łączyło ich szczere uczucie...

Powieść została napisana w lekko zadziornym stylu. Opowiada o losach księżnej Cavendish od urodzenia aż do śmierci. Autorka skupiła się jednak przede wszystkim na jej najbardziej kontrowersyjnym etapie życia, czyli na czasach jej twórczości. Margaret została przedstawiona jako ekstrawagancka feministka XVII w. i największa skandalistka, ale także jako skromna kobieta, która urodziła się w czasach, które wyprzedzała pod względem intelektualnym...

Książka napisana jest bardzo przejrzyście. Czyta się ją bardzo szybko nie tylko ze względu na małą ilość stron, ale także dzięki przyjemnemu stylowi i językowi. Autorka przenosi nas do czasów Margaret i wraz z nią przeżywamy wszystkie wzloty i upadki. Poznajemy także życie XVII w., poglądu wybitnych myślicieli, metody leczenia, obyczaje... Najważniejsze jest jednak to, że wbrew temu co napisali pamiętnikarze tamtego okresu, poznajemy nie tylko "szaloną Maggie", ale także cudowną, piekielnie inteligentną kobietę, która pomimo wielu przeciwności, zrealizowała swoje marzenia...

Uwielbiamy przeglądać konta na Instagramie z niezliczoną ilością obrazoburczych zdjęć. W ciszy napawamy się swoją wyższością i przestrzeganiem reguł. Naśmiewamy się, szydzimy - nic nie zmieniło się przez te wieki prócz obiektu naszego zainteresowania. Teraz są to faktycznie godni pożałowania poszukiwacze taniej sensacji.

Kiedyś w roli głównej wyszydzanej występowała Księżna Margaret.

SZALONA MAGGIE

Nie jestem feministką, ani historyczką, ale prawdziwie uwielbiam oczami bohaterów obserwować przemiany społeczne, polityczne i gospodarcze. Nawet jeśli opowiedziane są w okrojonym zakresie i w sposób czasami mglisty. Głównie dlatego skusiłam się na tę książkę.

Celebrytka i skandalistka - te słowa poruszyły moją wyobraźnię. Dodatkowo fakt, że umieszczono je w jednym zdaniu z XVII wiekiem sprawiły, że przed moimi oczami zawirowały nieskończone możliwości tej książki.

Nie trudno w takim razie domyśleć się, że moje oczekiwania względem Dutton wystrzeliły pod sam sufit. Miałam nadzieję na pikantną relację, psychologiczną analizę i pobudzenie neuronów.

"Książna Margaret" okazała się zupełnie inna.

Autorka ukazała ją jako osobę nieśmiałą, o bogatym, płodnym umyśle.

Przez cały czas oczekiwania na książkę, rysowałam ją w swojej głowie jako kogoś porywczego, pewnego siebie, zawziętego, agresywnego.

Ale widziałam tylko sekundę. Patrzyłam na urywek. Zobrazowałam Margaret odcinając ją od jej przeszłości, czyli tego, co mogło ją ukształtować.

Właśnie dlatego przyznaję się do błędu. Dutton nie zawiesiła jej w próżni. Umieściła ją w konkretnym czasie i miejscu. Pozwoliła, by czytelnik odbył z nią podróż przez dzieciństwo, młodość i w końcu dorosłość. Uformowała postać nie zapominając o szczegółach i ludzkiej strukturze.

Szalona Maggie, której obraz przedstawiła nam autorka, jest kobietą śmiałą i nowoczesną jak na tamte czasy. Pisze, publikuje pod własnym nazwiskiem, jest dość odważna, by podważać myśli największych filozofów. Jednocześnie cechuje ją kruchość i chwiejność, która wielokrotnie podetnie jej skrzydła.

Myślę, że nie zrobię nikomu krzywdy, jeśli Szaloną Maggie - mimowolną skandalistkę, która lubiła modę i wiedzę - przyrównam do mniszka lekarskiego. Barwnego, wszędobylskiego kwiatu polnego, któremu niestraszna krytyka i który ma tak wiele, niedocenianych możliwości.

Właśnie taką Margaret poznajemy. Jedyną w swoim rodzaju.

TŁO HISTORYCZNE

Książka jest krótka, ale autorka ma na tyle pojemny i wyrobiony styl, że na stosunkowo niewielkiej ilości stron udało jej się zawrzeć moc informacji.

Postać Margaret nie jest jedynym godnym uwagi elementem tej pozycji. Czytelnik jej oczami obserwuje przemiany XVII - wiecznej Anglii. Walka o władzę, zemsta na arystokracji, krew płynąca ulicami - to dopiero początek. Tam intrygi nigdy nie blakną, a posoka nigdy do końca nie zmywa się z bruku. Fascynującym jest, w roli niemego świadka, trwanie pośród tej zawieruchy.

Wielu może także zainteresować ówczesna medycyna, a raczej jej wynaturzona i okrutna forma. Upuszczanie krwi? To dopiero wierzchołek.

Pacjent w tamtych czasach leczenie wszelkiego rodzaju kojarzył jedynie z ogromnym bólem. Lekarze nie znając mechaniki działania ludzkiego organizmu, pragnąc poklasku i nowych odkryć swoje wątpliwe techniki leczenia stosowali na arystokratycznych pacjentach. Zadawali ból w imię nauki.

Dla tych, których nieszczególnie interesuje historia, medycyna, czy nawet życie samej Księżnej, na pewno godnym uwagi okaże się temat mody. Jej powolny rozwój. Narodziny i zakorzenianie się pewnego stylu w osobie Margaret.

LITERACKA FIKCJA

"Księżna Margaret" to literacka fikcja, w której jednak, jak mi się wydaje, możemy odnaleźć pierwiastki prawdziwej osobowości Szalonej Maggie. Sposób w jaki przedstawiła ją autorka jest w zupełności subiektywny, ale bez wątpienia zachęca czytelnika do dalszego zgłębiania historii tej barwnej postaci.