Dżentelmen w Moskwie

Tytułowy dżentelmen to hrabiego Aleksander Iljicz Rostow, który utraciwszy swoje przywileje został skazany na dożywotni zakaz wychodzenia z hotelu Metropol. Klaustrofobiczny, zamknięty świat i życie wśród obcych, którzy powoli stają się przyjaciółmi, ciągłe krążenie po schodach i korytarzach, pokojach i restauracjach to tło do przedstawienia świata, w którym zderzają się dwie kultury. Upadłej klasy wyższej z rodzącą się nową radziecką Rosją.

Na kartach książki obserwujemy człowieka, który pomimo przeciwności losu próbuje poradzić sobie w nowej rzeczywistości nie tracąc swojego ja. Pomimo wszystko zachowuje kręgosłup moralny, maniery, poczucie humoru, udowadnia, że bez względu na wszystko warto być przyzwoitym.

W książce wszechobecna jest również tęsknota Rostowa za kulturą i tradycją dawnej Rosji, a przede wszystkim za minionym sposobem życia, filozoficznymi dysputami o filozofii i sztuce, umiłowanie estetyki i literatury, z którą spotykał się w operze i teatrze.

Piękny język, jakim posługuje się Towles sprawił, że, ta historia ma w sobie coś nostalgicznego, coś ciepłego, jest spokojna i pełna humoru. Świetnie poprowadzona narracja, dobrze nakreśleni bohaterowie i tło historyczne sprawiają, że trudno oderwać się od lektury. To idealna książka na te długie zimowe wieczory. Serdecznie polecam!

To wspaniała, piękna książka, pełna spokoju, refleksji, uroku, elokwencji i humoru. Jest ciekawie napisana, ogromna przyjemność

z czytania, jestem nią zauroczona. To wszystko sprawia, że wrócę do niej za jakiś czas, a wszystkich zachęcam do tak wartościowej i ciekawej literatury

*** [Adres usunięty] ***

"Aleksandrze Iljiczu Rostowie, biorąc pod uwagę wasze

zeznania, możemy jedynie uznać, że chwacki duch, który

napisał wiersz "Gdzie ON teraz jest?", uległ nieodwracalnemu

zepsuciu właściwemu swojej klasie i stwarza teraz zagrożenie

dla tych samych ideałów, które niegdyś wyznawał.

W związku z tym bylibyśmy skłonni wyprowadzić was z tej

sali i postawić pod murem. Na wyższych szczeblach partii

są jednak tacy, którzy zaliczają was do bohaterów przedrewolucyjnej

sprawy. Dlatego w opinii tej komisji powinniście

wrócić do hotelu, w którym tak wam się podoba. Pamiętajcie

jednak: jeśli jeszcze kiedykolwiek wychylicie nos z Metropolu,

zostaniecie zastrzeleni. Następna sprawa."

I w taki oto sposób zaczyna się właśnie ta niesamowita historia. Opowieść, która pozwoli Wam jeszcze przez chwilę poczuć magię przeszłości, ten jedyny i niepowtarzalny sentyment do Rosji znanej Wam z takich klasyków jak "Proces" Franza Kafki czy "Mistrz i Małgorzata" Michaiła Bułhakowa. Mi z całą pewnością lektura tej oryginalnej i jedynej w swoim rodzaju na dzisiejszym rynku wydawniczym (zalanym romansami, kryminałami czy New Adult) powieści, dała szansę powrotu do szkoły - przez te kilka wrześniowych dni, kiedy zatopiłam się w lekturze? Przeniosłam się w czasy młodości (tak, tak, nastolatką to ja już z całą pewnością nie jestem) i przyznam się bez bicia - to była niesamowita przygoda i przyjemność zarazem.

***

Zanim jednak uciekniecie z krzykiem, bojąc się, że przyszłam do Was z jakąś mega nudną lekturą szkolną, pozwólcie mi coś wyjaśnić. To nie jest lektura szkolna. Ale jeśli zapytalibyście mnie o moje własne, subiektywne zdanie? To w swoim czasie nie miałabym nic przeciwko temu, żeby była. Mówię zupełnie poważnie. Ta powieść to coś zupełnie wyjątkowego - chwyta za serce, pozwala się uśmiechnąć pod nosem, ale również zaśmiać się, czy otrzeć łzę wzruszenia. Towles stworzył coś naprawdę jedynego w swoim rodzaju.

***

Co zatem stało się z hrabią Rostowem, po tym jak został skazany na wieczne "posiedzenie" w hotelu Metropol? Otóż Aleksander Iljicz musiał zamienić przestronny apartament w tymże hotelu, nota bene najbardziej ekskluzywnym w Moskwie, na maleńki pokój na poddaszu. I to dożywotnio. Rostow pozbawiony wszystkiego, na co do tej pory składało się jego życie - wyjść do teatru, restauracji, spotkań towarzyskich, czy zwykłych spacerów ulicami miasta - musi odnaleźć się w nowej rzeczywistości. I o dziwo udaje mu się to w sposób wręcz znakomity. Z pomocą przychodzą mu wierni przyjaciele, pewna mała dziewczynka oraz piękna aktorka, którzy sprawią, że życie w niewoli? Niczym nie będzie się różniło od życia poza hotelem. Hrabia wielokrotnie udowodni, że bez względu na okoliczności? Warto być człowiekiem uczciwym i prawym, wiernym swoim ideałom. Po prostu przyzwoitym. Bo prawda jest taka? Że największe bogactwo każdy z nas nosi w sobie i tego nikt i nic nie jest w stanie nam odebrać. Nigdy.

"Człowiek niedoceniony przez przyjaciela ma pewne powody

do urazy - wszak przyjaciele powinni przeceniać nasze zdolności.

Powinni mieć wygórowane zdanie na temat naszej siły moralnej,

naszej wrażliwości estetycznej i naszych możliwości intelektualnych."

Jeśli czytacie książki dla czegoś więcej niż kolejna recenzja? Jeśli czytacie je nie dlatego, że wszyscy inni to robią? Jeśli książka to dla was coś więcej niż element bookstagramowej czy blogowej przygody? Jeśli w książce szukacie piękna klasycznej literatury? Jeśli chcecie choć na chwilę wejść do tego niesamowitego świata, o którym mam wrażenie, że kompletnie zapomnieliśmy w tym szaleńczym biegu jakim jest nasze życie? To jest to książka dla Was. Ja wiem, że do "Dżentelmena w Moskwie" wrócę jeszcze nie raz i nie dwa, z kubkiem gorącej herbaty i słonymi paluszkami. Delektując się słowami, zamykając oczy i wyobrażając sobie wnętrze Bojarskiej czy gabinet Rostowa, do którego dostać można się wyłącznie poprzez szafę. Ja odkładam książkę na półkę biblioteczki wierząc, że jeśli zdecydujecie się po nią sięgnąć? To zakochacie się w niej podobnie, jak ja. Miłej lektury! :)

„Dżentelmen w Moskwie” to wyjątkowa pozycja dla wszystkich zainteresowanych Rosją, zakochanych w szczególnej, rosyjskiej mentalności. Ostrzegam – nie jest to lektura łatwa, ale przyjemna i dająca mnóstwo satysfakcji. Amor Towles kreuje powieściowy świat, w którym najważniejsze jest to, co dzieje się wewnątrz nas. Okazuje się, że Aleksander, zamknięty w areszcie domowym w luksusowym hotelu, może być lepszym obserwatorem zmieniającej się dynamicznie rzeczywistości niż osoby dysponujące złudną wolnością. Paradoksalnie ów areszt zapewnia mu pewną stabilizację i chroni go przed burzą dziejową. Aleksander odkrywa, co jest dla niego najważniejsze i zaskakuje wszystkich! Szczerze polecam lekturę!

Historia i wielkie przemiany w Rosji dotykają przede wszystkim zwykłych mieszkańców. Najlepszym przykładem jest tytułowy dżentelmen – hrabia Rostow, który zostaje skazany na zamknięcie w hotelu Motropol. I oto nie opuszczając budynku hotelu, przez kilkadziesiąt lat podążając wraz z nim przez hotelowe korytarze, pokoje, a przede wszystkim restauracje, przeżywamy najwspanialsze przygody i intelektualną ucztę. Ot, choćby poznanie hardej dziewczynki kochającej żółty kolor, które to wydarzenie znacząco wpłynie na losy bohatera - Aleksandra Iljicza, ale nie uprzedzajmy wypadków… Świetnie prowadzona narracja, dobrze nakreśleni bohaterowie i tło historyczne sprawiają, że trudno oderwać się od lektury.

Amor Towles. Dżentelmen w Moskwie.

„Wszystko zmienił jeden wiersz… To przez niego hrabia Rostow musiał zamienić przestronny apartament w Metropolu, najbardziej ekskluzywnym hotelu Moskwy, na mikroskopijny pokój na poddaszu, z oknem wielkości szachownicy. Dożywotnio. Taki wyrok wydał bolszewicki sąd”.

Arystokrata, hrabia Aleksander Iljicz Rostow człowiek wielkiej kultury, oczytany, wykształcony z pokorą przyjmuje wyrok sądu i na nowo urządza swoje życie. Żyje, mieszka i pracuje w hotelu Metropol jako kelner, kierownik Sali i specjalista od dobrych manier. „Rostow wie, że jeśli człowiek nie jest panem swojego losu, to z pewnością stanie się jego sługą. Pozbawiony majątku, wizyt w operze, wykwintnych kolacji i wszystkiego, co dotychczas definiowało jego status, stara się odnaleźć w nowej rzeczywistości. Z pomocą zaprzyjaźnionego kucharza, pięknej aktorki i niezwykłej dziewczynki na nowo buduje swój świat. Gdy za murami hotelu rozgrywają się największe tragedie dwudziestego wieku, hrabia udowadnia, że bez względu na okoliczności warto być przyzwoitym. A największego bogactwa nikt nam nie odbierze, bo nosimy je w sobie”. Książka opisuje odległe, zanikające czasy, w sposób bardzo sugestywny. Jest to świat w którym zderzają się dwie kultury. Upadłej klasy wyższej z rodzącą się nową Rosją i jej podejściem do kultury, do jej dorobku na przestrzeni historii Rosji. Sam hrabia Rostow przedstawiony jest w sposób szczególny jako człowiek o trudnym charakterze, a jednak potrafiący budować przyjazne relacje z innymi, czerpać radość z życia mimo trudnej sytuacji osobistej. Jak pokazuje dość zaskakujące zakończenie, warto było pielęgnować dobre relacje z ludźmi i podtrzymywać przyjaźnie.

Książkę wydało Wydawnictwo Znak Literanova.

Polecam, Zdzisław Ruszkowski.