"Czy wojna jest dla dziewczyn?" to opowieść o wojennych przeżyciach małej Eli. Wojna widziana oczami dziecka. Książka, o której już nigdy nie zapomnisz!
Zanim wybuchła wojna, były wakacje. Ela spędzała je jak wiele dziewczyn w jej wieku. Ale potem, 1 września, wszystko się zmieniło. Jej tata zniknął wezwany przez jakieś ważne sprawy, a mama, lekarka, pracowała dniami i nocami. Na ulicach pojawili się ranni. A później jacyś dziwni panowie pytali i wciąż pytali o jej ojca. Ela nauczyła się trzymać język za zębami i nie ryczeć. Wojna przecież nie jest tylko dla chłopaków, niestety...
Ela żyła naprawdę. Nazywała się Elżbieta Łaniewska (później Elżbieta Łaniewska-Łukaszczyk) i w chwili wybuchu II wojny światowej miała dziewięć lat. Od 1942 roku działała w Szarych Szeregach. Podczas powstania warszawskiego była łączniczką i fotografką. Po wojnie zamieszkała w Zakopanem. Została lekarzem. Jej specjalizacjami były między innymi pediatria i anestezjologia. Od chwili powstania Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej w Zakopanem działała w tej organizacji. Zmarła w roku 2016. Opowieść, którą masz właśnie przed sobą, powstała na podstawie jej wspomnień. Tę krótką, ale jakże bogatą w treść książkę zdobią ilustracje Olgi Reszelskiej. "Czy wojna jest dla dziewczyn?" ukazała się pierwotnie w 2010 roku i od tamtej pory była wielokrotnie wznawiana.
O autorze
Paweł Beręsewicz (rocznik 1970) to pisarz, poeta, a także tłumacz. Tworzy przede wszystkim literaturę adresowaną do dzieci i młodzieży. Ukończył anglistykę na Uniwersytecie Warszawskim, pracował następnie jako nauczyciel angielskiego w jednym ze stołecznych liceów. W 2004 roku wydał swoją pierwszą książkę dla dzieci. Współpracował początkowo z wydawnictwem Skrzat, później również z łódzkim wydawnictwem Literatura. Jako tłumacz przełożył na język polski między innymi książki Marka Twaina, Briana Pattena, Edith Nesbit i Margaret Mahy. Jest laureatem nagrody "Guliwera", konkursu literackiego Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek oraz Nagrody Literackiej im. Kornela Makuszyńskiego.
Czy książka jest odpowiednia dla dzieci w wieku wczesnoszkolnym?
Tak, publikacja została napisana językiem przystępnym dla czytelników powyżej siódmego roku życia. Autor świadomie unika drastycznych opisów walk, skupiając się na emocjach i codzienności dziecka w czasie okupacji. Treść pozwala na łagodne wprowadzenie w trudną tematykę historyczną bez wywoływania niepotrzebnej traumy. To wartościowa lektura do wspólnego czytania i późniejszej edukacyjnej rozmowy z opiekunem.
Czy ta historia opiera się na faktach z życia konkretnej osoby?
Opowieść jest inspirowana prawdziwymi wspomnieniami Elżbiety Łaniewskiej-Łukaszczyk, co nadaje jej autentyczny charakter. Czytelnik poznaje losy małej Eli, która dorasta w cieniu II wojny światowej i obserwuje zmieniającą się rzeczywistość Warszawy. Dzięki temu zabiegowi historia staje się bliska i w pełni zrozumiała dla współczesnego młodego odbiorcy. Książka stanowi rzetelne źródło wiedzy o postawach patriotycznych przekazanych w sposób nienachalny.
Jaką perspektywę czasową obejmuje książka "Czy wojna jest dla dziewczyn"?
Narracja koncentruje się na okresie II wojny światowej, ukazując życie cywilów od momentu wybuchu konfliktu. Autor przedstawia ewolucję postrzegania wojny przez bohaterkę, od początkowej ciekawości po zrozumienie powagi sytuacji. Tekst kładzie nacisk na zmiany w otoczeniu i relacjach rodzinnych zamiast na suchych datach. Pozwala to dzieciom lepiej wyobrazić sobie, jak wyglądało życie ich rówieśników w tamtym czasie.
Czy wewnątrz znajdują się ilustracje ułatwiające zrozumienie treści?
Wydanie zawiera liczne, klimatyczne ilustracje autorstwa Jony Jung, które oddają ducha epoki i dopełniają tekst. Obrazy pomagają zwizualizować dawny wygląd ulic, ubiór oraz przedmioty codziennego użytku z lat czterdziestych XX wieku. Estetyka graficzna jest precyzyjne dostosowana do wrażliwości dziecka, unikając dosłowności w ukazywaniu trudnych scen. Wizualna warstwa publikacji skutecznie podtrzymuje koncentrację podczas samodzielnego poznawania historii.
Dla jakiej grupy odbiorców ta pozycja może okazać się zbyt trudna?
Książka nie jest polecana dla dzieci poniżej szóstego roku życia ze względu na konieczność posiadania pewnej dojrzałości emocjonalnej. Mimo delikatnego języka, pojęcia takie jak okupacja czy rozstanie z bliskimi mogą wymagać dodatkowych wyjaśnień ze strony dorosłego. Dla bardzo lękliwych dzieci lektura bez opieki rodzica bywa wyzwaniem ze względu na powagę poruszanej tematyki. Przed zakupem warto ocenić gotowość dziecka do rozmowy o trudnych wydarzeniach historycznych.
